III SO 17/06

Sygn. akt III SO 17/06 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 listopada 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) 
SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca) 
SSN Andrzej Wróbel 
 
 
w sprawie  z zażalenia D. D. i wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie III SO 14/06, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2006 r.,  
 
 
1. odrzuca zażalenie 
2. 
oddala 
wniosek 
o 
uzupełnienie 
postanowienia 
Sądu 
Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. III SO 14/06. 
 
 
                                             U Z A S A D N I E N I E 
 
                   Postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. III SO 14/06 Sąd Najwyższy 
odrzucił zażalenie D. D. na zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2006 r. 
zwracające zażalenie na poprzednie zarządzenie z dnia 16 marca 2006 r. o  
zwrocie skargi na przewlekłość postępowania oraz o zwrocie wniosku o 
ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalne 
zażalenie na zarządzenie wydane przez Sąd Najwyższy stwierdzając, że od 
orzeczeń i zarządzeń Sądu Najwyższego nie przysługują środki odwoławcze. 

 
 
2 
                   Od tego postanowienia D. D. działający bez adwokata lub radcy 
prawnego wniósł zażalenie, w którym zarzucił, że zarządzenie o zwrocie wniosku o 
ustanowienie radcy prawnego z urzędu narusza przepis art. 871 § 2 k.p.c., na 
podstawie którego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym o zwolnienie od 
kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie 
obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Jednocześnie skarżący złożył wniosek 
o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia przez umieszczenie w nim orzeczenia 
o odmowie ustanowienia radcy prawnego. 
                   Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 871 § 1 k.p.c. 
ustanawia generalną zasadę obowiązkowego zastępstwa strony przez adwokata 
lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Na podstawie art. 
130 § 5 k.p.c. pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tej zasady podlegają 
zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków. Przy zastosowaniu zasady ogólnej 
wniesione przez skarżącego zażalenie powinno zostać zwrócone. Wyjątki od tej 
zasady przewidziane są w art. 871 § 2 k.p.c., który to przepis nie wymaga przymusu 
adwokacko-radcowskiego między innymi w postępowaniu o ustanowienie adwokata 
lub radcy prawnego z urzędu. Ponieważ skarżący po wydaniu pierwszego 
zarządzenia o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania złożył taki wniosek, 
jego kolejne zażalenie można traktować jako złożone w postępowaniu, o którym 
mowa w art. 871 § 2 k.p.c. 
                   Zażalenie to jest jednak niedopuszczalne. Zażalenia na postanowienia 
sądu przysługują tylko wówczas, gdy ustawa dopuszcza taki środek zaskarżenia. 
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienia wymienione 
w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Są to postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające 
skargę kasacyjną oraz niektóre inne postanowienia sadu drugiej instancji kończące 
postępowanie w sprawie. Nie są tu wymienione postanowienia wydawane przez 
Sąd Najwyższy, co oznacza, że postanowienia Sądu Najwyższego nie podlegają 
zaskarżeniu. Zażalenie jako niedopuszczalne podlega więc odrzuceniu na 
podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz art. 3941 § 3 k.p.c. 
                   Nie może także zostać uwzględniony wniosek o uzupełnienie 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. przez wydanie orzeczenia 
o odmowie ustanowienia radcy prawnego. Postanowienie to zostało wydane w 

 
 
3 
wyniku rozpoznania zażalenia na zarządzenie o zwrocie zażalenia i zwrocie 
wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ten ostatni wniosek nie był 
przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym rozpoznającym zażalenie, 
lecz wcześniejszego postępowania zakończonego zarządzeniem o zwrocie 
wniosku. Postanowienie odnosiło się jednie do zażalenia i nie mogło zawierać 
orzeczenia w przedmiocie wniosku który został zwrócony. Zgodnie z art. 351 § 1 
k.p.c. strona może zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku (także postanowienia), 
jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania. W tym przypadku żądanie określone w 
zażaleniu dotyczyło uchylenia zarządzenia o zwrocie wniosku a nie merytorycznego 
rozstrzygnięcia wniosku. Wniosek podlega więc oddaleniu na podstawie art. 351 § 
1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.