III SO/Po 4/26

III SO/Po 4/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-03-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski
Maciej Busz /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Michalski
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r. sprawy z wniosku K. W. przeciwko Burmistrzowi Miasta w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: 1. wymierzyć Burmistrzowi Miasta grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Gminy na rzecz skarżącego K. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
III SO/Po 4/26
Uzasadnienie
K. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Burmistrzowi Miasta grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie jego skargi z 07.11.2025 r. dotyczącej sprawy o sygn. akt [...] wniesionej 16.10.2025 r.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do przekazania w/w skargi do WSA, stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie jego skargi.
Skarżący wyjaśnił, że w dniu 16.10.2025 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi otrzymał pismo Burmistrza Miasta z 14.11.2025 r. o sygn. akt [...].
Burmistrz Miasta w odpowiedzi na wniosek z 30.11.2025 r. wniósł o jego oddalenie.
Organ wyjaśnił, że w dniu 5 grudnia 2025 r. przekazał skargę K. W. z dnia 4 listopada 2025 r. (wpływ do organu w dniu 7 listopada 2025 r.) na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy.
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na podstawie art. 57 § 4 k.p.a jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
Z powyższego wynika, że organ przekazał skargę K. W. w ustawowym terminie 30 dni od jej otrzymania przez organ. Nadmienić należy, że skarżący K. W. złożył wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w dniu 30 listopada 2025 r., tj. przed upływem ustawowego terminu do jej przekazania przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który to termin upływał w dniu 8 grudnia 2025 r., z uwagi na fakt, że dzień 7 grudnia 2025 r. to była niedziela - dzień uznany ustawowo za wolny od pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ zobowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Przepisy te przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.
Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie presji za niedopełnienie tej czynności w wyznaczonym przepisami terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy.
Kwestia orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawiona została uznaniu Sądu. Oznacza to, że rozstrzygając w tym przedmiocie, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Organ argumentował, że przekazał do tut. Sądu skargę K. W. w ustawowym terminie 30 dni od jej otrzymania przez organ. Wskazał, że skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w dniu 30 listopada 2025 r., tj. przed upływem ustawowego terminu do jej przekazania przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który to termin upływał w dniu 8 grudnia 2025 r., z uwagi na fakt, że dzień 7 grudnia 2025 r. to była niedziela - dzień uznany ustawowo za wolny od pracy.
Sąd wskazuje, że w istocie przedmiotową skargę K. W. organ przekazał do tut. Sądu przed upływem 30 dni od jej otrzymania przez organ, a więc w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Uwadze organu umknęło jednak, że istotna dla sprawy skarga była skargą na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych. Jest to ważne, gdyż w myśl art.21 pkt 1 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r, poz. 902 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje terminie 15 dni od otrzymania skargi. Przepis art.21 pkt 1 u.d.i.p. jest przepisem szczególnym wobec art. 54 § 2 p.p.s.a. Tym samym w niniejszym przypadku zastosowanie znajdował termin określony w art.21 pkt 1 u.d.i.p., a nie w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy, a także z odpowiedzi na wniosek wynika, że termin ten został naruszony, gdyż skargę przekazano do tut. Sądu po jego upływie.
W ocenie Sądu nałożyć zatem należało na organ grzywnę, ponieważ naruszył on obowiązek określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. art.21 pkt 1 u.d.i.p. Należy zaznaczyć, że ustalenie konkretnej wysokości wymierzanej grzywny pozostawione zostało przez ustawodawcę uznaniu sądu. Jedynie jej górna granica została określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. (w zw. z odesłaniem z art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W kontrolowanej sprawie w ocenie Sądu przekroczenie przez organ terminu unormowanego w art.21 pkt 1 u.d.i.p. wynika nie z intencji (złej woli) organu, a z jego niewiedzy. Organ w odpowiedzi na wniosek wprost bowiem powoływał się na termin określony w art.54 § 2 p.p.s.a. i w terminie określonym w tym przepisie skargę przekazał do sądu administracyjnego. Zatem organ działał w przeświadczeniu, że jest związany terminem określonym w art.54 § 2 p.p.s.a. Była to błędna wykładnia przepisów, lecz pozbawiona cech złej woli.
Stąd Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 100 zł, która nie przekracza maksymalnej wysokości grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przy ustalaniu wysokości Sąd wziął pod uwagę, że opóźnienie w przekazaniu skargi w świetle terminu określonego w art.21 pkt 1 u.d.i.p. tylko trwało 13 dni. Nie jest to opóźnienie znaczne i, co już podkreślano, intencjonalne.
Reasumując, przyczyna niewypełnienia obowiązku była nieintencjonalna, czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przekroczenie terminu ustawowego określonego art.21 pkt 1 u.d.i.p. był niedługi, a organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, gdyż przekazał skargę do tut. Sądu.
Wniesienie wniosku o wymierzenie grzywny po przekazaniu skargi przez organ nie ma wpływu na skuteczność takiego wniosku. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., (tu w zw. z art.21 pkt 1 u.d.i.p.), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (art.21 pkt 1 u.d.i.p.). Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Naruszenie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. (tu w zw. z art.21 pkt 1 u.d.i.p.) jest jedyną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny. Wskazuje na to NSA m.in. w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie wskazano, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy.
Wniosek o wymierzenie grzywny w tym trybie może zostać uwzględniony również w sytuacji, gdy przed jego złożeniem doszło do przekazania sądowi skargi, jednak czynności tej dokonano po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny – w sytuacji, gdy nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu – może mieć zatem wpływ na określenie wysokości grzywny.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a.