III SO/Kr 1/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca M. S. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznanie prawa pomocy, domagając się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną swojej pięcioosobowej rodziny, której miesięczne dochody wynosiły około 2200 zł, a także na brak własnego mieszkania i konieczność rozdzielenia rodziny. Sąd, analizując wniosek, przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, co oznaczało zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych. Jednakże, wniosek o ustanowienie radcy prawnego został oddalony. Sąd uzasadnił to stanowisko, odwołując się do koncepcji nadużycia prawa podmiotowego. Wskazano, że choć prawo pomocy ma na celu realizację prawa do sądu, nie może być przyznawane w sposób, który stanowi nadużycie. Sąd ocenił, że w sytuacji wnioskodawcy, mimo trudności materialnych, nie występują takie ograniczenia osobiste czy rodzinne (jak np. choroba, niepełnosprawność, czy konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny), które uzasadniałyby ustanowienie pełnomocnika z urzędu już na etapie postępowania przed WSA. Sąd podkreślił, że wnioskodawca pracuje tylko na pół etatu, a jego synowie mają zapewnioną opiekę. W związku z tym, realizacja subiektywnej potrzeby skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa na tym etapie została uznana za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia nadużycia prawa do sądu w kontekście wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i etapu postępowania przed WSA. Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym może stanowić nadużycie prawa podmiotowego, nawet jeśli wnioskodawca spełnia przesłanki materialne do przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu może być uznany za nadużycie prawa podmiotowego, jeśli nie wynika z właściwości osobistych strony lub złożonej sytuacji rodzinnej, a wnioskodawca nie wykazuje realnej potrzeby skorzystania z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, brak jest wystarczających przesłanek do ustanowienia radcy prawnego z urzędu na etapie WSA, ponieważ nie ograniczają go właściwości osobiste ani sytuacja rodzinna w stopniu uzasadniającym taką pomoc. Wnioskodawca pracuje na pół etatu, a jego dzieci mają zapewnioną opiekę, co sugeruje, że realizacja jego potrzeby skorzystania z pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa nie jest konieczna.
Jakie są przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?
Odpowiedź sądu
Prawo pomocy w zakresie częściowym polega na zwolnieniu tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 246 §1 pkt. 2 ppsa, wskazując, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Przepisy (6)
Główne
ppsa art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym ma miejsce we wszystkich tych przypadkach, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
ppsa art. 245 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 246 § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
ppsa art. 252
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wnioskodawca złożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.
ppsa art. 247
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie jest związany zamieszczonymi w skardze zarzutami, wnioskami i jej podstawą prawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie ustanowienia radcy prawnego na etapie WSA przez wnioskodawcę, który nie jest ograniczony właściwościami osobistymi ani złożoną sytuacją rodzinną, stanowi nadużycie prawa podmiotowego.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca domagał się ustanowienia radcy prawnego z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną.
Godne uwagi sformułowania
prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. • zachowanie, które jest formalnie zgodne z literą prawa lecz sprzeciwia się jej sensowi nie może zasługiwać na ochronę. • realizacja subiektywnej potrzeby wnioskodawcy o skorzystanie z kwalifikowanego pełnomocnika opłacanego przez Skarb Państwa już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie może być zrealizowana w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Grzegorz Karcz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa do sądu w kontekście wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i etapu postępowania przed WSA. Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że prawo do sądu i prawo do pomocy prawnej nie są absolutne i mogą być ograniczone w przypadku nadużycia. Jest to ciekawe z perspektywy interpretacji przepisów procesowych i ich praktycznego stosowania.
“Czy można nadużyć prawa do darmowego prawnika? WSA w Krakowie wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.