III SO 7/16

Sąd Najwyższy2016-11-22
SNinneprawo procesoweŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoprzewlekłość postępowaniabezstronnośćSąd NajwyższySąd ApelacyjnyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w sprawie o przewlekłość postępowania, w której sąd ten był pozwanym, i wyznaczył inny sąd do jej rozpoznania.

Sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania, w której ich pracodawca (Sąd Apelacyjny) był pozwanym, a powodem ich współpracownik. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 49 k.p.c., uznał, że okoliczności te mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów i wyłączył ich od rozpoznania sprawy, wyznaczając Sąd Apelacyjny w K. jako właściwy.

W sprawie ze skargi T.N. na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym, w której Sąd Apelacyjny był pozwanym, sędziowie tego Sądu złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy. Jako powód wskazali, że powód T.N. jest ich współpracownikiem i sędzią tego samego sądu, a także że Sąd Apelacyjny jest stroną pozwaną, co mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpatrując te wnioski na podstawie art. 49 k.p.c., uznał, że przedstawione okoliczności mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. W związku z tym, postanowił wyłączyć wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy i na podstawie art. 44 k.p.c. wyznaczył Sąd Apelacyjny w K. jako sąd właściwy do jej rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności mogą wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie mieliby orzekać w sprawie, gdzie ich pracodawca jest pozwanym, a powodem ich współpracownik, może budzić wątpliwości co do ich bezstronności, zarówno u uczestników procesu, jak i opinii publicznej. Powołano się na art. 49 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreślające znaczenie możliwości powstania wątpliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziów i wyznaczenie innego sądu

Strony

NazwaTypRola
T.N.osoba_fizycznaskarżący
Sąd Okręgowy [...]instytucjastrona w postępowaniu pierwotnym
Sąd Apelacyjny [...]instytucjapozwany w sprawie o przewlekłość

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie wszystkich sędziów sądu stanowi przesłankę do wyznaczenia innego sądu.

k.p.c. art. 52 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wnioski o wyłączenie sędziów, dotyczące wszystkich sędziów danego sądu, przekazuje się do rozpoznania sądowi przełożonemu.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności sprawy (pracodawca jako pozwany, współpracownik jako powód) mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów Sądu Apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego może wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej, co do bezstronności sędziów

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Jolanta Frańczak

sprawozdawca

Dawid Miąsik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji, gdy sąd jest stroną w sprawie, a powodem jest jego pracownik."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia wszystkich sędziów sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą wyłączenia sędziego i potencjalnego konfliktu interesów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy sędziowie mogą orzekać, gdy ich szef jest stroną w sądzie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SO 7/16
POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)
‎
SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca)
‎
SSN Dawid Miąsik
w sprawie ze skargi T.N.
‎
na przewlekłość postępowania Sądu Okręgowego [...]
w sprawie IX P …/16,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2016 r.,
‎
wniosku Sędziów Sądu Apelacyjnego [...] o wyłączenie od rozpoznania sprawy
1. wyłącza wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego [...] w sprawie ze skargi T.N. na przewlekłość postępowania Sądu Okręgowego [...] w sprawie IX P …/16,
2. wyznacza jako sąd właściwy w sprawie Sąd Apelacyjny w K.
UZASADNIENIE
W sprawie III SP …/16 zawisłej przed Sądem Apelacyjnym [...] w związku z wniesioną przez powoda T.N. skargą na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym [...] w sprawie IX  P  …/16, sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy. Uzasadniając swoje wnioski oświadczyli, że powód T. N., jako sędzia Sądu Apelacyjnego, jest im znany osobiście, na płaszczyźnie zawodowej, jak i towarzyskiej. Ponadto Sąd Apelacyjny, w którym pełnią swoje obowiązki służbowe, jest w tej sprawie pozwanym, co ich zdaniem mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Wnioski te jako, że dotyczą wszystkich sędziów tego Sądu zostały przekazanie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy jako sąd przełożony nad Sądem Apelacyjnym, w myśl art. 52 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego staje się niezbędne, gdy strona ma chociażby subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., I CO 37/93, LEX nr 78451; z dnia 19 listopada 1981 r., IV PZ 63/81, LEX nr 8371 i z dnia 15 stycznia 2008 r., III SO 8/07, niepublikowane). Również w doktrynie uznaje się, że „przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości, i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu. Sąd postanowi o wyłączeniu sędziego, jeżeli stwierdzi możliwość istnienia tych wątpliwości, niezależnie od własnego przekonania o ich zasadności” (M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 1, t. I, Warszawa 2004, s. 159).
W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności przedstawione we wnioskach, kiedy to wnioskujący o wyłączenie sędziowie mieliby rozstrzygać sprawę, w której stroną pozwaną jest ich pracodawca, a powodem jest ich współpracownik, również zatrudniony w Sądzie Apelacyjnym, może wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej, co do bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy (III SP 3/16) ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie IX P …/16, w której powodem jest T. N. a pozwanym Sąd Apelacyjny [...].
Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków złożonych przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego [...] zgodnie z art. 49 k.p.c.
Wskazać również należy, że wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy stanowi w świetle art. 44 k.p.c. przesłankę wydania aktu o charakterze organizacyjno - administracyjnego, jakim jest postanowienie o wyznaczeniu innego sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z art. 398
21
k.p.c. orzekł jak w punkcie 2 sentencji.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI