III SPP 19/15

Sąd Najwyższy2015-09-09
SNubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaprawo do sądurozsądny terminSąd Najwyższyemeryturaubezpieczenia społeczneskargaapelacja

Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej wysokości emerytury, uznając, że 9,5-miesięczny czas oczekiwania na rozprawę apelacyjną nie stanowi nieuzasadnionej zwłoki, zwłaszcza przy braku wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Skarżący A.C. złożył skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego dotyczącego wysokości jego emerytury, domagając się stwierdzenia zwłoki, zobowiązania sądu do wyznaczenia terminu, rekompensaty oraz zwrotu kosztów. Pełnomocnik skarżącego wskazywał na brak czynności przez 10 miesięcy od wpływu apelacji. Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że akta wpłynęły niedawno, sprawa została przydzielona sędziemu i wyznaczono termin rozprawy, który odroczono z powodu nowych dowodów. Podkreślono, że skarżący nie wnosił o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a przeciętny czas oczekiwania wynosi około 10 miesięcy.

Skarżący A.C. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w [...] w sprawie dotyczącej wysokości jego emerytury. Domagał się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania sądu do wyznaczenia terminu rozprawy w ciągu 3 tygodni, przyznania 4.000 zł rekompensaty od Skarbu Państwa oraz zwrotu kosztów. Skarżący argumentował, że od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r. nie podjęto żadnych czynności w jego sprawie, co jest dla niego istotne ze względu na wysokość świadczenia. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że akta sprawy wpłynęły w sierpniu 2014 r., a sprawa została przydzielona sędziemu referentowi i wyznaczona na rozprawę w czerwcu 2015 r., która następnie została odroczona. Podkreślono, że skarżący nie wnosił o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a przeciętny czas oczekiwania na przydział sprawy wynosi około 10 miesięcy, co nie stanowi nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na przewlekłość postępowania oraz orzecznictwo, uznał, że 9,5-miesięczny okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy apelacyjnej, choć bliski granicy przewlekłości, nie stanowił nieuzasadnionej zwłoki w tej konkretnej sprawie. Wskazano, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych powinny być rozpoznawane ze szczególną pilnością, jednakże w niniejszej sprawie, dotyczącej wysokości świadczenia, brak wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, spowodowanego szczególnymi okolicznościami bytowym lub materialnym skarżącego, doprowadził do oddalenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, jeśli skarżący nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć 9,5 miesiąca oczekiwania na rozprawę apelacyjną jest okresem bliskim granicy przewlekłości, to w kontekście braku wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, spowodowanego szczególnymi okolicznościami bytowym lub materialnym skarżącego, nie można mówić o nieuzasadnionej zwłoce. Podkreślono zasadę rozpoznawania spraw według kolejności wpływu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w [...]

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w [...]instytucjauczestnik

Przepisy (1)

Główne

ustawa art. 12 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przewlekłość postępowania apelacyjnego w sprawie dotyczącej wysokości emerytury. Brak czynności procesowych przez okres 10 miesięcy od wpływu apelacji. Naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Godne uwagi sformułowania

jak najszybsze rozpoznania merytoryczne jego apelacji jest dla niego niezwykle istotne, ponieważ dotyczy ona wysokości jego emerytury, a więc środków, które przeznacza na bieżące utrzymanie. przeciętny czas oczekiwania na przydział sprawy sędziemu referentowi wynosi ok. 10 miesięcy. nie jest to jednak sztywna cezura czasowa dla oceny zgodności postępowania z konwencyjnymi, konstytucyjnymi i proceduralnymi dyrektywami osądzenia sprawy w rozsądnym terminie. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jako sprawy, które powinny być rozpoznane ze szczególną pilnością. Okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy wynoszący 9,5 miesiąca bliski jest granicznemu terminowi po przekroczeniu, którego należałoby stwierdzić przewlekłość postępowania. brak sygnalizacji przez skarżącego zaistnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, spowodowanego jego sytuacją bytową, materialną czy osobistą, uzasadniającego celowość rozpoznania sprawy zainicjowanej wniesioną przez niego apelacją poza kolejnością wpływu

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący

Dawid Miąsik

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie oceny przewlekłości postępowania w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście braku wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o rozpoznanie sprawy poza kolejnością i oceny 9,5-miesięcznego okresu oczekiwania. Może być mniej miarodajne w przypadkach ewidentnej zwłoki lub gdy skarżący wykaże szczególne okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych, szczególnie w kontekście świadczeń emerytalnych, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak sąd ocenia granice rozsądnego terminu.

Czy 9,5 miesiąca czekania na rozprawę to już przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie emerytury.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SPP 19/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący)
‎
SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie ze skargi A. C.
‎
na przewlekłość postepowania Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie III AUa […],
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w […]
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2015 r.,
oddala skargę.
UZASADNIENIE
A.C. (skarżący), reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
, III AUa
[…]
. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w tym postępowaniu, zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w
[…]
do wyznaczenia terminu posiedzenia w sprawie w terminie 3 tygodni od rozpoznania skargi, przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 4.000 zł tytułem rekompensaty za naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że apelacja skarżącego została wniesiona w dniu 30 lipca 2014 r. Od tego czasu do daty wniesienia skargi (18  czerwca 2015 r.) w sprawie nie podjęto żadnych czynności, w tym nie wyznaczono terminu rozprawy. Skarżący podnosi, że jak najszybsze rozpoznania merytoryczne jego apelacji jest dla niego niezwykle istotne, ponieważ dotyczy ona wysokości jego emerytury, a więc środków, które przeznacza na bieżące utrzymanie.
Prezes Sądu Apelacyjnego w
[…]
w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że akta sprawy z apelacji skarżącego wpłynęły do Sądu w dniu 28 sierpnia 2014 r. W dacie nadania skargi (9 czerwca 2015 r.) upłynęło 9 miesięcy i 11 dni od wpływu akt sprawy do Sądu drugiej instancji. Sprawa została przydzielona sędziemu referentowi w dniu 22 czerwca 2015 r. W tym samym dniu rozprawa została wyznaczona na dzień 8 lipca 2015 r. Z uwagi na przedstawienie przez skarżącego nowych dowodów, które odnalazł po zakończeniu sprawy w I instancji, rozprawa została odroczona.
Odnosząc się do czasu oczekiwania sprawy na rozpoznanie przez Sąd drugiej instancji Prezes Sądu Apelacyjnego w
[…]
podniósł, że skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika nie wnosił o rozpoznanie sprawy poza kolejnością ze względu na szczególne potrzeby skarżącego. Sprawa jest o wysokość świadczenia, zatem skarżący nie pozostaje bez środków do życia. Prezes podniósł, że przeciętny czas oczekiwania na przydział sprawy sędziemu referentowi wynosi ok. 10 miesięcy. Mając na względzie obowiązek rozpoznania spraw według kolejności wpływu, nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy skarżącego.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843, ze zm., dalej jako ustawa) nie określa konkretnego, bądź przeciętnego czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W judykaturze zasadniczo za przewlekłe uznaje się postępowanie, w którym w danej instancji nie wyznaczono rozprawy przez ponad 12 miesięcy (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2013 r., III SPP 188/13). Nie jest to jednak sztywna cezura czasowa dla oceny zgodności postępowania z konwencyjnymi, konstytucyjnymi i proceduralnymi dyrektywami osądzenia sprawy w rozsądnym terminie. W orzecznictwie wskazuje się na sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jako sprawy, które powinny być rozpoznane ze szczególną pilnością (postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2005 r., III SPP 34/05; z
6 stycznia 2006 r., III SPP 154/05 oraz z 10 sierpnia 2007 r., III SPP 31/07).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego można wskazać orzeczenia, w których przyjmowano, że z uwagi na okoliczności danej sprawy rozsądne miary czasowe na jej rozpoznanie zostają przekroczone, gdy od czasu wpływu apelacji do Sądu drugiej instancji złożenia apelacji do daty pierwszego terminu rozprawy drugoinstancyjnej minęło osiem miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego z 8 maja 2013 r., III SPP 51/13; z 17 grudnia 2013 r., III SPP 242/13).
Co prawda z
naczny i stale rosnący wpływ spraw oraz niewystarczająca obsada sędziów orzekających w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie usprawiedliwiają przewlekłości postępowania wynikającej z niewyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej (p
ostanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2006 r., III  SPP 13/06), jednakże w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
. Okres oczekiwania na wyznaczenie rozprawy wynoszący 9,5 miesiąca bliski jest granicznemu terminowi po przekroczeniu, którego należałoby stwierdzić przewlekłość postępowania. Jest to także taki okres, który w sprawach o prawo do świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych mógłby uzasadniać stwierdzenie przewlekłości.
Niniejsza sprawa jest jednak sprawą o wysokość świadczenia. W połączeniu z zasadą rozpoznawania spraw według kolejności wpływu oraz brakiem sygnalizacji przez skarżącego
zaistnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, spowodowanego jego sytuacją bytową, materialną czy osobistą, uzasadniającego celowość rozpoznania sprawy zainicjowanej wniesioną przez niego apelacją poza kolejnością wpływu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2013 r., III SPP 188/13) okoliczność ta doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI