III SO 13/08

Sąd Najwyższy2008-12-02
SNinneprawo urzędniczeWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprokuratorstan spoczynkuniedopuszczalnośćprawo procesoweustrój sądów powszechnychustawa o prokuraturze

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od własnego wyroku oddalającego odwołanie prokuratora od decyzji o przeniesieniu w stan spoczynku, stwierdzając niedopuszczalność takiego środka zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną prokuratora Andrzeja B. od wyroku Sądu Najwyższego, który oddalił jego odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego o przeniesieniu w stan spoczynku. Skarżący zarzucał m.in. obrazę przepisów prawa procesowego i naruszenie praw człowieka. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na jej niedopuszczalność, ponieważ taki środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie od wyroku sądu drugiej instancji, a Sąd Najwyższy w tej sprawie nie pełnił takiej roli.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 2 grudnia 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną prokuratora Andrzeja B. od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2008 r., który oddalił odwołanie skarżącego od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 28 marca 2008 r. o przeniesieniu go w stan spoczynku. Skarżący zarzucał w skardze kasacyjnej m.in. rażącą obrazę przepisów prawa procesowego oraz naruszenie praworządności i praw człowieka, kwestionując m.in. brak podstawy prawnej w uzasadnieniu wyroku i nieuwzględnienie opinii psychiatrycznej. Sąd Najwyższy uznał jednak skargę kasacyjną za niedopuszczalną, ponieważ taki środek zaskarżenia przysługuje jedynie od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, a Sąd Najwyższy w tej sprawie nie działał jako sąd drugiej instancji. Ponadto, skarga nie spełniała wymogów formalnych dla nadzwyczajnych środków zaskarżenia, takich jak wskazanie istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeby wykładni przepisów. Sąd Najwyższy rozważył również możliwość skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie konstytucyjności jednoinstancyjnego postępowania, ale zaniechał tego, uzasadniając, że podobne kwestie były już rozstrzygane, a przepisy dotyczące przenoszenia sędziów i prokuratorów w stan spoczynku ze względu na stan zdrowia mają na celu ochronę interesu publicznego i są zgodne z Konstytucją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego oddalającego odwołanie od decyzji o przeniesieniu prokuratora w stan spoczynku nie jest dopuszczalna.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy w tej sprawie nie działał jako sąd drugiej instancji, a przepisy szczególne regulujące postępowanie w sprawach o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku nie przewidują takiej możliwości zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (w sensie utrzymania własnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Andrzej B.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Generalnyorgan_państwowyorgan wydający decyzję

Przepisy (17)

Główne

p.u.s.p. art. 70 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Podstawa do przeniesienia prokuratora w stan spoczynku z powodu choroby lub utraty sił uniemożliwiających sprawowanie urzędu.

u.p. art. 62a § ust. 1

Ustawa o prokuraturze

Reguluje postępowanie w sprawach o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku, stosując odpowiednio przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dotyczące podstaw skargi kasacyjnej i wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania.

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1-4

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia niedopuszczalnego środka zaskarżenia.

k.p.c. art. 4241 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 176 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwóch instancji sądowych.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 1 i 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Regulacje dotyczące sędziów, w tym przenoszenia w stan spoczynku.

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwość zadawania pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu.

k.p.c. art. 943

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów.

u.p. art. 118

Ustawa o prokuraturze

Dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego jest niedopuszczalna. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych dla tego środka zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa procesowego i praw człowieka. Argumentacja skarżącego kwestionująca uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego i nieuwzględnienie opinii psychiatrycznej.

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy nie może domyślać się, zastępować ani wyręczać skarżącego w wypełnieniu konstrukcyjnych wymagań skargi kasacyjnej W niniejszej sprawie jest to prawne curiosum, gdyż faktycznie uniemożliwia to stronie odniesienie się do przedmiotowego orzeczenia sądu

Skład orzekający

Małgorzata Gersdorf

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej od orzeczeń Sądu Najwyższego, wymogi formalne skargi kasacyjnej, dopuszczalność jednoinstancyjnego postępowania w sprawach o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur sądowych i znaczenie formalnych wymogów przy wnoszeniu środków zaskarżenia, nawet w sprawach dotyczących praw jednostki. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy broni swojej jurysdykcji i procedur.

Czy można zaskarżyć wyrok Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 2 grudnia 2008 r. 
III SO 13/08 
 
Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego 
oddalającego odwołanie od decyzji Prokuratora Generalnego o przeniesieniu 
prokuratora w stan spoczynku na podstawie art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 
2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) 
w związku z art. 62a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity 
tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.). 
 
Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka 
(sprawozdawca), Andrzej Wróbel. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 
2008 r. sprawy z odwołania Andrzeja B. od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 
28 marca 2008 r. [...] w przedmiocie przeniesienia w stan spoczynku, na skutek 
skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2008 r. 
[...] 
 
o d r z u c i ł   skargę kasacyjną. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r. [...] Sąd Najwyższy oddalił odwołanie 
prokuratora Andrzeja B. od decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 28 marca 2008 r. 
w przedmiocie przeniesienia odwołującego się w stan spoczynku z dniem 11 marca 
2008 r. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniósł Andrzej B., zarzucając mu: 1) 
rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść 
merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu oraz 2) naruszenia praworządności oraz praw 
człowieka i obywatela, wnosząc „o przyjęcie skargi do rozpoznania z uzasadnieniem 
jak poniżej” i „uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na korzyść skarżącego i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie”. W uzasadnieniu 
skargi wskazano, że zaskarżony wyrok nie zawiera żadnej podstawy prawnej, nie 

 
2
wiadomo więc na jakich normach prawnych zostało oparte jego rozstrzygnięcie. „W 
niniejszej sprawie jest to prawne curiosum, gdyż faktycznie uniemożliwia to stronie 
odniesienie się do przedmiotowego orzeczenia sądu, a zatem niewątpliwie stanowi to 
oczywistą obrazę prawa procesowego, a mającego zasadniczy wpływ na treść za-
skarżonego rozstrzygnięcia”. Już tylko z tego powodu zaskarżone orzeczenie powin-
no zostać uchylone w całości jako „nieodpowiadające zasadniczym regułom i zasa-
dom procesowym (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.)”.  
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niekonsekwentne w swej treści, po-
nieważ Sąd Najwyższy nie podał żadnych racjonalnych przyczyn, dla których odmó-
wił wiarygodności części dowodów, np. zaświadczeniom i wyjaśnieniom samego 
skarżącego, a głównie opinii psychiatrycznej biegłych sądowych z zakresu psychiatrii 
sądowej wydanej w 2007 r. o pełnej poczytalności skarżącego z wykluczeniem cho-
roby psychicznej lub zaburzeń psychicznych. „Opinia ta, w ogóle, nie była brana pod 
uwagę, także przez prokuratora okręgowego i Prokuratora Generalnego, jak też pod 
uwagę przez Sąd Najwyższy, gdyż brak jakiejkolwiek wzmianki, o niej, w uzasadnie-
niu wyroku SN”. Ponadto Sąd Najwyższy jest niekonsekwentny w swojej argumenta-
cji, „mianowicie na stronie 2 i 3 uzasadnienia wyroku SN występują wywody, w któ-
rych uznaje się zasadność argumentacji zawartej w odwołaniu skarżącego, np. cytat 
‘zaskarżona decyzja Prokuratora Generalnego istotnie nie zawiera innych ustaleń co 
do stanu zdrowia pana Prokuratora Andrzeja B...., dalszy cytat ‘ można zgodzić się z 
zarzutem odwołującego się, że zaskarżona decyzja nie zawiera wystarczającego 
uzasadnienia’. Skoro tak, to dlaczego nie uchylono tej wadliwej decyzji? Wydaje się, 
że Sąd Najwyższy nadmienił tutaj walor dowodowy pismu - wystąpieniu prokuratora 
okręgowego dla W.P. dot. Andrzeja B. z dnia 11 lutego 2008 roku o ustalenie 
‘orzecznicze’, co do zdolności skarżącego do wykonywania obowiązków prokuratora. 
W piśmie tym podano jako argumentację ‘powtarzające się incydenty’ ewidentnie (?) 
wskazujące, ze skarżący podlegał (?) zaburzeniom psychicznym (jakim ?), uniemoż-
liwiającym mu wykonywanie obowiązków. Czy wobec tego prokurator okręgowy jest 
urzędowo uznanym ‘specjalistą z zakresu psychiatrii’?, bezbłędnie rozpoznającym 
zaburzenia psychiczne u podległych mu prokuratorów, skoro sąd orzekający taki 
walor dowodowy przywiązuje do treści tego pisma? Kto i gdzie to oficjalnie stwier-
dził? Brak dowodu”. 
Z drugiej strony Sąd Najwyższy zbył milczeniem oświadczenie skarżącego, 
który wyjaśnił, że „wspomniane incydenty były naturalną obronną reakcją skarżącego 

 
3
na jego ewidentne szykanowanie w pracy, uprawiany stale tzw. ‘mobbing’ mający na 
celu zmuszenie go, wprost, do zwolnienia się z pracy w prokuraturze”, co wymagało 
rozstrzygnięcia, „czy zatem nie chodzi, w istocie o pozbycie się ‘niepokornego’ i ‘zbyt 
niewygodnego’ oraz ‘zbyt ostrego’ prokuratora Andrzeja B. kilka lat przed osiągnię-
ciem wieku emerytalnego”. Zdaniem skarżącego, Sąd Najwyższy przy ocenie cało-
kształtu okoliczności sprawy „nie wziął pod uwagę wyników postępowań dyscyplinar-
nych, okresowych opinii kwalifikacyjnych, ocen kwalifikacyjnych, opinii służbowych, 
oświadczeń lustracyjnych strony, gdzie brak śladu o jakichkolwiek chorobach, czy 
zaburzeniach psychicznych, chorobach fizycznych np. kalectwie, alkoholizmie, nar-
komanii, zaniedbywania obowiązków służbowych, korupcji, powiązaniach mafijnych 
itp., oraz o braku jakichkolwiek powiązań i uzależnień agenturalnych, a także czyn-
nego wspierania przemian demokratycznych np. w procesach odszkodowawczych 
dla byłych działaczy opozycji i działaczy niepodległościowych”. 
Wobec „mnogości popełnionych w całym toku postępowania w niniejszej 
sprawie błędów prawnych, rażącego naruszenia prawa procesowego, bardzo istot-
nych braków i luk w uzasadnieniu decyzji zarówno Prokuratora Generalnego jak i w 
wyroku Sądu Najwyższego zaskarżone orzeczenie winno być uchylone, a sprawa 
przekazana do ponownego rozpoznania w innym składzie”. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga kasacyjna od wyroku Sądu Najwyższego oddalającego odwołanie od 
decyzji o przeniesieniu prokuratora w stan spoczynku nie jest dopuszczalna już dla-
tego, że taki nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie od wydanego 
przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku (art. 3981 § 1 k.p.c.). Tymczasem 
Sąd Najwyższy - właściwy do orzekania w tego rodzaju sprawach na podstawie 
szczególnych przepisów prawa (art. 70 § 1 p.u.s.p. w związku z art. 62a ust. 1 
ustawy o Prokuraturze i w związku z art. 180 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji) - nie 
mając statusu ani nie procedując jako sąd drugiej instancji, nie mógł merytorycznie 
rozpoznać niedopuszczalnej „skargi kasacyjnej”.  
Warto też zwrócić uwagę, że jako podstawy wniesionego nadzwyczajnego 
środka zaskarżenia skarżący wskazał na: 1. rażącą obrazę przepisów prawa proce-
sowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w uzasadnieniu wniesionej 
skargi zarzucił naruszenie art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c. i 

 
4
podważał rzetelność motywów kontestowanego wyroku Sądu Najwyższego; 2. naru-
szenie „praworządności oraz praw człowieka”, tyle że skarżący nie nazwał jakiejkol-
wiek zasady praworządności ani nie wskazał, które prawa człowieka zostały naru-
szone zaskarżonym wyrokiem. Na gruncie takich podstaw zaskarżenia należało za-
sygnalizować, iż w nadzwyczajnym postępowaniu ze skargi kasacyjnej wymagane 
jest precyzyjne spełnienie konstrukcyjnych elementów tego szczególnego środka 
zaskarżania prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji, obejmujących nie tylko 
przytoczenie (wyartykułowanie) podstaw skargi i ich uzasadnienie (pkt 2 art. 3984 § 1 
k.p.c.), ale także sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego 
uzasadnienia (pkt 3 tego przepisu), co wymaga nazwania i uzasadnienia okoliczno-
ści, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., tj., wykazania, że na podłożu wy-
artykułowanych podstaw skargi: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 
2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości 
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność po-
stępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tymczasem takich 
sformułowań oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wniesiony 
środek zaskarżenia nie zawiera w ogóle, a Sąd Najwyższy nie może domyślać się, 
zastępować ani wyręczać skarżącego w wypełnieniu konstrukcyjnych wymagań 
skargi kasacyjnej, chociaż podstawowe i przesądzające znaczenie miało to, że prze-
pisy prawa nie dopuszczają (nie przewidują) wnoszenia skargi kasacyjnej od wyroku 
Sądu Najwyższego.  
Już te okoliczności sprawiały, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd Najwyższy po-
zbawiony był procesowej możliwości rozpoznania (niedopuszczalnej) skargi kasacyj-
nej, co prowadziło do odrzucenia tego niedopuszczalnego środka zaskarżenia (art. 
370 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.) i w konsekwencji usuwało spod weryfikacji 
kasacyjnej merytoryczne rozeznanie, tj. potrzebę, a nawet możliwość szczegółowego 
ustosunkowywania się do zarzutów zawartych w (niedopuszczalnej) skardze kasacyj-
nej. 
Sąd Najwyższy nie mógł potraktować wniesionego zaskarżenia („skargi kasa-
cyjnej”) jako ewentualnej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomoc-
nego orzeczenia kończącego postępowanie wydanego przez sąd pierwszej instancji 
(gdyby założyć, że w tym postępowaniu szczególnym w sprawie z odwołania od de-
cyzji o przeniesieniu prokuratora w stan spoczynku Sądowi Najwyższemu można 
potencjalnie przypisać funkcję sądu pierwszej instancji prawomocnie orzekającemu i 

 
5
kończącemu postępowanie w sprawie z odwołania prokuratora od decyzji o przenie-
sieniu w stan spoczynku ze względu na stan zdrowia), nie tylko dlatego, że w skar-
dze zabrakło konstrukcyjnych elementów takiego nadzwyczajnego środka zaskarże-
nia, w tym wyartykułowania i nazwania zasad praworządności lub konkretnych praw 
człowieka naruszonych zaskarżonym wyrokiem, ale przede wszystkim dlatego, że 
taki nadzwyczajny środek zaskarżenia (rozważana skarga o stwierdzenie niezgodno-
ści z prawem zaskarżonego wyroku) w ogóle nie przysługuje od orzeczeń Sądu Naj-
wyższego, bo w takich wypadkach orzeczenie Sądu Najwyższego traktuje się jak 
orzeczenie wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem takiej skargi (art. 4241 
§ 3 k.p.c.). 
Nie można było także potraktować wniesionej „skargi kasacyjnej” jako środka 
zaskarżenia wyroku Sądu Najwyższego orzekającego w jednej instancji, bo to wy-
magałoby wskazania adekwatnych zarzutów o niekonstytucyjności jednoinstancyj-
nego orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawie z odwołania od decyzji przenoszą-
cej skarżącego w stan spoczynku. Takiego kierunku zaskarżenia nie zawiera wnie-
siona „skarga kasacyjna”. Wprawdzie w rozpoznanej sprawie Sąd Najwyższy rozwa-
żał (bez adekwatnych wniosku i zarzutów skarżącego), potrzebę skierowania do Try-
bunału Konstytucyjnego - w trybie art. 193 Konstytucji RP - pytania prawnego, czy 
art. 70 § 1 pkt i art. 73 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju są-
dów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 62a ustawy z 
dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. Z 2008 r. Nr 7, poz. 
39), w zakresie, w jakim przepisy te regulują (dopuszczają) wyłącznie jednoinstan-
cyjne postępowanie przed Sądem Najwyższym z odwołania prokuratora od decyzji o 
przeniesieniu w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających sprawowanie urzędu 
choroby lub utraty sił, są zgodne art. 32, art. 176 § 1, art. 178 ust. 1 oraz art. 180 ust. 
1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ostatecznie jednak Sąd Najwyższy za-
niechał skorzystania z tego trybu, uznając, że podobna kwestia była już przedmiotem 
rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w postanowieniu z dnia 11 lipca 2000 r., 
K 28/99 (OTK ZU 2000 nr 5, poz. 150), uznał, że procedura rozpatrywania odwołań 
sędziów od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa do Naczelnego Sądu Administracyj-
nego spełniała „kryteria ochronne wynikające zarówno z art. 45 Konstytucji, jak też z 
art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności”. Legalność 
jednoinstancyjnego postępowania „odwoławczego” przed Sądem Najwyższym w 
sprawie odwołania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego przeniesionego na 

 
6
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego znalazła potwierdzenie 
w uchwale składu całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 
dnia 12 października 2004 r., III PZP 2/04 (OSNP 2005 nr 9, poz. 121), w której za-
akcentowano „odpowiednią rangę” Sądu Najwyższego do rozpoznawania spraw z 
elementem publicznoprawnym „dotyczących jurysdykcji sędziów”.  
Skład rozpoznający (niedopuszczalną) skargę kasacyjną zwrócił ponadto 
uwagę, że znajdujący się w tym samym Rozdziale VIII Konstytucji: Sądy i Trybunały, 
przepis art. 180 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji pozostawił jednoznacznie autono-
micznej, szczególnej i równorzędnej (wobec art. 176 Konstytucji), regulacji ustawo-
wej unormowanie trybu postępowania oraz sposobu odwołania się do sądu od decy-
zji przenoszącej sędziego w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających mu spra-
wowanie urzędu choroby lub utraty sił. Zbadanie konstytucyjności delegacji konstytu-
cyjnej (art. 180 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji) do uregulowania w ustawie „zwykłej” 
trybu postępowania oraz sposobu odwołania się do sądu, które przysługuje wyłącz-
nie do Sądu Najwyższego, zdaje się wykraczać poza kompetencje do orzekania 
przez Trybunał Konstytucyjny w sprawach wyczerpująco określonych w art. 188 
Konstytucji, które nie przewidują badania zgodności z Konstytucją przepisów zawar-
tych w tej samej ustawie zasadniczej. 
W rozważanej kwestii Sąd Najwyższy miał także na uwadze, że konstytucyjne 
uregulowanie przeniesienia sędziego (mające ustawowe odpowiednie zastosowanie 
do prokuratorów) w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających mu sprawowanie 
urzędu choroby lub utraty sił (art. 180 ust. 3 Konstytucji RP) zostało ustanowione 
przede wszystkim w interesie publicznym, który wymaga bezwzględnego zapewnie-
nia zupełnych gwarancji konstytucyjnych i procesowych wszystkim obywatelom bio-
rącym udział w procedurach sądowych. Z uwagi na taki cel konstytucyjnie unormo-
wano możliwość przeniesienia w stan spoczynku sędziego, który ze względu nie 
tylko na konkretną chorobę (lub choroby), ale także z uwagi na ogólniejszą medycz-
nie potwierdzoną utratę sił psychicznych, sprawności intelektualnych lub psycholo-
gicznych („mentalnych”) obiektywnie nie może podołać lub wypełnić wysokich stan-
dardów niezbędnych do wykonywania czynnych obowiązków jurysdykcyjnych lub 
służbowych. W tym kierunku konstytucyjnie upoważniono ustawodawcę do legisla-
cyjnego unormowania w ustawie („zwykłej”) trybu postępowania oraz sposobu od-
wołania się do sądu od decyzji przenoszącej w stan spoczynku na skutek uniemożli-
wiających sprawowanie urzędu choroby lub utraty sił, ustanawiając Sąd Najwyższy 

 
7
jako jedyną instancję właściwą do rozpoznawania tych odwołań. Wszystko to ozna-
cza, że co najmniej - de lege lata - wydana na wniosek kolegium sądu (w stosunku 
do prokuratora na wniosek przełożonych prokuratorów) medycznie potwierdzona 
przez lekarza orzecznika organu ubezpieczeń społecznych trwała niezdolność do 
pełnienia obowiązków sędziego (odpowiednio prokuratora) może uzasadniać prze-
niesienie w stan spoczynku sędziego (odpowiednio prokuratora), który wskutek utraty 
stabilnej konstrukcji mentalnej nie daje całkowitej i zupełnej rękojmi właściwego, nie-
zależnego i bezstronnego wykonywania czynności służbowych, a weryfikacja legal-
ności i celowości takiej decyzji jest sprawowana w jednoinstancyjnym postępowaniu 
przed Sądem Najwyższym. 
Wprawdzie w judykaturze przyjmuje się, że w postępowaniu o przeniesieniu w 
stan spoczynku na podstawie art. 70 p.u.s.p. (odpowiednio w związku z art. 62a 
ustawy o prokuraturze) właściwe organy są obowiązane ocenić moc dowodową 
orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącego 
trwałej niezdolności do pełnienia służby (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 
stycznia 2005 r., III KRS 9/04, OSNP 2005 nr 12, poz. 182), tyle że w rozpoznawanej 
sprawie skarżący nie zaprzeczał własnemu udziałowi w „być może” zbyt nerwowych 
incydentach w przebiegu jego służby, które w odpowiednim trybie (art. 62a ust. 1 
ustawy o prokuraturze w związku z art. 70 § 1 i 2 p.u.s.p.) zostały przez właściwych 
prokuratorów przełożonych wskazane jako okoliczności sugerujące podleganie przez 
skarżącego zaburzeniom psychicznym w pełnieniu przezeń czynnej służby prokura-
torskiej, które z zachowaniem ustawowych procedur doprowadziły do przeniesienia 
go w stan spoczynku. W zaskarżonym wyroku okoliczności te zostały sformułowane 
w następujący sposób: „niekwestionowane w odwołaniu ‘formalne’ zachowanie w 
zaskarżonej decyzji ustawowo ukształtowanych warunków (procedury) przeniesienia 
prokuratora w stan spoczynku ze względu na orzeczoną trwałą niezdolność do pracy 
na stanowisku prokuratora - nie nasuwa wątpliwości, na które powołał się skarżący”. 
Wprawdzie w rozpoznawanej skardze prokurator Andrzej B. próbował usprawiedli-
wiać swoje psychiczne reakcje „naturalną obronną reakcją (być może zbyt nerwową) 
na jego ewidentne szykanowanie w pracy, uprawiany stale tzw. ‘mobbing’ mający na 
celu przymuszenie go, wprost, do zwolnienia się z pracy w prokuraturze”, które zmie-
rzały, w jego ocenie, do „pozbycia się ‘niepokornego’ i ‘zbyt niewygodnego’ oraz ‘zbyt 
ostrego’ prokuratora Andrzeja B. kilka lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, z 
całkowitym pominięciem nienagannej 36 letniej pracy, profesjonalizmu, przeszkolenia 

 
8
zawodowego - odbycie kursów podyplomowych między innymi kurs FBI w zakresie 
zwalczania przestępczości, z pominięciem zasług w rygorystycznym zwalczaniu 
przestępczości”, to tego rodzaju okoliczności mógł i powinien był poddać rozeznaniu 
przede wszystkim przy ocenie jego czynnej służby prokuratorskiej przy pomocy ade-
kwatnych metod służbowych bądź środków procesowo-sądowych (por. art. 943 k.p. w 
związku z art. 118 ustawy o prokuraturze), a najpóźniej w odwołaniu od decyzji o 
przeniesieniu w stan spoczynku. Tymczasem w złożonym odwołaniu skarżący 
wprawdzie podkreślał, iż z jego akt osobowych wynika, że „nie chorował na żadne 
choroby: psychiczne, nerwowe lub somatyczne. Nie miał urazów głowy, ani urazów 
ciała, nie uległ żadnemu wypadkowi, nie korzystał z żadnych operacji, nie korzystał z 
leczeń specjalistycznych, klinicznych i szpitalnych […], nie korzystał w okresie swej 
ponad 35 letniej nienagannej pracy z żadnych urlopów chorobowych, zwolnień lekar-
skich, z urlopów bezpłatnych, czy urlopów dla poratowania zdrowia etc”, ale nie wno-
sił (tak jak w „skardze kasacyjnej”), aby Sąd Najwyższy wziął pod uwagę „wyniki po-
stępowań dyscyplinarnych, okresowych opinii kwalifikacyjnych, ocen kwalifikacyj-
nych, opinii służbowych, oświadczeń lustracyjnych strony, gdzie brak śladu o jakich-
kolwiek chorobach, czy zaburzeniach psychicznych, chorobach fizycznych np. ka-
lectwie, alkoholizmie, narkomanii, zaniedbywania obowiązków służbowych, korupcji, 
powiązaniach mafijnych itp., oraz o braku jakichkolwiek powiązań i uzależnień agen-
turalnych, a także czynnego wspierania przemian demokratycznych np. w procesach 
odszkodowawczych dla byłych działaczy opozycji i działaczy niepodległościowych”. 
Uniemożliwiało to rozeznanie sformułowanych dopiero w skardze kasacyjnej zarzu-
tów szykanowania skarżącego prokuratora w czasie pełnienia służby lub stosowania 
wobec niego mobbingu. Godzi się też zwrócić uwagę, że w sprawie z odwołania 
skarżącego była wyznaczona rozprawa przed Sądem Najwyższym w dniu 3 lipca 
2008 r., na którą odwołujący nie stawił się ani nie wyznaczył pełnomocnika proceso-
wego dla prezentowania dalszych argumentów, dodatkowych okoliczności lub no-
wych zarzutów powołanych (sformułowanych) dopiero w postępowaniu z niedopusz-
czalnej skargi kasacyjnej. Tymczasem w postępowaniu z niedopuszczalnej „skargi 
kasacyjnej” od wyroku Sądu Najwyższego wskazywanie na takie „nowości” było 
oczywiście spóźnione, bo w tym niedopuszczalnym de lege lata trybie nie mogły one 
być już merytorycznie rozeznane. Ostatecznie skład orzekający uznał, iż samo nie-
zadowolenie strony z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego, który - wedle reguł 
konstytucyjnych i ustawowych (art. 180 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 70 § 1 

 
9
p.u.s.p. w związku z art. 62a ust. 1 ustawy o Prokuraturze) - nie podlega dalszemu 
zaskarżeniu, nie może prowadzić do niedopuszczalnej weryfikacji dalej kontestowa-
nego orzeczenia najwyższej instancji sądowej. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.  
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI