III SO 4/11

Sąd Najwyższy2011-06-29
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
Sąd Najwyższyprawo wyborczewybory prezydenckiewybory do Parlamentu Europejskiegouchwały SNnieważnośćdopuszczalnośćostateczność orzeczeń

Sąd Najwyższy odrzucił wnioski o stwierdzenie nieważności uchwał dotyczących ważności wyborów prezydenckich i do Parlamentu Europejskiego, uznając je za niedopuszczalne.

Wnioskodawca B.W. domagał się stwierdzenia nieważności uchwał Sądu Najwyższego dotyczących ważności wyborów prezydenckich z lat 2005 i 2010 oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego z lat 2004 i 2009, a także postanowienia o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy odrzucił te wnioski, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ uchwały Sądu Najwyższego dotyczące ważności wyborów są ostateczne i nie podlegają dalszej kontroli, zgodnie z Konstytucją i odpowiednimi ustawami.

Wnioskodawca B. W. złożył szereg pism z kwietnia i maja 2011 roku, w których domagał się stwierdzenia nieważności uchwał Sądu Najwyższego podjętych w sprawach dotyczących ważności wyborów prezydenckich (z lat 2005 i 2010) oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego (z lat 2004 i 2009). Wnioski obejmowały również postanowienie Sądu Najwyższego z lipca 2010 roku, które pozostawiło protest wyborczy bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2011 roku, odrzucił wszystkie złożone wnioski jako niedopuszczalne. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że uchwały Sądu Najwyższego dotyczące stwierdzenia ważności wyborów prezydenckich i do Parlamentu Europejskiego są ostateczne i nie podlegają dalszej kontroli. Konstytucja oraz odpowiednie ustawy (o wyborze Prezydenta RP, Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego) nie przewidują możliwości kwestionowania tych uchwał przez wyborców w drodze wniosku o stwierdzenie nieważności. Podkreślono, że prawo do protestu wyborczego jest ograniczone do etapu przed podjęciem uchwały przez Sąd Najwyższy, a postanowienia dotyczące protestów również nie podlegają zaskarżeniu, ze względu na ustrojową rolę Sądu Najwyższego. W związku z tym, wszelka dalsza kontrola tych orzeczeń musiałaby być wyraźnie przewidziana w ustawie, czego w analizowanym przypadku nie było.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwały Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów są ostateczne i nie podlegają kontroli w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności.

Uzasadnienie

Konstytucja i ustawy (o wyborze Prezydenta RP, Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego) nie przewidują takiej możliwości kontroli. Prawo do protestu wyborczego jest ograniczone do etapu przed podjęciem uchwały przez Sąd Najwyższy, a postanowienia dotyczące protestów nie podlegają zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosków

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

Konstytucja art. 129 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa zasadnicza nie przewiduje innej kontroli wyborów przez wyborcę niż prawo do protestu wyborczego na zasadach określonych w ustawie.

u.o.w.P.R.P. art. 72

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Protest może być wniesiony i rozpoznany przed podjęciem przez Sąd Najwyższy uchwały w sprawie ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

o.w.P.E. art. 134

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego

Uchwała w sprawie ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, podjęta przez Sąd Najwyższy po rozpoznaniu protestów wyborczych, nie podlega kontroli.

Pomocnicze

Konstytucja art. 129 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborca ma tylko prawo do protestu wyborczego.

u.o.w.P.R.P.

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Nie przewiduje odwołania od postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie protestu wyborczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwały Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów są ostateczne i nie podlegają kontroli. Konstytucja i ustawy nie przewidują możliwości kwestionowania uchwał SN w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności. Prawo do protestu wyborczego jest ograniczone czasowo i przedmiotowo. Postanowienia Sądu Najwyższego dotyczące protestów wyborczych nie podlegają zaskarżeniu ze względu na ustrojową rolę SN.

Godne uwagi sformułowania

wnioski są niedopuszczalne uchwały Sądu Najwyższego [...] są ostateczne i nie podlegają kontroli ustawa zasadnicza nie przewiduje innej kontroli wyborów przez wyborcę wszelka więc dalsza kontrola uchwał i postanowień Sądu Najwyższego musiałaby zostać wyraźnie określona w ustawie

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Zbigniew Korzeniowski

sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja ostateczności orzeczeń Sądu Najwyższego w sprawach wyborczych i braku możliwości ich kwestionowania w trybie nadzwyczajnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o stwierdzenie nieważności uchwał Sądu Najwyższego w sprawach wyborczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prawa wyborczego i ostateczności orzeczeń Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze, ale może być zbyt proceduralna dla szerszej publiczności.

Czy uchwały Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów można podważyć? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SO 4/11 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosków B. W. o stwierdzenie nieważności uchwał Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2005 r., III SW 195/05, z dnia 3 sierpnia 2010 r., III SW 370/10, z dnia 26 sierpnia 2009 r., III SW 48/09 i z dnia 29 lipca 2004 r., III SW 35/04 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 czerwca 2011 r., odrzuca wnioski. Uzasadnienie B. W. w pismach z 7, 12 i 19 kwietnia 2011 r. oraz z 12 i 25 maja 2011 r. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwał Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r. (III SW 195/05) w sprawie ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 9 i 23 października 2005 r., z 3 sierpnia 2010 r. (III SW 370/10) w sprawie ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 20 czerwca 2010 r. oraz 4 lipca 2010 r., z 29 lipca 2004 r. (III 2 SW 35/04) w sprawie wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych 13 czerwca 2004 r., z 26 sierpnia 2009 r. (III SW 48/09) w sprawie wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych 7 czerwca 2009 r. oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 27 lipca 2010 r. (III SW 383/10) pozostawiającego protest wyborczy bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wnioski są niedopuszczalne i dlatego zostały odrzucone. Uchwały Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r. (III SW 195/05) i z 3 sierpnia 2010 r. (III SW 370/10) w sprawie ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej są ostateczne i nie podlegają kontroli, a więc wnioskodawca nie może żądać stwierdzenia ich nieważności. Konstytucja stanowi, że wyborca ma tylko prawo do protestu wyborczego na zasadach określonych w ustawie (art. 129 ust. 2). Zgodnie z ustawą z 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej protest może być wniesiony i rozpoznany przed podjęciem przez Sąd Najwyższy uchwały w sprawie ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej (art. 72 i następne ustawy oraz art. 129 ust. 1 Konstytucji). Należy więc dostrzec, że skoro ustawa zasadnicza nie przewiduje innej kontroli wyborów przez wyborcę, to oznacza to, że uchwała Sądu Najwyższego o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej jest ostateczna. Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie przewiduje również odwołania od postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie protestu wyborczego. Skoro Sąd Najwyższy rozstrzygając o ważności wyborów ma na uwadze wszystkie protesty wyborcze to po uchwale o ważności wyborów postanowienie dotyczące protestu wyborczego nie może być kontrolowane. Niezależnie również od tego, że od postanowień Sądu Najwyższego nie przysługują środki odwoławcze. Wynika to z ustrojowej roli tego Sądu. Wszelka więc dalsza kontrola uchwał i postanowień Sądu Najwyższego musiałaby zostać wyraźnie określona w ustawie. Nawet w postępowaniu przed sądami powszechnymi każdy środek odwoławczy (zaskarżenia) ma swą wyraźną podstawę. Z tych przyczyn niedopuszczalny jest 3 wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Sądu Najwyższego z 27 lipca 2010 r. (III SW 383/10) pozostawiającego protest wyborczy bez dalszego biegu. Nie inna ocena odnosi się do wniosków o stwierdzenie nieważności uchwał Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2009 r. (III SW 48/09) i z 29 lipca 2004 r. (III SW 35/04) w sprawie wyborów do Parlamentu Europejskiego, gdyż i tu obowiązuje podobne rozwiązanie jak w wyborach Prezydenta, czyli że uchwała w sprawie tych wyborów, podjęta przez Sąd Najwyższy po rozpoznaniu protestów wyborczych nie podlega kontroli i dlatego nie jest dopuszczalny wniosek o stwierdzenie jej nieważności (art. 134 i nast. ustawy z 23 stycznia 2004 r. Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego). Z powyższych motywów orzeczono jako w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI