III SO/Łd 15/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o wymierzenie grzywny Prokuraturze Okręgowej za nieprzekazanie skargi na bezczynność, uznając, że mimo opóźnienia, cel postępowania został osiągnięty, a przyczyny zwłoki były usprawiedliwione.
Wnioskodawca A. M. domagał się wymierzenia grzywny Prokuraturze Okręgowej w Łodzi za nieprzekazanie skargi na bezczynność w terminie. Sąd pierwszej instancji pierwotnie odrzucił wniosek, ale NSA uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność merytorycznego rozpoznania. Prokuratura argumentowała, że sprawa nie podlegała jurysdykcji sądów administracyjnych i została przekazana do właściwego sądu powszechnego. Sąd administracyjny, rozpoznając ponownie wniosek, uznał, że mimo uchybienia terminowi, przyczyny opóźnienia były usprawiedliwione, a cel postępowania (przekazanie akt) został osiągnięty, dlatego oddalił wniosek o grzywnę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał wniosek A. M. o wymierzenie Prokuraturze Okręgowej w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) za nieprzekazanie skargi na bezczynność. Wnioskodawca twierdził, że Prokuratura nie przekazała skargi dotyczącej zawiadomienia o grupie przestępczej. Sąd pierwszej instancji pierwotnie odrzucił wniosek, uznając go za niedopuszczalny, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, nakazując merytoryczne rozpoznanie. NSA podkreślił, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 PPSA, niezależnie od przyczyn. Prokuratura Okręgowa w Łodzi wniosła o odrzucenie wniosku, argumentując, że zawiadomienie o przestępstwie nie podlegało jurysdykcji sądów administracyjnych, a zostało przekazane do właściwej prokuratury rejonowej i następnie do sądu powszechnego. Sąd administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę, stwierdził, że choć Prokuratura uchybiła 30-dniowemu terminowi na przekazanie skargi, to przyczyny opóźnienia były usprawiedliwione, a cel postępowania – przekazanie akt do sądu – został ostatecznie zrealizowany. Sąd podkreślił, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny i wymaga oceny okoliczności sprawy. Wobec tego, uznając żądanie za niezasadne, Sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może orzec o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, niezależnie od tego, czy skarga jest merytorycznie dopuszczalna, o ile spełnione są przesłanki z art. 55 § 1 PPSA. Jednakże wymierzenie grzywny jest fakultatywne i wymaga oceny okoliczności sprawy, w tym przyczyn opóźnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi w terminie, bez względu na przyczyny. Jednakże, wymierzenie grzywny jest fakultatywne i wymaga oceny, czy w konkretnej sytuacji jest to uzasadnione. W tym przypadku, mimo opóźnienia, sąd uznał, że przyczyny były usprawiedliwione, a cel postępowania został osiągnięty, dlatego oddalił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (14)
Główne
ustawa o skardze na naruszenie prawa art. 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.
ustawa o skardze na naruszenie prawa art. 4 § ust. 5
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy.
PPSA art. 54 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
PPSA art. 55 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny.
PPSA art. 190
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pomocnicze
PPSA art. 154 § § 6
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.k. art. 118 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia.
k.p.k. art. 306
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 430 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
ustawa o skardze na naruszenie prawa art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
ustawa o skardze na naruszenie prawa art. 5 § ust. 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym ustawą, kontrole działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mimo uchybienia terminowi, przyczyny opóźnienia Prokuratury były usprawiedliwione. Cel postępowania (przekazanie akt do sądu) został ostatecznie zrealizowany. Wymierzenie grzywny jest fakultatywne i wymaga oceny okoliczności sprawy. Prokuratura nie jest organem administracji publicznej, a sprawa dotyczyła postępowania karnego.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wymierzenie grzywny powinien zostać uwzględniony z uwagi na samo uchybienie terminowi przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanką niedopuszczalności wniosku o wymierzenie grzywny nie jest zatem ewentualna niedopuszczalność skargi, której to organ nie przekazał do sądu. Wymierzenie grzywny ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku. Wymierzenie grzywny jest elementem władzy dyskrecjonalnej sądu. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Skład orzekający
Krzysztof Szczygielski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja fakultatywności wymierzania grzywny przez sądy administracyjne za opóźnienia w przekazywaniu skarg, nawet gdy sprawa nie podlega ich jurysdykcji, oraz ocena usprawiedliwienia przyczyn opóźnienia przez organ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ argumentuje brakiem jurysdykcji sądu administracyjnego dla skargi, a jednocześnie opóźnia jej przekazanie. Ocena fakultatywności grzywny jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność proceduralną i relacje między różnymi rodzajami postępowań (administracyjne, karne) oraz rolę sądów w egzekwowaniu terminów przez organy, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Czy sąd administracyjny może ukarać prokuraturę za opóźnienie? Wyjaśniamy, kiedy grzywna jest fakultatywna.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SO/Łd 15/23 - Postanowienie WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-10-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Krzysztof Szczygielski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Wymierzenie grzywny Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny /art.55 ustawy PPSA/ Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1725 art. 1, art. 4 ust. 5 Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 54, art. 55, art. 56, art. 154 § 6, art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 31 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. o wymierzenie Prokuraturze Okręgowej w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność w sprawie zawiadomienia z dnia 24 stycznia 2023 roku postanawia: oddalić wniosek. EG Uzasadnienie 15 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek A. M. o wymierzenie Prokuraturze Okręgowej w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że 26 lutego 2023 r. wniósł do Prokuratury Okręgowej w Łodzi i Prokuratury Krajowej ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie 14 marca 2023 r. skargę na bezczynność Prokuratury Okręgowej w Łodzi w sprawie zawiadomienia z 24 stycznia 2023 r. o działającej grupie przestępczej. 7 lutego 2023 r. skarżący otrzymał pismo z Prokuratury Krajowej o skierowaniu sprawy do Prokuratury Okręgowej w Łodzi. Organ przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wniosek został zarejestrowany pod sygn. III SO/Łd 15/23. Postanowieniem z 10 maja 2023 r. Sąd odrzucił powyższy wniosek i zwrócił z kasy Sądu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł, uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ wniesiona skarga na bezczynność dotyczy sprawy, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III OZ 301/23, uchylił powyższe postanowienie. W uzasadnieniu NSA wskazał, m.in. że przesłankami, uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. W ocenie NSA przesłanką niedopuszczalności wniosku o wymierzenie ww. grzywny nie jest zatem ewentualna niedopuszczalność skargi, której to organ nie przekazał do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rozpoznając ponownie wniosek o wymierzenie organowi grzywny merytorycznie, Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy organ wyjaśnił powody niedotrzymania terminu i czy są one uzasadnione. W oparciu o te ustalenia Sąd oceni, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł o odrzucenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że zawiadomienie o przestępstwie z 24 stycznia 2023 r., dotyczące zorganizowanej grupy przestępczej w strukturach organów ścigania, zostało przekazane przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi pismem z 7 lutego 2023 r. do Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi i zarejestrowane w tej jednostce organizacyjnej prokuratury za sygn. akt [...] r. O powyższym przekazaniu zawiadomiono skarżącego. Następnie powyższe zawiadomienie zostało połączone do łącznego rozpoznania w postępowaniu zarejestrowanym pod sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej Łódź- Śródmieście w Łodzi. Postępowaniem tym objęto także inne zawiadomienie A. M., w którym donosił on o popełnieniu przestępstw, m.in. przez sędziów Sądu Okręgowego w Łodzi. W przedmiotowej sprawie skarżący 26 lutego 2023 r. złożył do Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi pismo zatytułowane "Zażalenie", "Ponaglenie do załatwienia sprawy", które w swojej treści stanowiło zażalenie na brak powiadomienia o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zawiadomienia z 24 stycznia 2023 r., dotyczącego jednego z zawiadomień objętych postępowaniem tej jednostki. Następnie skarżący złożył kolejne "ponaglenia do załatwienia sprawy" 23 marca 2023 r. w sprawach zawiadomień procedowanych w postępowaniu prowadzonym za sygn. akt [...]. Wobec art. 118 § 1 k.p.k., zgodnie z którym znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, powyższe pismo uznane za wniesiony środek odwoławczy, tj. zażalenie na postanowienie z 28 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia w powyższej sprawie śledztwa, któremu nadano bieg zgodnie z art. 306 k.p.k., t.j. przesłanie zgodnie z właściwością do Sądu Rejonowego dla Łodzi. Skarżący 10 marca 2023 r. otrzymał jako pokrzywdzony we wskazanym wyżej postępowaniu odpis decyzji merytorycznej z 28 lutego 2023 r. Ponadto skarżący 14 marca 2023 r. złożył skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w omawianym wyżej postępowaniu przygotowawczym, która została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w Łodzi w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 75). Sprawę zarejestrowano w Prokuraturze Okręgowej w Łodzi pod sygn. akt [...]. Postanowieniem z 10 maja 2023 r. w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy postanowił pozostawić skargę bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy w oparciu o art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 5 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Skarga na bezczynność wniesiona przez skarżącego za pośrednictwem poczty 14 marca 2023 r. do Prokuratury Okręgowej w Łodzi, która następnie stała się podstawą skierowania przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny została załączona ostatecznie do akt postępowania o sygn. akt [...], prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, z uwagi na związek podmiotowy i przedmiotowy z prowadzonym postępowaniem. Zdaniem prokuratora wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym ustawą, kontrole działalności administracji publicznej. Bezsporne jest, iż prokuratura nie jest organem administracji publicznej. Zawiadomieniu skarżącego z 24 stycznia 2023 r. nadano bieg zgodnie z przepisami procedury karnej. Kierowane ponaglenia, dotyczące postępowania Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi o sygn. [...], zostały uznane na gruncie art. 118 k.p.k. za zażalenie wniesione w trybie art. 306 k.p.k. i jest ono procedowane. Sposób prowadzenia postępowania podlegał kontroli w ramach postępowania o sygn. [...] Sądu Okręgowego w Łodzi w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto po wpłynięciu do Prokuratury Okręgowej w Łodzi 26 lutego 2023 r. "ponaglenia do załatwienia sprawy", dotyczącego zawiadomienia z 24 stycznia 2023 r., pismem z 20 marca 2023 r. udzielono skarżącemu informacji co do sukcesywnego przekazywania kolejnych zawiadomień zgodnie z właściwością miejscową do jednostek organizacyjnych prokuratury szczebla rejonowego w oparciu o § 116 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. z 2017 r. poz. 1206). Informowano także skarżącego o braku zastosowania norm postępowania administracyjnego w związku ze złożonymi zawiadomieniami o przestępstwie. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie doszło do bezczynności prokuratora, który rozpoznał pisma strony we właściwym trybie procedury karnej. Zostały one również rozpoznane na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, gdyż powyższa ustawa, jako lex specialis wobec innych uregulowań o charakterze odszkodowawczym procedury karnej, jest procedurą właściwą dla rozpoznania tego rodzaju skarg kierowanych przez strony postępowania. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż jego sprawa powinna być procedowana jednocześnie w oparciu o przepisy k.p.k. i k.p.a. oraz procedury sądowoadministracyjnej nie może stanowić podstawy do ustalenia sposobu procedowania w sprawie, a w konsekwencji nakładać obowiązku na adresata pisma do stosowania innej niż ustawowo wskazana podstawy procedowania. Sąd z urzędu ustalił, że skarga A. M. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Łodzi w przedmiocie złożonego zawiadomienia o przestępstwie z 24 stycznia 2023 r. została zarejestrowana pod sygn. III SAB/Łd 141/23. Skarga wpłynęła do organu za pośrednictwem ePUAP 14 marca 2023 r. Do Sądu skarga została nadana 19 lipca 2023 r., a wpłynęła 20 lipca 2023 r. W piśmie z 19 lipca 2023 r. Prokurator Okręgowy w Łodzi, przekazującym skargę do Sądu, podkreślił, że nie podziela poglądu wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. III OZ 301/23, w którym uznano, że przekazanie skargi jest obligatoryjne, w sytuacji gdy jest ona niedopuszczalna ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego. Ponadto Prokurator wyjaśnił, że akta administracyjne sprawy, dotyczące skargi z 14 marca 2023 r., nie istnieją, dlatego nie mogą zostać przekazane zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. (sygn. II GPS 3/09, LEX nr 530144), w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wynika z niej, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym, zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa, 2004, str. 108). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienia przez organ terminowi określonemu w art. 54 § 2 ww. ustawy. Wymierzenie grzywny jest bowiem elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Sąd podziela pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2007 r. (sygn. I OSK 652/07 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009 r., sygn. I OZ 274/09, publ. jak wyżej). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd wziął pod uwagę treść art. 190 p.p.s.a., stanowiący o tym, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy III SAB/Łd 141/23 wynika, że skarżący 26 lutego 2023 r. wniósł do Prokuratury Okręgowej w Łodzi i Prokuratury Krajowej ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie 14 marca 2023 r. skargę na bezczynność Prokuratury Okręgowej w Łodzi w sprawie zawiadomienia o działającej grupie przestępczej. 7 lutego 2023 r. skarżący otrzymał pismo z Prokuratury Krajowej o skierowaniu sprawy do Prokuratury Okręgowej w Łodzi. Skarga zaś została przekazana 19 lipca 2023 r. wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Przyczyny przekazania sprawy sądowi powszechnemu zostały w przekonujący sposób wyjaśnione i usprawiedliwione przez Prokuratora Okręgowego w Łodzi w odpowiedzi na wniosek skarżącego, przesłanej do sądu administracyjnego pierwszej instancji już po wydaniu orzeczenia NSA, uchylającego zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji. Prokurator Okręgowy w Łodzi przekazał skargę do Sądu Okręgowego w Łodzi niezwłocznie po jej otrzymaniu stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725). Przepis ten stanowi, że ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Zgodnie z art. 4 ust. 5 tej ustawy jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy. Ponadto Sądowi z urzędu znane są fakty związane ze znaczącym wpływem wniosków skarżącego do Prokuratury Okręgowej w Łodzi. Sąd również wziął pod uwagę ilość wniesionych przez skarżącego skarg na bezczynność, stopień ich skomplikowania i zawiłości. Zdaniem Sądu w konkretnym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy opóźnienie organu, które Sąd bierze pod uwagę rozpoznając sprawę merytorycznie, wynikało z nadmiernego obciążenia ilością wpływających pism i związaną z tym komplikacją obiegu dokumentów. Jakkolwiek zatem Sąd dostrzega naruszenie terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., to jednakże wskazać należy, że organ uchybił trzydziestodniowemu terminowi w przekazaniu skargi z aktami, ale wypełnił ciążący na nim obowiązek wynikający z ww. przypisu. Tym samym podstawowy cel, jakim jest przekazanie akt do Sądu, został zrealizowany. Z powyższego wynika, że wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie spełniałoby zarówno celu prewencyjnego, jak i represyjnego. Przede wszystkim jednak nie dyscyplinowałoby organu do przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, bowiem Prokurator nadesłał już skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego domagał się skarżący. Wobec powyższego żądanie wymierzenia grzywny Sąd uznał za niezasadne i na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 190 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniosku. EG
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI