III SO 18/10

Sygn. akt III SO 18/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński w sprawie ze skargi D. K. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie I ACa …/10, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r., zażalenia wnioskodawcy na zarządzenie Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt III SPP 21/10, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2010 r. zwrócono D. K. skargę na przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokata lub radcę prawnego. Wobec oddalenia wniosku strony o zwolnienie od opłaty i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, konsekwencją naruszenia tego 2 przepisu jest zwrot pisma procesowego bez wzywania do usunięcia braków formalnych ( art. 130 § 5 k.p.c.). Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył D. K., zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843). Żalący się wniósł o zmianę zarządzenie lub jego uchylenie i rozpoznanie skargi ewentualnie o nakazanie względnie zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w […] do rozpoznania skargi lub przekazanie skargi Sądowi właściwemu. Zdaniem żalącego się zaskarżone zarządzenie zapadło z obrazą przepisów powołanej ustawy, które nie przewidują przymusu adwokacko – radcowskiego w postępowaniu toczącym się ze skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania. Natomiast jeden z artykułów ustawy stanowi, iż sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie objęte skargą. Jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym i Sądem Najwyższym, ten ostatni Sąd jest predestynowany do jej rozpoznania. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie nadał biegu skardze, czym naruszył normę art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze ( …). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kodeks postępowania cywilnego ustanawia jednolity system zaskarżania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych, opierający się na zasadzie dwuinstancyjności. Przeciwko prawomocnym orzeczeniom sądów drugiej instancji może być nadto skierowana do Sądu Najwyższego skarga kasacyjna (art. 398¹ § 1 k.p.c.), albo zażalenie (art. 394¹ § 1 i § 2 k.p.c.), które to środki zaskarżenia mają nadzwyczajny charakter. Dopuszczalność poszczególnych środków odwoławczych lub innych środków zaskarżenia jest zatem wyczerpująco uregulowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Ich wniesienie jest możliwe tylko 3 wówczas, gdy akt ten dopuszcza oznaczony środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Kwestię dopuszczalności wnoszenia do Sądu Najwyższego zażaleń normuje art. 394¹ k.p.c. Instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art. 394 k.p.c. regulacji, ograniczającej ją do wypadków wymienionych w tymże przepisie. Powołany przepis wykładany jest w judykaturze w sposób restrykcyjny (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r., IV CZ 28/07, OSNC 2008 nr 2, poz. 29; z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul. SN 2008 nr 4, poz. 12; z dnia 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08, LEX nr 497695; z dnia 7 października 2009 r., III UZ 3/09, LEX nr 560877 i z dnia 20 stycznia 2010 r., II PZ 29/09, LEX nr 577837). Podkreśla się, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka odwoławczego od orzeczenia lub zarządzenia Sądu Najwyższego. Dotyczy to również zażalenia na zarządzenie o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 394¹ § 3 k.p.c. w związku z art. 398²¹ k.p.c. oraz w związku z art. 373 k.p.c. orzekł jak w sentencji.