I NSP 82/20

Sąd Najwyższy2020-08-03
SNinneprzewlekłość postępowaniaŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnyprawo procesowerozsądny terminpandemiacovid-19

Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że 11-miesięczny okres oczekiwania na rozpoznanie apelacji nie przekroczył rozsądnego terminu, zwłaszcza w kontekście stanu epidemii.

R.W. złożył skargę na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w (…), zarzucając, że apelacja od wyroku Sądu Okręgowego nie została rozpoznana w ciągu 13 miesięcy. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania sądu do niezwłocznego rozpoznania sprawy, przyznania 20 000 zł od Skarbu Państwa oraz zasądzenia kosztów. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając, że 11-miesięczny okres oczekiwania na rozpoznanie apelacji nie stanowi przewlekłości, szczególnie w kontekście ograniczeń związanych z pandemią COVID-19.

Skarżący R.W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…), wskazując, że jego apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 marca 2019 r. nie została rozpoznana od 8 kwietnia 2019 r., a termin posiedzenia nie został wyznaczony. Skarżący domagał się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, zobowiązania sądu do niezwłocznego rozpoznania apelacji, przyznania kwoty 20 000 zł od Skarbu Państwa oraz zasądzenia kosztów. Sąd Najwyższy, analizując sprawę w oparciu o ustawę o skardze na przewlekłość postępowania, stwierdził, że okres 11 miesięcy od wpływu apelacji do Sądu Apelacyjnego do wyznaczenia terminu rozprawy nie przekracza rozsądnego terminu, zwłaszcza biorąc pod uwagę ograniczenia w funkcjonowaniu sądów spowodowane stanem epidemii związanym z wirusem SARS-CoV-2. Sąd podkreślił, że kilkunastomiesięczna bezczynność sądu drugiej instancji jest zazwyczaj uznawana za przewlekłość, a krótsze okresy mogą być uzasadnione wyjątkowo. W tej sprawie, mimo że termin rozprawy został wyznaczony na dzień przed jej planowanym terminem, sąd uznał, że nie doszło do przewlekłości postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres 11 miesięcy nie stanowi przewlekłości postępowania, zwłaszcza w kontekście ograniczeń związanych z pandemią.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kilkunastomiesięczna bezczynność sądu drugiej instancji jest zazwyczaj uznawana za przewlekłość, a krótsze okresy mogą być uzasadnione wyjątkowo. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wpływ apelacji i wyznaczenie terminu rozprawy, a także ograniczenia związane z pandemią, okres ten nie przekroczył rozsądnego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (...)

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (...)instytucjauczestnik

Przepisy (4)

Główne

u.s.p.p. art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

u.s.p.p. art. 2 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Dla stwierdzenia przewlekłości należy ocenić terminowość i prawidłowość czynności sądu, łączny czas postępowania, charakter sprawy, jej zawiłość oraz zachowanie stron.

u.s.p.p. art. 12 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sąd Najwyższy oddala skargę na przewlekłość postępowania, jako bezzasadną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 149 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres 11 miesięcy oczekiwania na rozpoznanie apelacji nie przekracza rozsądnego terminu. Ograniczenia funkcjonowania sądów w związku z pandemią COVID-19 usprawiedliwiają dłuższy czas postępowania. Niezachowanie terminu do doręczenia zawiadomienia o rozprawie nie pozbawia strony możności obrony.

Odrzucone argumenty

Postępowanie apelacyjne trwało 13 miesięcy od wniesienia apelacji, co stanowi naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Niezachowanie terminu do doręczenia zawiadomienia o rozprawie było naruszeniem proceduralnym.

Godne uwagi sformułowania

o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy Kil শেumiesięczny okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej mieści się w pojęciu rozsądnego terminu Ewentualne naruszenie art. 149 § 2 k.p.c. przez niezachowanie określonego w nim terminu nie pozbawia zawiadomienia skuteczności, ani nie oznacza automatycznie pozbawienia strony możności działania

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie, co stanowi przewlekłość postępowania apelacyjnego, zwłaszcza w kontekście wpływu pandemii na pracę sądów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej (pandemia) i konkretnego okresu oczekiwania na rozprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla obywateli prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, a orzeczenie SN wyjaśnia kryteria oceny przewlekłości, uwzględniając realia pandemii.

Czy 11 miesięcy oczekiwania na apelację to za długo? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy mamy do czynienia z przewlekłością.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 82/20
POSTANOWIENIE
Dnia 3 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie ze skargi R. W.
‎
na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w (…)
w sprawie V ACa (…)
z udziałem Skarbu Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w (…),
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 sierpnia 2020 r.,
oddala skargę.
UZASADNIENIE
Pismem z 15 maja 2020 r. skarżący R.W. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnego w (…), który do dnia
sporządzenia skargi nie rozpoznał apelacji skarżącego z 8 kwietnia 2019 r. od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z 5 marca 2019 r., sygn. akt II C (…)  oraz nie wyznaczył terminu posiedzenia dla rozpoznania apelacji. Skarżący wniósł również o zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w (…) do niezwłocznego rozpoznania wniesionej apelacji, przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W ocenie skarżącego postępowanie apelacyjne przed sądem odwoławczym toczy się dłużej niż jest to niezbędne, ponieważ od dnia wniesienia apelacji upłynęło 13 miesięcy, a od momentu zarejestrowania sprawy w Sądzie Apelacyjnym w (…) minęło
11 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w (…) wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na  naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i   postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 ze   zm., dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że  w  postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i  prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Z kolei, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do jej istoty, przy  uwzględnieniu łącznego dotychczasowego czasu postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakteru sprawy, stopnia jej zawiłości faktycznej i  prawnej, znaczenia dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 u.s.p.p.).
Przepisy u.s.p.p. nie określają wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji należy uznać za naruszający prawo do
rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy przyjmuje, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na
niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III
SPP
96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; z 21 marca 2006 r.; III
SPP
13/06 oraz z 18 maja 2016 r., III  SPP 53/16). Podobne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 lipca 2006 r., I OPP 64/06; z 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08; z 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08; z 24 lipca 2008 r., I OPP 23/08 oraz z 21 kwietnia 2010 r., II OPP 10/10).
Sąd Najwyższy przypisuje znamiona przewlekłości z reguły dopiero kilkunastomiesięcznej lub dłuższej bezczynności sądu drugiej instancji w wyznaczeniu terminu rozprawy odwoławczej. Kilkumiesięczny okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej mieści się w pojęciu rozsądnego terminu, w którym sprawa może oczekiwać na jej rozpoznanie. Jedynie wyjątkowo, krótsze okresy bezczynności mogą uzasadniać stwierdzenie przewlekłości postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lipca 2014 r., III SPP 123/14).
W niniejszej sprawie akta wraz z apelacją skarżącego zostały przedstawione Sądowi Apelacyjnemu 13 czerwca 2019 r., a termin rozprawy wyznaczony został 11 miesięcy po wpływie sprawy do sądu odwoławczego. Sąd Apelacyjny 9 czerwca 2020 r. wydał wyrok kończący postępowanie w sprawie. Z tego względu Sąd  Najwyższy uznał, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Nie  zmienia tego fakt odebrania przez skarżącego zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień przed zaplanowaną rozprawą. Ewentualne naruszenie art. 149 § 2 k.p.c. przez niezachowanie określonego w nim terminu nie pozbawia zawiadomienia skuteczności, ani nie oznacza automatycznie pozbawienia strony możności działania (pozbawienia możności obrony swych praw). Może natomiast stanowić uchybienie mające wpływ na wynik sprawy lub okoliczność uzasadniającą odroczenie rozprawy, jeżeli strona z powodu opóźnienia w doręczeniu zawiadomienia nie mogła się należycie przygotować do rozprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2013 r., IV CZ 155/12).
Sąd Najwyższy zwraca ponadto uwagę, że od 14 marca 2020 r. do  odwołania na obszarze całego kraju został wprowadzony stan zagrożenia epidemiologicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r., Dz.U. 2020, poz. 433 ze  zm.), a następnie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. od
20 marca 2020 r. do odwołania został wprowadzony na obszarze całego kraju stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020, poz.
491 ze zm.). Obecnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19  czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i  zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. 2020, poz. 1066). W  tym czasie, a w szczególności na początkowym etapie rozwoju epidemii, funkcjonowanie zarówno Sądu Apelacyjnego w (…), jak i innych sądów powszechnych zostało faktycznie ograniczone tylko do podejmowania czynności w sprawach pilnych, do których niniejsza sprawa nie należy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 12 ust. 1
u.s.p.p.
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI