III SO/Gl 2/17

III SO/Gl 2/17 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2017-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Jolanta Skowronek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. P. (P.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z bratem i bezrobotnym ojczymem. Poza domem o pow. [...] m2, obciążonym hipotecznie, innych składników majątku nie posiada. Prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił z uwagi na problemy finansowe (zaległości względem urzędu skarbowego oraz zakładu ubezpieczeń społecznych). W chwili obecnej uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia rzędu 3.200,00 zł. Do powyższych skierowane zostało postępowanie egzekucyjne, a dokonywane potrącenia kształtują się na poziomie 1.600,00 zł. Wprawdzie wynagrodzenie jego brata wynosi 2.400,00 zł, niemniej jednak ponoszone wydatki to nie tylko opłaty za tzw. media w kwocie 1.000,00 zł, ale również raty leasingowe rzędu 1.957,00 zł. Ponadto bank z uwagi na problemy z płatnościami wypowiedział umowę o kredyt hipoteczny, a zatem zobowiązany jest do spłaty kwoty 550.000,00 CHF (vide: dokumenty dołączone do wniosku).
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono:
- zeznania podatkowe skarżącego za 2016 r., gdzie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie handlu stalą i pośrednictwa wykazano przychody rzędu 118.579,43 zł, które po potrąceniu o ponoszone koszty ich uzyskania przyniosły stratę w kwocie 10.168,75 zł, natomiast z tytułu zatrudnienia wykazano dochody wynoszące 59.294,51 zł (vide: zeznanie PIT-36L i PIT-37);
- wydruk z CEIDG wskazujący na zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 9 marca 2017 r.;
- dokumenty wskazujące na dokonywane z tytułu koniecznego utrzymania wydatki, to jest gaz (875,68 zł), wodę (80,94 zł), użytkowanie wieczyste (823,91 zł), energię elektryczną (338,96 zł), tv (39,90 zł) wraz z oświadczeniem o ponoszonych wydatkach na żywność (1.500,00 zł) i leki (100,00 zł);
- wydruk z kont bankowych prowadzonych przez Bank A, których saldo wynosiło: 47,59 zł (luty), 10,59 zł (marzec i kwiecień), podczas gdy limit w koncie osobistym wynosił 1.600,00 zł;
- odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości o pow. [...] m2 położonej przy ul. [...] w K.;
- zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z uwagi na posiadane zadłużenie w kwocie 2.136.876,57 zł i 2.141.651,10 zł oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z uwagi na dochodzone w drodze egzekucji należności rzędu 2.117.038,70 zł;
- zaświadczenie o wynagrodzeniu na stanowisku specjalisty ds. informatyki za wynagrodzeniem rzędu 5.653,20 zł brutto, to jest 1.986,72 zł netto;
- PIT-11 wystawiony przez Komendę Wojewódzką Policji w K., gdzie z tytułu zatrudnienia brat skarżącego wypracował dochód rzędu 28.650,85 zł, a nadto zaświadczenie o zarobkach, które w okresie ostatnich trzech miesięcy wynosiło średnio 3.155,42 zł netto oraz wydruk z konta bankowego, którego saldo wynosiło 1.062,51 zł;
- zaświadczenie z zakładu ubezpieczeń społecznych z dnia 12 maja 2017 r., z którego ustalono, że ojczym skarżącego po rozwiązaniu umowy o pracę w dniu 28 lutego 2017 r. nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, nie jest też zarejestrowany jako osoba bezrobotna (vide: zaświadczenie z PUP z dnia 12 maja 2017 r. wystawione w tym przedmiocie).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona zamierza wywieść skutki prawne należy do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.).
Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Tymczasem skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał w całości wezwania z dnia 18 kwietnia 2017 r. do uzupełnienia złożonego wniosku. Mianowicie nie nadesłał wszystkich wydruków z posiadanych kont bankowych. Dotyczy to w szczególności konta oszczędnościowego w A, jak również kont bankowych, które posiadał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, albowiem ta została zawieszona dopiero 9 marca 2017 r., a wcześniej to jest do dnia 28 lutego 2017 r. stanowiła miejsce pracy m.in. dla ojczyma skarżącego zatrudnionego na stanowisku dyrektora handlowego, z którym rozwiązano umowę o pracę za porozumieniem stron. Powody, dla których ojczym skarżącego nie został zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku nie są znane. Wprawdzie z dokumentów źródłowych, które nadesłano wynikało, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie ze stosunku pracy wynoszące 5.653,20 zł brutto. Jest bowiem zatrudniony na stanowisku specjalisty ds. informatyki na czas nieokreślony. Niemniej jednak do powyższego skierowana została egzekucja, a zatem do wypłaty pozostaje kwota rzędu 1.986,72 zł. Co istotne na jego konto poza wynagrodzeniem za pracę wpływają niewielkie, ale jednak, dodatkowe sumy zatytułowane "mieszkanie" (vide: przelew z dnia 1 lutego 2017 r. i z dnia 2 marca 2017 r.), choć on sam podobnie jak jego brat dokonuje opłat z tytułu wynajmu (vide: przelew z dnia 6 marca 2017 r. i 3 kwietnia 2017 r. skarżącego na rzecz I. S. czy przelewy z dnia 10 lutego 2017 r., 1 marca 2017 r. oraz z dnia 6 kwietnia 2017 r. jego brata na rzecz M. K.). Stosowne umowy zawarte w tym przedmiocie nie zostały nadesłane. Podobnie jak dodatkowe wyciągi z rachunku bankowego brata skarżącego prowadzone w B (vide: przelewy wewnętrzne z dnia 1 lutego 2017 r. na kwotę 500,00 zł, z dnia 21 marca 2017 r. na kwotę 2.799,16 zł, z dnia 3 kwietnia 2017 r. na kwotę 300,00 zł, z dnia 12 kwietnia 2017 r. na kwotę 2.000,00 z, z dnia 14 kwietnia 2017 r. na kwotę 370,00 zł i 178,91 zł). Ponadto z dokumentów źródłowych, które nadesłano ustalono, że zarówno skarżący jak i jego brat dokonują zakupów na stacjach paliw, a nadto zobowiązani są do spłacania rat z tytułu leasingu, niemniej jednak użytkowania pojazdów mechanicznych nie deklarują. Wprawdzie skarżący faktycznie posiada zaległości w opłatach z tytułu użytkowania wieczystego, niemniej jednak należy zauważyć, że te dotyczą 2014 r., 2015 r. i 2016 r., kiedy poza wynagrodzeniem za pracę uzyskiwał dodatkowe przychody z tytułu prowadzonej w zakresie handlu stalą działalności gospodarczej. Zaległości w pozostałych opłatach nie odnotowano. Te obejmują: gaz (875,68 zł), wodę (80,94 zł), energię elektryczną (338,96 zł), tv (39,90 zł). Na uwagę zasługuje również fakt, iż brat skarżącego jak wynika z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych zatrudniony jest w Komendzie Miejskiej Policji w K. za wynagrodzeniem rzędu 3.155,42 zł, niemniej jednak na jego konto 14 lutego 2017 r. i 16 marca 2017 r. wpłynęły dodatkowe środki rzędu 6.273,00 zł i 2.430,00 zł. Ponieważ z treści przelewów nie wynika, czy mają one charakter stały, czy czasowy, a nadto czy brat partycypuje w kosztach utrzymania domu, w którym skarżący zamieszkuje, skoro na zaświadczeniu o zarobkach brata widnieje inny adres, natomiast na PIT-11 w miejscu adres podano ul. [...] w K., uznać należało, że złożony wniosek w świetle powyższych danych jako niekompletny nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. skarżący wystąpił o przedłużenie zakreślonego terminu do nadesłania pozostałych dokumentów źródłowych, niemniej jednak te do dnia dzisiejszego nie zostały nadesłane, mimo że referendarz zarządzeniem z dnia 17 maja 2017 r. wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku. A ponieważ w orzecznictwie za dominujący uznano pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.