III SO 20/05

Postanowienie z dnia 27 października 2005 r. 
III SO 20/05 
 
Niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie 
na postanowienie odrzucające skargę na przewlekłość postępowania. 
 
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: 
Beata Gudowska, Andrzej Wasilewski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 paź-
dziernika 2005 r. skargi Katarzyny S.  na naruszenie prawa strony do rozpoznania 
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym 
w Warszawie [...], na skutek zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyj-
nego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r. [...] 
 
o d r z u c i ł   zażalenie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Apelacyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi Katarzyny S. na narusze-
nie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowieniem z 
dnia 8 czerwca 2005 r. [...] odrzucił jej zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyj-
nego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2005 r. [...], na mocy którego odrzucono jej 
skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej 
zwłoki.  
 
W ocenie Sądu Apelacyjnego ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na 
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nie-
uzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 79, poz. 1843) nie przewiduje środka odwoławczego 
od orzeczenia sądu właściwego do rozpoznania skargi.  
 
Zażalenie od przedmiotowego postanowienia złożyła skarżąca, domagając się 
zmiany zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia zażalenia na postanowienie o 
odrzuceniu skargi oraz wniesionej skargi zgodnie z jej żądaniem, ewentualnie uchy-
lenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 

 
2
przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia od pozwanej zwrotu kosztów postę-
powania. 
 
Zdaniem skarżącej postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie jest nie-
uzasadnione. Zgodnie z językowym brzmieniem przepisu art. 8 ust. 2 wskazanej 
ustawy w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy stosuje się odpowiednie 
przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego 
skarga dotyczy. Natomiast wobec braku ustawowej regulacji możliwości zaskarżenia 
orzeczeń Sądu rozpoznającego skargę, zastosowanie znaleźć powinien art. 394 § 1 
k.p.c., który zezwala na zaskarżenie postanowienia kończącego sprawę, wydanego 
przez Sąd pierwszej instancji do Sądu drugiej instancji. Nie ulega bowiem wątpliwo-
ści, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2005 r. o 
odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Wprawdzie prima facie 
można byłoby mieć wątpliwości, czy odrzucenie zażalenia na postanowienie w 
przedmiocie odrzucenie skargi na rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki 
jest dopuszczalne, lecz nie budzi najmniejszych zastrzeżeń, że zarówno ustawa o 
skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądo-
wym bez nieuzasadnionej zwłoki, jak i stosowane na podstawie normy odsyłającej 
art. 8 ust. 2 powołanej ustawy odpowiednie przepisy kodeksu postępowania cywil-
nego nie przewidują możliwości złożenia zażalenia od postanowienia odrzucającego 
zażalenie w przedmiocie odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania. W tym 
świetle brak normy procesowej wyrażającej kompetencję do podjęcia określonej 
czynności procesowej sprawia, że zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuce-
niu. 
 
Już na marginesie rozważań należy powtórzyć stanowisko wyrażone w posta-
nowieniu Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r. (III SO 1/05) oraz postanowieniu 
z dnia 3 października 2005 r. (III SO 19/05), według których na postanowienie odrzu-
cające skargę o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu cywilnym zażalenie nie 
przysługuje. Zgodnie z art. 394 § 1 k.p.c. zażalenie do sądu drugiej instancji przysłu-
guje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a 
ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, 

 
3
których przedmiotem są działania sądu enumeratywnie w przepisie tym wymienione i 
wśród których nie wymienia się postanowienia w przedmiocie skargi na przewlekłość 
w postępowaniu. Tymczasem postanowienie w przedmiocie omawianej skargi nie 
jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, albowiem postępowanie 
wszczęte na skutek skargi ma charakter incydentalny w toku procesu cywilnego, któ-
rego skarga ta dotyczy. Tym samym art. 8 ust. 2 wskazanej ustawy, odsyłający w 
sprawach w niej nieuregulowanych do stosowanych odpowiednio przepisów o postę-
powaniu zażaleniowym, nadaje skardze status zażalenia, zatem zapadłe po jej roz-
poznaniu postanowienia nakazuje traktować analogicznie do postanowienia wyda-
nego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji 
przez sąd drugiej instancji (choć sąd nadrzędny rozpoznaje sprawę jako pierwszy i 
jedyny).  
 
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.  
========================================