III SO/GD 13/25

III SO/Gd 13/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 55 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 54 § 1-2, art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie I. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. grzywny z powodu nieprzekazania skargi postanawia: 1. wymierzyć I. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 28 lipca 2025 r. J. M. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), za nieprzekazanie, w ustawowym terminie, skargi z dnia 23 maja 2025 r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowym wniosku skarżący zawarł żądanie zasądzenia od Spółki na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na powyższy wniosek I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosła o jego oddalenie. Spółka podała, że przepis art. 55 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie możliwość wymierzenia kary, ma zastosowanie wyłącznie do organu administracyjnego. Natomiast I. Sp. z o.o. została wpisana do KRS w dniu 10 lutego 2006 r. jako spółka kapitałowa, założona przez prywatnych wspólników, nie będących w żaden sposób powiązany z organem władzy publicznej. W związku z tym Spółka nie podlega pod konieczność stosowania art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponadto, Spółka nie jest podmiotem, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązanym do udzielenia informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym należy zwrócić uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., który przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12).
Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności odnotować, mając na uwadze stanowisko Spółki zawarte w odpowiedzi na wniosek, że przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej, bowiem przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w art. 4 bardzo szeroko określają podmioty obowiązane do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej zostały objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy, na co wskazuje zwrot "w szczególności". Jego zakres koresponduje z zakresem pojęcia informacji publicznej. W szczególności przez wskazanie kategorii innych niż publiczne "osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym" zakres ten obejmuje podmioty prywatne (przedsiębiorców, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje itd.), które dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że również spółka prawa handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. W konsekwencji, o tym czy dany podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, wymaga ustalenia, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Okoliczności tej nie można jednak przesądzić bez merytorycznej oceny samej skargi (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 873/17). Sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tej oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego może być przeprowadzona wyłącznie przez ten sąd, po przekazaniu przez podmiot skargi do sądu. Badanie dopuszczalności skargi należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę. Nawet uzasadnione przekonanie podmiotu, do którego wniesiono skargę, że skarga ta jest niedopuszczalna, gdyż np. spółka nie jest organem, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym, nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem nie organ (podmiot, do którego wniesiono skargę), lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta. Swoje zdanie w tej kwestii, skarżony podmiot ma prawo wypowiedzieć tylko i wyłącznie w odpowiedzi na wniesioną skargę, którą ma obowiązek przekazać sądowi administracyjnemu.
Konkludując, zdaniem Sądu, przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem podmiotu, którego bezczynność zaskarżono. Nie ma przy tym znaczenia, czy podmiot, którego bezczynność jest skarżona, jest istotnie organem administracji, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym. Każda bowiem instytucja, oznaczona w skardze jako organ administracji, za pośrednictwem którego ta skarga jest wnoszona, jest obowiązana do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z dokumentów dołączonych do wniosku, a co nie zostało zakwestionowane przez Spółę, skarga skarżącego w przedmiocie bezczynności sprawie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do Spółki w dniu 27 maja 2025 r., zatem 15 dniowy termin do przekazania skargi i akt wraz z odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 11 czerwca 2025 r. Skarga wraz z aktami nie została przekazana do dnia orzekania w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, oznacza to, że w sprawie wystąpiła przesłanka formalna (nieprzekazanie skargi i odpowiedzi na skargę wraz z aktami administracyjnymi) i okoliczności uzasadniające wymierzenie Spółce grzywny. Skoro skargę złożono do I. Sp. z o.o. z siedzibą w G., to Spółka ta powinna przekazać skargę do Sądu, stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Tymczasem Spółka, jak sama przyznała w odpowiedzi na wniosek, pozostawiła skargę skarżącego bez rozpoznania. Uzasadnia to wymierzenie Spółce grzywny za niedopełnienie obowiązków ustawowych i uniemożliwienie skarżącemu dochodzenia swych praw przed Sądem w sprawie bezczynności dotyczącej rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Określając wysokość grzywny Sąd miał na względzie zarówno charakter sprawy będący przedmiotem skargi, fakt braku przekazania skargi i odpowiedzi na skargę wraz z aktami, jak również fakt, że organ pozostawał w błędzie, co do braku obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, grzywna w wysokości 500 zł pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zdaniem Sądu, wymierzenia grzywny powinien stanowić dla podmiotu, za pośrednictwem którego skarżący wniósł skargę, wystarczającą podstawę do realizacji obowiązków nałożonych na niego w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz wyciągnięcia stosownych wniosków na przyszłość.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasadzając od Spółki na rzecz skarżącego zwrot kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.
Orzeczenie sądu administracyjnego powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.