III SO 10/05

Sąd Najwyższy2005-06-07
SNPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
adwokat z urzędukoszty sądoweprzewlekłość postępowaniaSąd Najwyższysąd pierwszej instancjipostępowanie kasacyjneprawo pracy

Sąd Najwyższy przekazał wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, wskazując na właściwość proceduralną.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Władysława G. o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na treść wniosku, który dotyczył m.in. skargi na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, zgłoszony w postępowaniu kasacyjnym, powinien zostać przekazany do rozpoznania właściwemu sądowi pierwszej instancji, zgodnie z art. 115 w zw. z art. 117 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Władysława G. o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca domagał się ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi na przewlekłość postępowania sądowego oraz zażalenia na zarządzenia przewodniczącego Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 117 k.p.c. w związku z art. 115 k.p.c., postanowił przekazać wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu do rozpoznania właściwemu sądowi pierwszej instancji. Uzasadnienie wskazuje, że wniosek zawierał niepełne i nieudokumentowane okoliczności dotyczące stanu majątkowego wnioskodawcy, a także że właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznawania skarg na przewlekłość postępowania dotyczy wyłącznie postępowań przed sądami apelacyjnymi i Sądem Najwyższym. Sąd zwrócił uwagę na ustawowe zwolnienie byłych pracowników od opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy, jednocześnie podkreślając, że nie obejmuje ono kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, chyba że sąd, stosując art. 102 k.p.c., postanowi inaczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zgłoszony w postępowaniu kasacyjnym może być przekazany do rozpoznania właściwemu sądowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 117 k.p.c. w związku z art. 115 k.p.c., który dopuszcza takie przekazanie w celu sprawnego zbadania zasadności wniosku, zwłaszcza gdy zawiera on niepełne dane lub dotyczy kwestii wykraczających poza właściwość Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie wniosku

Strony

NazwaTypRola
Władysław G.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 115

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza przekazanie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu zgłoszonego w postępowaniu kasacyjnym do rozpoznania właściwemu sądowi pierwszej instancji.

k.p.c. art. 117

Kodeks postępowania cywilnego

Odnosi się do odpowiedniego stosowania art. 115 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala sądowi na zasądzenie tylko części kosztów lub nieobciążanie strony kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.p. art. 263 § § 1

Kodeks pracy

Stanowi o ustawowym zwolnieniu byłych pracowników od ponoszenia opłat sądowych w sprawach dotyczących roszczeń z zakresu prawa pracy.

k.p.c. art. 463 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Potwierdza ustawowe zwolnienie od opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy.

Dz.U. Nr 179, poz. 1843 art. 4 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznawania skarg na przewlekłość postępowania przed sądami apelacyjnymi i Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że przymus adwokacko-radcowski obowiązuje przed Sądami Powszechnymi, a nie przed sądami powszechnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zgłoszony w postępowaniu kasacyjnym może być przekazany do rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wnioskodawca nie przedstawił pełnych i udokumentowanych danych dotyczących stanu majątkowego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zgłoszony w postępowaniu kasacyjnym może być przekazany do rozpoznania właściwemu sądowi pierwszej instancji ustawowo, tj. z mocy samego prawa, zwolniony od ponoszenia opłat sądowych w sprawach dotyczących jego roszczeń z zakresu prawa pracy nie obejmuje kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie może zasądzić (...) tylko część takich kosztów albo nie obciążać strony tymi kosztami w ogóle

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania wniosków o adwokata z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w sprawach pracowniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku złożonego w postępowaniu kasacyjnym i dotyczy głównie kwestii proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na proceduralne aspekty przekazania wniosku o adwokata z urzędu oraz interpretację przepisów o kosztach sądowych w sprawach pracowniczych.

Kiedy wniosek o adwokata z urzędu trafia do sądu pierwszej instancji, mimo postępowania kasacyjnego?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 7 czerwca 2005 r. 
III SO 10/05 
 
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zgłoszony w postępowaniu 
kasacyjnym może być przekazany do rozpoznania właściwemu sądowi pierw-
szej instancji (art. 115 w związku z art. 117 k.p.c.). 
 
Przewodniczący SSN Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, 
Zbigniew Myszka (sprawozdawca). 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 
2005 r. sprawy z wniosku Władysława G. o ustanowienie adwokata z urzędu i zwol-
nienie od kosztów sądowych 
 
p r z e k a z a ł   wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Inowrocła-
wiu. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Władysław G. w piśmie z dnia 18 maja 2005 r. zawarł między innymi 1. wnio-
sek o zwolnienie go w całości od kosztów sądowych w sprawie [...], w tym od kosz-
tów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, gdyż nie jest w stanie ich ponieść 
„bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, gdy jest on osobą bezro-
botną bez prawa do zasiłku, pracuje tylko żona (zarabia ok. 1300,- zł/mc), a na 
utrzymaniu mamy jeszcze 2 córki, które uczą się”, 2. wniosek o ustanowienie dla 
skarżącego adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi na przewlekłość postę-
powania sądowego w sprawie [...] i innych, sporządzenia zażalenia na zarządzenie 
„przewodniczącego SN” z 24 marca i 9 maja 2005 r.; tylko ten zakres został objęty 
przedmiotem postępowania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 

 
2
Skarżący jako były pracownik jest ustawowo, tj. z mocy samego prawa, zwol-
niony od ponoszenia opłat sądowych w sprawach dotyczących jego roszczeń z za-
kresu prawa pracy (art. 263 § 1 k.p., art. 463 § 1 k.p.c.). W konsekwencji nie wystę-
puje potrzeba deklarowania (powielania) tych kodeksowych reguł w orzeczeniu są-
dowym. Warto jednak sygnalizować, że takie ustawowe zwolnienie dotyczy opłat są-
dowych i nie obejmuje kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej, ale w 
wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie 
może zasądzić (od strony przegrywającej spór) tylko część takich kosztów albo nie 
obciążać strony tymi kosztami w ogóle (art. 102 k.p.c.).  
Równocześnie zgodnie z art. 117 k.p.c., w zakresie odsyłającym do odpowied-
niego stosowania art. 115 k.p.c., wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zgło-
szony w postępowaniu kasacyjnym może być przekazany do rozpoznania właści-
wemu sądowi pierwszej instancji. Tak też postanowił Sąd Najwyższy w celu spraw-
niejszego zbadania zasadności wniosku, który zawiera niepełne i nieudokumento-
wane okoliczności dotyczące stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, poza 
zaświadczeniem [...] z Powiatowego Urzędu Pracy w I. z dnia 19 maja 2005 r. po-
twierdzającym status wnioskodawcy jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. 
Przy rozpoznaniu wniosku warto zweryfikować (wyjaśnić z wnioskodawcą), jakim 
etapom postępowania (przed jakimi sądami) wnioskodawca zarzuca przewlekłość, 
mając w szczególności na uwadze to, że właściwość Sądu Najwyższego do rozpo-
znania tego rodzaju skarg dotyczy wyłącznie przewlekłości postępowania przed są-
dami apelacyjnymi i Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 
2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowa-
niu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. Nr 179, poz. 1843), a przymus ad-
wokacko-radcowski nie obowiązuje przed sądami powszechnymi, a jedynie przed 
Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.). Ze skargi wnioskodawcy można bowiem 
wnosić, że kieruje ją głównie przeciwko postępowaniu w sprawie o sygn. akt I PKN 
97/98, w której Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 marca 1998 r. uchylił za-
skarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-
nych w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 1997 r. [...] i przekazał sprawę temu Sądowi do 
ponownego rozpoznania, a wnioskodawca zarzuca, że Sąd Okręgowy w Bydgoszczy 
„do dnia dzisiejszego nie wykonał w ogóle postanowienia kasacyjnego SN z 24.03.98 
r. [...] i egzekwuje wyrok SR IV Wydział Pracy w Inowrocławiu z dn. 20.10.93 r. [...] 
sprzecznie z jego treścią”.  

 
3
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI