III SPP 50/07

Sąd Najwyższy2008-01-25
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawySąd Najwyższyzadośćuczynieniepostępowanie apelacyjneświadczenie emerytalneSąd Apelacyjny w Krakowie

Sąd Najwyższy orzekł, że zakończenie postępowania nie czyni bezprzedmiotowym rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, przyznając skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia.

Józef P. złożył skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego w sprawie o świadczenie emerytalne, domagając się stwierdzenia przewlekłości i 10 000 zł zadośćuczynienia. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie wniósł o umorzenie postępowania, argumentując, że prawomocny wyrok z grudnia 2007 r. zakończył sprawę co do istoty. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zakończenie postępowania nie usuwa zasadności skargi na zwłokę, która istniała przed wydaniem wyroku, i przyznał skarżącemu 1000 zł.

Skarżący Józef P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie w sprawie dotyczącej wysokości świadczenia emerytalnego. Skarżący zarzucił sądowi opóźnienie w rozpoznaniu apelacji złożonej w sierpniu 2006 r. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS. Domagał się stwierdzenia przewlekłości i przyznania 10 000 zł zadośćuczynienia. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie wniósł o umorzenie postępowania, powołując się na prawomocny wyrok z grudnia 2007 r. oddalający apelację, który zakończył postępowanie w sprawie co do istoty. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Stwierdził, że dopuszczalność skargi ocenia się według stanu z chwili jej wniesienia, a wówczas istniała uzasadniona podstawa do jej wniesienia z powodu braku rozprawy apelacyjnej przez ponad rok. Wydanie wyroku po wniesieniu skargi nie usunęło trwającej wcześniej nieuzasadnionej zwłoki i nie uczyniło zbędnym orzeczenia w przedmiocie skargi. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o stwierdzenie przewlekłości oraz wniosek o przyznanie zadośćuczynienia pozostały aktualne. Przyznając 1000 zł zadośćuczynienia, Sąd Najwyższy wziął pod uwagę okoliczności sprawy, w tym fakt przeprowadzenia rozprawy krótko po wniesieniu skargi oraz znaczenie opóźnionego rozstrzygnięcia dla strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie nie powoduje zbędności rozstrzygnięcia o zasadności skargi na przewlekłość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dopuszczalność skargi ocenia się według stanu z chwili jej wniesienia. Wydanie wyroku po wniesieniu skargi nie usuwa trwającej wcześniej nieuzasadnionej zwłoki i nie czyni zbędnym orzeczenia w przedmiocie skargi, w szczególności wniosku o stwierdzenie przewlekłości i przyznanie zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie skargi w części

Strona wygrywająca

Józef P.

Strony

NazwaTypRola
Józef P.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Krakowieinstytucjauczestnik postępowania (Prezes Sądu Apelacyjnego)

Przepisy (6)

Główne

u.s.n.p. art. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Stwierdza, że skarga jest zasadna, gdy w postępowaniu nastąpiła przewlekłość.

u.s.n.p. art. 12 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa konsekwencję uwzględnienia skargi - stwierdzenie przewlekłości.

u.s.n.p. art. 12 § 4

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa konsekwencję uwzględnienia skargi - przyznanie sumy pieniężnej.

Pomocnicze

u.s.n.p. art. 10 § 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Reguluje udział Prezesa Sądu w sprawie.

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakończenie postępowania w sprawie głównej po wniesieniu skargi nie czyni skargi bezprzedmiotową. Dopuszczalność skargi ocenia się według stanu z chwili jej wniesienia. Istnienie przewlekłości w momencie wniesienia skargi uzasadnia jej rozpoznanie.

Odrzucone argumenty

Prawomocne zakończenie postępowania w sprawie głównej czyni skargę na przewlekłość zbędną i niedopuszczalną.

Godne uwagi sformułowania

Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której wniesiona została skarga na przewlekłość postępowania sądowego, nie powoduje zbędności (bezprzedmiotowości) rozstrzygnięcia o zasadności skargi. O dopuszczalności tej skargi przesądza stan rzeczy istniejący w chwili jej wniesienia.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Krystyna Bednarczyk

członek

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na przewlekłość mimo zakończenia postępowania w sprawie głównej oraz zasady przyznawania zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakończenia postępowania po wniesieniu skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje ważną zasadę procesową dotyczącą skarg na przewlekłość, która jest istotna dla każdego, kto doświadczył opóźnień w sądzie. Pokazuje, że nawet po zakończeniu sprawy można dochodzić rekompensaty za zwłokę.

Czy można skarżyć sąd za przewlekłość, nawet jeśli sprawa jest już zakończona?

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 1000 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 25 stycznia 2008 r. III SPP 50/07 Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której wnie- siona została skarga na przewlekłość postępowania sądowego, nie powoduje zbędności (bezprzedmiotowości) rozstrzygnięcia o zasadności skargi. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN Krystyna Bednarczyk, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Józefa P. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyj- nego w Krakowie [...], z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie 1. s t w i e r d z i ł, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie [...] nastąpiła przewlekłość; 2. przyznał skarżącemu od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie 1.000 zł (jeden tysiąc). U z a s a d n i e n i e Józef P. wniósł skargę na przewlekłość w postępowaniu sądowym domagając się stwierdzenia, że postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie w sprawie o wysokość świadczenia emerytalnego toczące się na skutek apelacji wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnowie z dnia 28 czerwca 2006 r. jest prowadzone przewlekle. W uzasadnieniu skargi skarżą- cy podniósł, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnowie oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w N.S. z dnia 27 lutego 2006 r. Skarżący wniósł apelację od wskazanego wyroku w sierpniu 2006 r. do Sądu Apelacyjnego w Krako- wie. Pomimo upływu ponad roku Sąd nie poinformował skarżącego o dniu rozpatry- wania apelacji i ewentualnych przyczynach opóźnienia. Skarżący wniósł o przyzna- 2 nie mu kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekle prowadzone postę- powanie. Na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na na- ruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nie- uzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) swój udział w sprawie zgłosił Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie, wnosząc o umorzenie postępowania wywo- łanego wniesieniem skargi. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie podniósł, że w sprawie objętej skargą na przewlekłość postępowania w dniu 4 grudnia 2007 r. za- padł prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie oddalający apelację. W sprawie tej skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, a zatem z chwilą wydania pra- womocnego wyroku postępowanie się zakończyło. Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie powołał się na uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Naj- wyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04 (OSNP 2005 nr 5, poz. 71), w którym stwierdzono, że postępowanie ze skargi na przewlekłość postępowania jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania co do istoty sprawy, a jego celem jest przeciwdziałanie przewlekłości postępowania w czasie jego trwania i ewentualnie przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej jako wstępnej (tymczasowej) rekompensaty. Zdaniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie z powyższego wy- nika, że prawomocne zakończenie postępowania w sprawie (co do istoty) czyni zbędnym orzeczenie w przedmiocie skargi, zatem stosownie do art. 355 § 1 w związku z art. 361 k.p.c. postępowanie wywołane wniesieniem skargi powinno być umorzone. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Nie ma racji w zajętym w sprawie stanowisku Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie, że rozpatrywana skarga strony jest niedopuszczalna dlatego, że w dniu 4 grudnia 2007 r., to jest już po wniesieniu skargi, została przeprowadzona rozprawa apelacyjna, na której nieprzeprowadzenie skarżył się ubezpieczony. O dopuszczal- ności tej skargi przesądza stan rzeczy istniejący w chwili jej wniesienia, a wówczas miała miejsce zarzucona w skardze i nie kwestionowana w stanowisku Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie sytuacja braku przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej pomimo upływu 14 miesięcy od wniesienia przez stronę apelacji. Stwierdzony stan rzeczy stanowił zasadną podstawę skargi stosownie do art. 2 ustawy z dnia 17 3 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wydanie przez Sąd Apelacyjny w Krakowie wyroku w dniu 4 grudnia 2007 r., a więc po wniesieniu rozpatrywanej skargi, nie usunęło trwającej poprzednio nieuza- sadnionej zwłoki w przeprowadzeniu rozprawy apelacyjnej i w związku z tym nie spowodowało „zbędności orzeczenia w przedmiocie skargi”. Skarga była bowiem zasadna, natomiast wobec prawomocnego już zakończenia postępowania, straciłaby aktualność wyłącznie potrzeba zalecenia podjęcia odpowiednich czynności, o których mowa w art. 12 ust. 3 powołanej ustawy. Nie ma natomiast takiej zbędności wniosek skargi stanowiący - zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy - konsekwencję uwzględnienia podstawy skargi, tj. wniosek o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania. Podobnie nie stał się bezprzedmioto- wy wniosek dotyczący przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej jako konsekwencji uwzględnienia skargi na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy. Przyznając na podstawie ostatnio wymienionego przepisu kwotę 1.000 zł Sąd Najwyższy uwzględnił okolicz- ności sprawy, a zwłaszcza fakt przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej niedługo po wniesieniu skargi, a także charakter sprawy i znaczenie wydanego ze zwłoką roz- strzygnięcia dla skarżącej strony, które prawomocnie ustaliło brak zasadności żąda- nej w sprawie głównej ochrony. W konsekwencji Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI