III SO/Gl 15/25

III SO/Gl 15/25 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-03-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Pawlyta /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. G. o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowego K. w K. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem z 17 czerwca 2025 r. zatytułowanym jako "Skarga na zuchwałą i wielokrotną odmowę przekazania skargi do WSA w Gliwicach przez tuszującego naruszenia prawa jeszcze Prokuratora Rejonowego K." A. G. (dalej: wnioskodawca, Strona) skierowanym za pośrednictwem platformy ePUAP bezpośrednio do WSA w Gliwicach domagał się stwierdzenia "bezczynności organu w zakresie rzetelnego rozpoznania skargi, a nawet jakiegokolwiek rozpoznania skargi, czy nawet nadania jej biegu".
Do ww. skargi Strona dołączyła pismo z 5 maja 2025 r. z którego wynika, że żąda natychmiastowego przekazania akt "dot. mojego pisma z 21 kwietnia 2025 r. do WSA w Gliwicach wraz z zuchwałym pismem podejrzanego J. z dnia 23 kwietnia 2025 r., [...]" (karta nr 7 akt). Poza tym Strona dołączyła do skargi pismo z 21 kwietnia 2025 r. w którym żąda "natychmiastowego przekazania akt dot. mojego pisma z 5 kwietnia 2025 r. do WSA w Gliwicach" (karta nr 9).
Z akt sądowych następnie wynika, że pismem z 30 czerwca 2025 r. (karta nr 11) Strona informowała, że ww. skarga dotyczy czynności administracyjnych, natomiast organem skarżonym jest Prokuratura Rejonowa K. (dalej: organ; Prokurator). Wskazano, że przedmiot złożonej skargi stanowi bezprawne nieprzyjmowanie prawidłowo doręczonych pism i rejestrowania ich w rejestrze Ko, gdyż organ ukrył skargi w aktach postępowania [...].
Pismem z 17 lipca 2025 r. znak [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej K. w K. poinformował WSA w Gliwicach, że akta główne postępowania sprawdzającego o sygn. [...] znajdują się w Sądzie Rejonowym K. w K. wraz z zażaleniem Strony na zarządzenie z 10 marca 2025 r. o odmowie przyjęcia zażalenia
Zarządzeniem Przewodniczącego III Wydziału z 22 lipca 2025 r. wezwano Stronę do doprecyzowania w terminie 7 dni pisma z 17 czerwca 2025 r. poprzez wskazanie, czy jego instancją było złożenie wniosku o wymierzenie grzywny organowi, tj. Prokuratorowi Rejonowemu K. w K. w trybie art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 21 stycznia 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy (akta pomocnicze – KO 76/25).
Pismem z 12 sierpnia 2025 r. zatytułowanym jako "[...]" wnioskodawca wniósł o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowego K. w K. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie grzywny jest bezzasadny.
W myśl art. 54 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1).
Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a).
Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula (art. 54 § 2).
Następnie stosownie do art. 55 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1).
Natomiast art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).
W niniejszej sprawie wnioskodawca w dniu 21 kwietnia 2025 r. wniósł do WSA w Gliwicach za pośrednictwem Prokuratury Rejonowej K. w K. "żądanie natychmiastowego przekazania akt dotyczących jego pisma z 5 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach". Termin do przekazania ww. skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi upływał zatem w dniu 21 maja 2025 r. Prokurator w zakreślonym terminie nie wykonał jednak nałożonego na niego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania skargi/żądania Strony z 21 kwietnia 2025 r. do Sądu administracyjnego. Organ poinformował natomiast WSA w Gliwicach w piśmie z 17 lipca 2025 r. znak [...], że "pismem z dnia 23 kwietnia 2025 r. poinformowano A. G., że nie ma możliwości przekazania akt postępowania o sygn. [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ponieważ sprawa nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych" (karta nr 20 verte akt sądowych). Zdaniem Prokuratora decyzje o udostępnieniu lub odmowie udostępnienia akt postępowania wydawane na podstawie art. 156 k.p.k. nie dotyczą w ogóle działalności administracji publicznej.
Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie.
Co więcej, postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek strony skarżącej (w rozumieniu art. 63 p.p.s.a.), a zatem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie – niezależnie od tego, czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.), aniżeli sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (w tej sprawie – w ocenie skarżącej – bezczynność Prokuratora), to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny. Przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny jest jedynie wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. – bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Okoliczność zatem ewentualnej niedopuszczalności skargi nie ma znaczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Stanowisko to zostało potwierdzone uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23, w której uznano, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna (por. także: postanowienie NSA z 6 marca 2025 r., III OZ 73/25, Legalis nr 3196305).
Błędne jest zatem twierdzenie organu, że w tej sprawie Prokurator nie był zobowiązany do przekazania skargi. Ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. i oceny tej nie zmienia argumentacja Prokuratora podniesiona w piśmie z 17 lipca 2025 r. Treść skargi/żądania Strony z 21 kwietnia 2025 r. w dostatecznym zakresie pozwala na przyjęcie, iż jej adresatem jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zaś skarżonym w tej sprawie organem jest Prokurator Prokuratury Rejonowej K. w K. Jak już wyżej wskazano, to nie organ, a wyłącznie sąd administracyjny, dokonuje oceny, czy wniesiona do niego skarga jest dopuszczalna. Prokurator nie mógł zatem samodzielnie potraktować zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pisma Strony z 21 kwietnia 2025 r. jako bezskutecznego, które a limine zwalniałoby go z obowiązku przekazania go do właściwego Sądu administracyjnego.
Pomimo powyższego uchybienia, WSA w Gliwicach uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do nałożenia na organ grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie do Sądu skargi Strony.
Przede wszystkim multiplikacja skarg, pism, zażaleń i innych środków składanych konsekwentnie przez Stronę w toku postępowania o sygn. [...], a które wymagały odrębnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ oraz sąd powszechny determinował odpowiedź organu, że tego typu (kolejne) żądanie wnioskodawcy nie może być rozpatrywane przez sąd administracyjny. Co istotne, ww. sprawa wraz z zażaleniem opatrzonym datą 7 maja 2025 r. została przekazana przez organ do rozpoznania przez Sąd Rejonowy K. w K., a postępowanie zostało zarejestrowane w tym sądzie pod sygn. [...].
Sąd przeanalizował stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu pisma z 17 lipca 2025 r. i jakkolwiek nie podziela poglądu o "pozaprocesowym" pozostawieniu bez rozpoznania żądania Strony z 21 kwietnia 2025 r. to okoliczność ta nie świadczy o celowym, świadomym, czy jak argumentuje wnioskodawca, intencjonalnym działaniu organu skierowanym na naruszenie praw Strony wynikających z p.p.s.a. lub innych ustaw. Poza tym na działanie organu miało wpływ nieprecyzyjne określanie żądań Strony, co również nie pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku Strony.
Wobec powyższego należy uznać, iż postępowanie organu w niniejszej sprawie nie uzasadniało wymierzenia mu grzywny. Kwestionowane przez Stronę uchybienie nastąpiło nie z winy organu, a niemożliwości rozszyfrowania nadesłanych przez wnioskodawcę kolejnych pism oraz konieczności nadawania im odrębnego biegu w ramach kontroli przed sądem powszechnym, co też dodatkowo mogło wprowadzać w błąd organ co do kolejnego żądania Strony prezentowanego w skardze/żądaniu z 21 kwietnia 2025 r. – którego tym razem adresatem uczynił skarżący WSA w Gliwicach.
Co więcej, zaraz po wniesieniu skargi, Prokurator ustosunkował się do stanowiska Strony w piśmie z 17 lipca 2025 r. przedstawiając szczegółowo motywy swojego działania i wyjaśniając w jaki sposób rozpoznawał kolejne pisma.
Orzeczenie grzywny nie byłoby zatem celowe – w tej sprawie. Art. 55 § 1 p.p.s.a nie obliguje również Sądu do każdorazowego wymierzenia grzywny, a jedynie przewiduje taką możliwość ("sąd może").
W tej sytuacji biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. wniosek oddalił.