III SPP 47/06

Postanowienie z dnia 5 stycznia 2007 r. III SPP 47/06 Naruszennie przez sąd obowiązku niezwłocznego przedstawienia właści- wemu sądowi skargi strony na przewlekłość postępowania jest okolicznością wpływającą na podwyższenie przyznanej stronie od Skarbu Państwa sumy, o której mowa w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na na- ruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Zygmunta P. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu [...] 1. s t w i e r d z i ł przewlekłość postępowania, 2. przyznał Zygmuntowi P. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Po- znaniu kwotę 7.000 zł (siedem tysięcy), 3. zasądził na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Poznaniu 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania. U z a s a d n i e n i e Zygmunt P. w dniu 30 czerwca 2006 r. wniósł do Sądu Najwyższego za po- średnictwem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość w postępowa- niu sądowym domagając się, po pierwsze, stwierdzenia nieuzasadnionej zwłoki i przewlekłości postępowania sądowego w sprawie o rewaloryzację emerytury w za- kresie postępowania wynikającego z apelacji powoda z dnia 16 listopada 2004 r. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r.; po drugie, przyznania od „Sądu Apelacyjnego w Poznaniu - 2 Skarb Państwa zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 9.000 zł” oraz po trzecie, zobowiązania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu do niezwłocznego wyznaczenia ter- minu rozprawy sądowej i merytorycznego rozpoznania apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r., a także zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący pod- niósł, że czas oczekiwania na rozpoznanie jego apelacji z dnia 16 listopada 2004 r. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r. wynosi już 19 miesięcy. Według skarżącego Sąd Apelacyjny w Poznaniu przez okres 19 miesięcy nie podjął żadnych czynności proce- sowych w postępowaniu apelacyjnym. Postępowanie apelacyjne trwa zatem dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Powyższą skargę Sąd Apelacyjny w Poznaniu przekazał Sądowi Najwyższemu w dniu 27 listopada 2006 r. już po wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2006 r. oddalającym apelację Zyg- munta P. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 19 października 2004 r. Pismem z dnia 29 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy przesłał Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Poznaniu odpis skargi Zygmunta P. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu [...]. Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu nie zajął w sprawie stanowiska. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowie- ka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1983 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wynika obowiązek takiego organizowania systemu jurysdykcyjnego, aby właściwe sądy mogły podołać rozstrzyganiu spraw sądowych w rozsądnych terminach. Jest to szczególnie konieczne przy rozstrzyganiu spraw, które w wewnętrznym porządku prawnym uzyskały w specjalnych procedurach gwarancje sprawności i szybkości postępowań sądowych. Do takich spraw należą sprawy z za- kresu prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych, które wymagają niezwłocznego wstępnego badania sprawy przez przewodniczącego po jej wniesieniu (art. 467 k.p.c.), podejmowania przez sąd czynności wyjaśniających (art. 468 k.p.c.), a przede wszystkim ustanawiają obowiązek wyznaczania terminu pierwszej rozprawy tak, aby 3 od daty wniesienia pozwu lub odwołania do wyznaczenia rozprawy nie upłynęło wię- cej niż dwa tygodnie, chyba że zachodzą nadzwyczajne, tj. niedające się usunąć przeszkody (art. 471 k.p.c.). Te procesowe dyrektywy mają odpowiednie zastosowa- nie do postępowania przed sądem drugiej instancji (art. 391 § 1 k.p.c.). Na państwie spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej, w tym zapewnienia optymalnej obsady kadrowej sądów odwoław- czych orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie zwalnia to sądów orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych od przestrze- gania procesowych zasad sprawnego rozpoznawania spraw. W rozpoznawanej sprawie - jak to przedstawiono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia - rozprawa apelacyjna została przeprowadzona dopiero po upływie 20 miesięcy od wniesienia przez stronę apelacji do właściwego do jej rozpo- znania Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, już po wniesieniu przedmiotowej skargi. Z akt sprawy nie wynika przyczyna tak poważnej przewlekłości postępowania, nato- miast biorący udział w postępowaniu ze skargi prezes Sądu Apelacyjnego nie przed- stawił jakiegokolwiek wyjaśnienia zaistniałego stanu rzeczy. Niezależnie od braku wyjaśnienia powodów przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w zakresie rozpoznania apelacji Zygmunta P. Sąd Apelacyjny - również z niewyjaśnionych przyczyn - przedstawił skargę Sądowi Naj- wyższemu dopiero po upływie 4 miesięcy, a więc z oczywistym naruszeniem, wyni- kającego z art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843), obowiązku niezwłocznego przedstawienia skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy uwzględnił zarzut i wniosek skargi dotyczące stwierdzenia przewlekłości postępowania (art. 12 ust. 2 powołanej ustawy) oraz - w znacznej części - o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 4 powołanej ustawy. Wobec natomiast rozpoznania apelacji Zygmunta P. po wniesieniu przez niego skargi na nieuzasadnioną zwłokę przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej - bezprzedmiotowy stał się zawarty w skardze jej wniosek o zobowiązanie Sądu Ape- lacyjnego w Poznaniu do niezwłocznego wyznaczenia rozprawy apelacyjnej. ========================================