III SO/Gd 7/26

III SO/Gd 7/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 55 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. Ś. o wymierzenie Dyrektorowi Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia wymierzyć Dyrektorowi Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
W dniu 27 lutego 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął wniosek I. Ś. o wymierzenie Dyrektorowi Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 12 grudnia 2025 r. (data nadania), za pośrednictwem Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, I. Ś. wniosła skargę na bezczynność w związku z nierozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 września 2025 r.
Skarga nie została przekazana do Sądu.
W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną Dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku wniósł o odrzucenie wniosku.
Organ stanął na stanowisku, że złożony w dniu 22 września 2025 r. wniosek nie dotyczył informacji publicznej, a więc Centrum Kliniczne nie było zobowiązane do udzielenia informacji osobie wnioskującej, ani do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Sprawa objęta wnioskiem I. Ś. nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej a przedmiotowa skarga na bezczynność nie była poprzedzona ponagleniem.
Organ zaznaczył, że I. Ś. zwróciła się do Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego (dalej także w skrócie "UCK") w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z wpisem w dokumentacji medycznej jej dziecka w brzmieniu: "Sprawę nieszczepienia dziecka bez przeciwskazań zgłoszono do konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie pediatrii". Wnioskodawczyni domagała się wskazania, jakie informacje zostały przekazane, w jakim celu i na jakiej podstawie prawnej. Z powyższego wynika, że wnioskowane informacje nie miały zostać wykorzystane w celu publicznym, ale na indywidualne potrzeby wnioskodawczyni.
Zdaniem organu, w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być wykorzystywana jako instrument służący osiągnięciu celu innego aniżeli dbałość o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych potrzeb określonej osoby lub podmiotu w postaci pozyskiwania informacji publicznych, lecz przeznaczonych dla celów indywidulanych.
Wnioskodawczyni zapytała natomiast wprost o informacje dotyczącej jej dziecka i jej samej, w związku z mogącym się toczyć postępowaniem na skutek ewentualnego zgłoszenia sprawy do konsultanta wojewódzkiego. Celem wniosku z pewnością nie był interes obiektywny, przejawiający się w kontroli instytucji wykonującej zadania publiczne i gospodarującej majątkiem publicznym, który odzwierciedla cel ustawodawcy wprowadzenia przepisów statuujących uprawnienie do dostępu do informacji publicznej, ale realizacja indywidualnego interesu wnioskodawcy. Tym samym, zgłoszone żądanie nie odnosi się do sprawy o charakterze publicznym, a informacje stanowiące jego przedmiot nie powinny być udostępniane w trybie ustawy.
Jednocześnie organ wskazał, że artykuł 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.") ma zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy - informacja ma charakter informacji publicznej. Brak tego elementu oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, podmiot obowiązany do jej udostępnienia nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji.
W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność nie przysługiwała, bowiem rozpatrywana sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej, a UCK nie było zobowiązane do udzielania informacji bądź wydania decyzji o odmowie udzielania informacji.
Organ wskazał, że w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2023 r. (sygn. akt III OZ 20/23) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę podlega rozpoznaniu wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Organ nadmienił przy tym, że do wojewódzkiego konsultanta do spraw pediatrii nie przekazano danych wnioskodawczyni ani jej dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a spełnia trzy dopełniające się funkcje. Jej główną funkcją niewątpliwie pozostaje dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązków. Wskazana grzywna służy ponadto zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Funkcją grzywny jest także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu.
Użyte w art. 55 § p.p.s.a. sfomułowanie: "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Wymierzając organowi grzywnę sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17).
Wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13).
Reasumując, z treści art. 55 ust 1 p.p.s.a. wynika, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia wniosku o wymierzenie grzywny oraz niewykonania w ogóle lub wykonania po upływie ustawowego terminu obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie oba te warunki zostały spełnione. Poza złożeniem stosownego wniosku w okolicznościach faktycznych sprawy nie budzi wątpliwości, że organ nie wywiązał się z wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku, tj. przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W rozpoznawanej sprawie skarga I. Ś. została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 12 grudnia 2025 r., co potwierdza kopia załączonego do wniosku o wymierzenie organowi grzywny potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym. Pomimo tego, do dnia wydania niniejszego postanowienia, organ przedmiotowej skargi tutejszemu Sądowi nie przekazał.
W ocenie Sądu, przedmiotowy wniosek zasługiwał więc niewątpliwie na uwzględnienie, a występującemu w roli organu Dyrektorowi Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku należało wymierzyć grzywnę. Dokonując takiej oceny wniosku Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że organ nie negując okoliczności wniesienia za jego pośrednictwem skargi na bezczynność zaniechał realizacji ustawowego obowiązku w postaci terminowego jej przekazania do Sądu.
Przyjmując jednoznacznie negatywnie sposób procedowania organu, przy miarkowaniu wysokości wymierzanej grzywny, Sąd wziął jednak pod uwagę, że organ podał powody, dla których błędnie uznał, iż nie ma obowiązku przekazania skargi według właściwości. Wyjaśnienia te wskazują na błędną interpretację przepisów procedury sądowoadministracyjnej. O ile zatem zaniechanie ze strony organu wystąpiło i ma ono ewidentnie pejoratywny charakter, to jednak okoliczności sprawy, takie jak rodzaj zobowiązanego organu (wniosek nie został skierowany do typowego podmiotu administracji publicznej, przywykłego do rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, lecz placówki medycznej), incydentalny charakter opisanego naruszania prawa czy też brak złej woli organu, uzasadniały wymierzenie grzywny w zasądzonej wysokości.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny, brak jest podstawy prawnej do odrzucenia przedmiotowego wniosku. W tym kontekście należy przywołać treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III OPS 1/23), zgodnie z którą dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. nawet w sytuacji, gdy skarga - która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego - jest niedopuszczalna. Zaznaczenia w tym miejscu – w kontekście przywołanego przez organ w odpowiedzi na wniosek postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r. – wymaga, iż ogólna moc wiążąca uchwał konkretnych i abstrakcyjnych nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I OSK 2054/24). Zatem dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Skutkiem takiego związania jest to, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 378/16).
Mając powyższe na uwadze należało wskazać, że w uzasadnieniu ww. uchwały w sprawie o sygn. akt III OPS 1/23 wskazano, iż "nie może budzić żadnych wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego, może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ za pośrednictwem, którego skarga została wniesiona. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że na realizację obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie może w żaden sposób wpływać przekonanie organu, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie, w której wniesiona została skarga (zob. postanowienia NSA: z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OZ 635/21 oraz z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22).
Ocena, czy skarga wniesiona została przez podmiot uprawniony i względem właściwego organu, jak również czy spełnia inne przewidziane prawem wymogi, należy każdorazowo do wyłącznej kompetencji sądu administracyjnego. Stąd nawet potencjalnie uzasadnione przekonanie organu o braku zasadności skargi nie uzasadnia zaniechania jej przekazania sądowi i nie może uzasadniać odstąpienia od wymierzenia grzywny.
Mając na uwadze powyższe - na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając za zasadne w okolicznościach sprawy wymierzenie organowi grzywny, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).