III SO 1/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oznaczył Sąd Rejonowy w K. jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o zapłatę, w której pozwany ma siedzibę w Niemczech i praca była wykonywana za granicą.
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o zapłatę, wskazując na zagraniczną siedzibę pozwanego i miejsce wykonywania pracy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 45 k.p.c., oznaczył Sąd Rejonowy w K. jako właściwy, przyjmując, że kwestia jurysdykcji krajowej powinna być oceniona przez sąd właściwy.
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa B. S. przeciwko B. [...] GmbH w H. o zapłatę. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że siedziba pozwanego znajduje się w Niemczech, nie posiada on jednostki organizacyjnej w Polsce, a praca była wykonywana na terenie Niemiec, co uniemożliwia ustalenie właściwości sądu polskiego na podstawie art. 461 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 45 k.p.c., oznaczył Sąd Rejonowy w K. jako właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy przywołał ewolucję orzecznictwa dotyczącą stosowania art. 45 k.p.c., wskazując, że pierwotne stanowisko ograniczające możliwość oznaczenia sądu do spraw z jurysdykcją krajową zostało przełamane. Przyjęto, że istnienie jurysdykcji krajowej powinno być przedmiotem oceny sądu właściwego, nawet jeśli został on oznaczony przez Sąd Najwyższy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy miejscowo na podstawie art. 45 k.p.c., nawet jeśli jurysdykcja krajowa nie została jednoznacznie ustalona przez sąd niższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przyjął, że istnienie jurysdykcji krajowej powinno być przedmiotem oceny sądu właściwego, a nie przeszkodą do oznaczenia tego sądu przez Sąd Najwyższy. Celem organizacji sądownictwa jest podział pracy między sądami, a sąd wskazany jako właściwy ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich przesłanek procesowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oznaczenie sądu właściwego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. [...] GmbH w H. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 461 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość miejscową w sprawach z zakresu prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy nawet przy braku jednoznacznego ustalenia jurysdykcji krajowej. Jurysdykcja krajowa powinna być badana przez sąd właściwy, a nie przez Sąd Najwyższy przy oznaczeniu sądu.
Odrzucone argumenty
Brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej sądu polskiego na podstawie art. 461 § 1 k.p.c. jako przeszkoda do oznaczenia sądu.
Godne uwagi sformułowania
istnienie w sprawie jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu, lecz sądu właściwego sąd ten bowiem ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich bezwzględnych przesłanek procesowych
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej sądu w sprawach z elementem zagranicznym, zwłaszcza w sprawach pracowniczych, oraz zakres kognicji Sądu Najwyższego przy oznaczaniu sądu właściwego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c. i interpretacji art. 45 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą jurysdykcji w sprawach międzynarodowych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i procesowego.
“Zagraniczny pracodawca w polskim sądzie? Kiedy i gdzie pozwać?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III SO 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński (przewodniczący) SSN Halina Kiryło SSA Bohdan Bieniek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. S. przeciwko B. […] GmbH w H. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 kwietnia 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt IV Np […], o oznaczenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy oznacza jako właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy z powództwa B. S. przeciwko pozwanemu B. […] GmbH w H. Sąd Rejonowy w K. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r. w sprawie w sprawie IV Np. […] zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa B. S. przeciwko B. […] GmbH w H.. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że w sprawie siedziba pozwanego znajduje się na terenie Niemiec, a w Polsce pozwany nie ma żadnej jednostki organizacyjnej. Nadto praca była wykonywana na terenie Niemiec. Przeto w myśl art. 461 § 1 k.p.c. nie ma możliwości ustalenia właściwości miejscowej sądu polskiego w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jeżeli w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (art. 45 k.p.c.). W judykaturze wyrażono pierwotnie zapatrywanie, że w myśl art. 45 k.p.c. oznaczenie sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy może nastąpić jedynie wówczas, gdy dla danej sprawy istnieje jurysdykcja krajowa i droga sądowa (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 1 marca 1982 r., IV Co 2/82, OSNCP 1982 nr 10, poz. 149; z dnia 14 lutego 1985 r., II Co 13/85, OSNCP 1985 nr 12, poz. 196; z dnia 6 września 2000 r., II Co 8/00, LEX nr 52552). Przełamanie zaprezentowanego stanowiska nastąpiło w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2010 r., IV CSK 465/09 (OSNC 2011 nr 2, poz. 22). W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia wskazano, że skoro założeniem organizacji sądownictwa jest podział pracy między sądami, to - jak trafnie wyjaśniono w najnowszym piśmiennictwie - istnienie w sprawie jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu, lecz sądu właściwego. Poza tym gdyby nawet Sąd Najwyższy był zobowiązany do zbadania jurysdykcji krajowej przed oznaczeniem sądu właściwego, wynik tego badania nie mógłby być wiążący dla sądu wskazanego jako właściwy, sąd ten bowiem ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich bezwzględnych przesłanek procesowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 14 października 2011 r., I CO 49/11, LEX nr 964452). W związku z czym należy przyjąć, iż istnienie w sprawie jurysdykcji krajowej powinno być przedmiotem oceny sądu właściwego, choćby był to sąd oznaczony przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. Przytoczone stanowisko akceptuje również piśmiennictwo prawnicze (por. stanowisko J. Gudowskiego (T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. 1, cz. 1. Postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2012, s. 259). W pisemnych motywach swego postanowienia Sąd Rejonowy podnosi, że okoliczności sprawy wskazują na położenie siedziby pracodawcy na terenie Niemiec, a w kraju ten pozwany nie ma żadnej jednostki organizacyjnej, zaś praca będąca źródłem roszczenia miała być i była wykonywana także na terenie Niemiec. Przytoczone argumenty trafnie wskazują na brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej sądu polskiego na podstawie art. 461 § 1 k.p.c., określającego tę właściwość w sprawach z zakresu prawa pracy. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 45 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [l.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI