III SO/Gl 22/23

III SO/Gl 22/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
III OZ 144/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 55 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 54 par. 2, art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K. o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. na rzecz wnioskodawcy kwotę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. J. K. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. (dalej: "organ") za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi datowanej na dzień 8 listopada 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.
Uzasadniając żądanie, wnioskodawca wskazał (w załączeniu przedkładając kopię skargi wraz z potwierdzeniem wysłania skargi do organu na elektroniczną skrzynkę ePUAP), że 10 listopada 2023 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę na bezczynność, a skarga do dnia dzisiejszego nie została przekazana do tut. Sądu.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2023 r., pismem z dnia
15 grudnia 2023 r. wezwano Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 15 dni od daty otrzymania wezwania, doręczając odpis wniosku z dnia 1 grudnia 2023 r.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ potwierdził, że w dniu 24 października 2024 r., drogą elektroniczną, wpłynął do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmującej: "kopię wszystkich uchwał rady pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w G. z lat 2021, 2022, 2023. Informację proszę przesłać drogą mailową na adres [...]. Jednocześnie organ wskazał, że pismem datowanym na dzień 30 października 2023 r. a wysłanym drogą elektroniczną w dniu 31 października 2023 r., zawiadomiono wnioskodawcę, iż powyższy wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną oraz, że udostępnienie informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną możliwe jest – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. – w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W związku z powyższym organ wezwał wnioskodawcę do wskazania, że uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej stanowiącej informację przetworzoną jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – w terminie 7 dni pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Równocześnie organ poinformował, że zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wniosek zostanie rozpoznany w terminie do 22 grudnia 2023 r. W wyżej wskazanym terminie organ udzielił odpowiedzi na wniosek J. K. o udzielenie informacji publicznej.
Organ odniósł się również do zarzutów zawartych w skardze na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jednakże samej skargi nie przekazał sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie grzywny okazał się zasadny.
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności wniosku
o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."), poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jego wniesienia. Wniosek jest dopuszczalny, gdy wniosek wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia on wymogi formalne i został złożony w terminie. Zgodnie z uchwałą NSA w składzie 7 sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42, wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy.
Z akt sprawy wynika, że wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] w G. spełnia wymogi formalne. Brak przy tym wymogu zachowania terminu do złożenia wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę na jego działanie lub bezczynność obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym, w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") skargi w sprawach dotyczących udostępnienia informacji przekazuje się wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Ten przepis będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie.
W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd, w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu lub określonemu w przepisach szczególnych terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny.
To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900).
Przepisy powyższe przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.
Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie, art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywiste w tym wypadku jest także uchybienie terminowi do przekazania skargi sądowi, ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. Przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta do sądu, czy też nie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Funkcja represyjna z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji), w sytuacji, gdy Sąd rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków przekazania skargi przed powiadomieniem Sądu, ale z uchybieniem terminu.
W związku z powyższym zauważyć należy, że orzeczenie Sądu w sprawie wymierzenia organowi grzywny ma charakter uznaniowy. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Oznacza to, że Sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc na jakim etapie postępowania sądowego w sprawie głównej został złożony wniosek, jaka jest motywacja skarżącego, jak duże było przekroczenie terminu, jakie były przyczyny niedopełnienia obowiązku przez organ. Konstrukcja ustawowa w kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., jest w tej mierze elastyczna i dopasowana do zmiennych realiów praktyki i zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnej sprawy.
Powyższe wskazuje, że w sprawie dotyczącej wymierzenia organowi grzywny zasadnicze znaczenie ma wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z przekazywaniem przez organ sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odnoszących się do przyczyn złożenia tego rodzaju wniosku o wymierzenie grzywny przez wnioskodawcę (skarżącego).
W postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się wnioskodawca jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 2011 r. I OZ 796/11, z dnia 19 kwietnia 2010 r. I OZ 125/10, CBOSA).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozumieniu powyższego przepisu Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego, dysponujący majątkiem publicznym w postaci dotacji na prowadzenie szkoły lub placówki oświatowej niepublicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wskazano, że zarówno wniosek o dostęp do informacji publicznej jak i skarga na bezczynność datowana na dzień 8 listopada 2023 r. zostały odebrane przez organ. Odpowiedź na wniosek z 30 października 2023 r. organ udzielił w dniu 22 grudnia 2023 r. wydając decyzję nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął na podstawie przedłożonej przez J. K. kopii skargi z dnia 8 listopada 2023 r. (k.7), że wnioskodawca w dniu 10 listopada 2023 r. wniósł skargę do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu.
Tym samym, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 u.d.i.p., organ powinien przekazać tę skargę do WSA w Gliwicach w terminie 15 dni od jej wniesienia. Zgodnie z powyższą regulacją skarga ta, bez względu na zajęte przez organ stanowisko powinna zostać przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę nie później niż w dniu 27 listopada 2023 r. (uwzględniając, że 25 i 26 listopada były dniami ustawowo wolnymi od pracy).
Tymczasem jak wskazuje analiza urządzeń ewidencyjnych Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przedmiotowa skarga wnioskodawcy do dnia dzisiejszego nie została przekazana do tut. Sądu.
Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości pięciuset złotych. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony nadal nie została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W ocenie Sądu, grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany.
Na koniec powyższych rozważań, Sąd zwraca uwagę, że obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę jest niezależny od tego jak organ ocenia treść skargi, jest to obowiązek wynikający wprost z przepisów prawa, a ocena zasadności wniesionej skargi pozostaje w gestii rozpoznającego sprawę Sądu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.