III SK 8/12

Sygn. akt III SK 8/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 września 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa PGE Obrót Spółki Akcyjnej w R. 
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki 
o nałożenie kary pieniężnej, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 27 września 2012 r., 
na skutek skarg kasacyjnych strony powodowej i strony pozwanej od wyroku Sądu 
Apelacyjnego  
z dnia 29 czerwca 2011 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej strony 
powodowej i skargi kasacyjnej strony pozwanej.  
 
 
UZASADNIENIE 
 
 
  
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako Prezes Urzędu) decyzją z 
dnia 29 sierpnia 2008 r. nałożył na Zakłady Energetyczne S.A. z/s w L. (obecnie 
PGE Obrót S.A. z/s w R., dalej jako powód) kare pieniężną w wysokości 
8.750.716,30 zł za niewywiązanie się w roku 2006 z obowiązku zakupu oferowanej 
energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła (dalej jako 
energia czerwona). 
 
  
Powód wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Sąd Okręgowy wyrokiem z 
dnia 7 maja 2009 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że umorzył 

 
 
2 
postępowanie. Na skutek apelacji wniesionej przez Prezesa Urzędu, Sąd 
Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał 
sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, opierając się na 
stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 6 listopada 2009 r., III 
SZP 2/09. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 13 
września 2010 r., oddalił odwołanie powoda.  
 
  
Powód zaskarżył powyższy wyrok apelacją w całości. Sąd Apelacyjny 
wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten 
sposób, że obniżył karę pieniężną nałożoną na powoda z kwoty 8.750.716,30 zł do 
kwoty 1.500.196,29 zł, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Apelacyjny 
wyjaśnił, że zasadniczą okolicznością mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy 
była kwalifikacja umowy sprzedaży energii na tzw. wymianę, zawartej przez 
powoda z Zakładami Azotowymi Puławy S.A., jako umowy sprzedaży energii 
odbiorcy końcowemu. Z treści tej umowy oraz wyjaśnień udzielonych Prezesowi 
Urzędu przez Zakłady Azotowe Puławy S.A. wynika, że nabyta na podstawie tej 
umowy energia została zużyta na własne potrzeby nabywcy oraz, że nie był on 
zobowiązany do dalszej odsprzedaży nabytej od powoda energii. Zmieniając 
wysokość kary pieniężnej Sąd Apelacyjny uznał, że w piśmie powoda z dnia 9 
września 2010 r. zawarto wyliczenie kary w oparciu o wzór matematyczny 
znajdujący się obecnie w art. 56 ust. 2a pkt 3 Prawa energetycznego przy 
określeniu jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 9a ust. 8a Prawa 
energetycznego za okres najbliższy rokowi 2006, tj. za II półrocze 2007 r. W ocenie 
Sądu Apelacyjnego taka metoda, polegająca na uwzględnieniu średniej ceny 
energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym ogłaszanej przez Prezesa Urzędu na 
podstawie art. 23 ust. 2 pkt 18b Prawa energetycznego za pierwszy okres, kiedy 
cena ta została ogłoszona, jest metodą prawidłową do ustalenia wysokości kary 
pieniężnej, pozwalającą na zastosowanie wobec przedsiębiorcy przepisów ustawy 
względniejszej zgodnie z zapatrywaniami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu 
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 2009 r., III SZP 2/09. 
 
  
Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w części 
oddalającej apelację powoda. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 535 
k.c. w związku z art. 155 § 2 k.c. i art. 348 k.c.; art. 3 pkt 13a w związku z art. 3 pkt 

 
 
3 
13 Prawa energetycznego oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 
grudnia 2004 r.; art. 9a ust. 8 oraz art. 56 ust. 1 pkt 1a i ust. 6 Prawa 
energetycznego, a także art. 328 § 2 k.p.c. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej 
do rozpoznania powód powołał się na występowanie w sprawie dwóch zagadnień 
prawnych. Pierwsze z nich dotyczy tego, czy „na gruncie art. 155 k.c. można uznać 
za skutecznie zrealizowaną umowę sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w 
której nie doszło do jej dostarczenia odbiorcy oraz czy na gruncie art. 348 k.c. 
wystarczającym środkiem do przeniesienia energii elektrycznej i jej wydania, w 
sytuacji gdy nie dochodzi do fizycznej dostawy tej energii, jest samo zawarcie 
umowy sprzedaży energii elektrycznej?”. Drugie z podniesionych przez powoda 
zagadnień 
prawnych 
dotyczy 
następującego 
problemu: 
„czy 
na 
gruncie 
postanowień prawa dotyczących obowiązków zakupu energii powstałej w 
skojarzeniu, o którym mowa w art. 9a Prawa energetycznego sprzedażą energii 
elektrycznej odbiorcy końcowemu jest sprzedaż dokonywana na rzecz podmiotu, 
który zarówno zużywa energię na własne potrzeby, jak i prowadzi handel energią 
elektryczną, posiadając w tym względzie koncesję, jeżeli zakupiona energia 
elektryczna nie została przez taki podmiot przetransportowana, odebrana i fizycznie 
zużyta i podmiot ten nie zawarł żadnej umowy przewidującej transport, odbiór i 
fizyczne zużycie zakupionej energii?”. 
 
  
Prezes Urzędu również zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą 
kasacyjną w części, w której Sąd drugiej instancji zmienił decyzję Prezesa Urzędu i 
obniżył karę pieniężną nałożoną na powoda. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił 
naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 1a oraz art. 56 ust. 2a pkt 3 w związku z art. 9a ust. 8a 
Prawa energetycznego. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 
Prezes Urzędu powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia 
prawnego o następującej treści: „czy dopuszczalne jest wyliczenie wysokości kary 
pieniężnej orzeczonej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 1a Prawa energetycznego w 
brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 12 stycznia 
2007 r. za niewykonanie obowiązku zakupu energii elektrycznej wytworzonej w 
skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach energii 
znajdujących się na terytorium Rzeczpospolitej w roku 2006, w oparciu o wzór 
matematyczny określony w art. 56 ust. 2a pkt 3 Prawa energetycznego przy 

 
 
4 
określeniu jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 9a ust. 8a Prawa 
energetycznego ustalonej przy uwzględnieniu średniej ceny energii elektrycznej na 
rynku konkurencyjnym ogłaszanej przez Prezesa Urzędu dla innych okresów. 
Ponadto, Prezes Urzędu wskazał na potrzebę wykładni przepisów wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie, to jest art. 56 ust. 1 pkt 1 a w związku z art. 56 ust. 
2a pkt 3 Prawa energetycznego, powołując się na wyroki Sądu Okręgowego w 
Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 grudnia 2009 r., 
XVII AmE 14/09; z dnia 14 października 2010 r., XVII AmE 90/10; z dnia 27 
września 2011 r., XVII AmE 28/11 oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 
listopada 2011 r., VI ACa 378/11; z dnia 25 listopada 2011 r., VI ACa 749/11 i z 
dnia 13 października 2011 r., VI ACa 969/11. 
 
 
  
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
 
 
  
Skargi kasacyjne obu stron postępowania nie zasługiwały na przyjęcie celem 
ich merytorycznego rozpoznania. 
 
  
Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej strony powodowej nie 
ujawnia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 
k.p.c. Postawione w tym wniosku pierwsze pytanie jest nieadekwatne do podstaw 
zaskarżonego rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku Sądu Apelacyjnego. W 
sprawie nie chodziło bowiem o ocenę wykonania umowy sprzedaży energii 
zawartej przez powoda z Zakładami Azotowymi w Puławach S.A., lecz o określenie 
ilościowej podstawy, od której zależał konkretny wymiar obowiązku zakupu energii 
wytworzonej w skojarzeniu. Postawione pytanie dotyczy co prawda przepisów, 
które zostały objęte podstawą skargi określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., 
jednakże rozmija się z przepisami prawa znajdującymi zastosowanie do oceny 
prawidłowości zachowania powoda i decyzji Prezesa Urzędu. Wywód powoda nie 
zawiera argumentacji odnoszącej się do rzeczywistego zakresu obowiązku zakupu 
energii wytworzonej w skojarzeniu, którego precyzyjny zakres wynika z § 5 
rozporządzenia Ministra Gospodarki. Argumentacja powoda ograniczona do 
przepisów prawa cywilnego o przeniesieniu własności rzeczy oznaczonych co do 
gatunku 
pomija 
okoliczność, 
że 
z 
uwagi 
na 
specyfikę 
systemu 

 
 
5 
elektroenergetycznego samo postawienie do dyspozycji określonej mocy przez 
wytwórcę energii elektrycznej może rodzić określone skutki w sferze majątkowej 
stron umowy sprzedaży energii elektrycznej. Nie zawiera również wywodu, z 
którego wynikałoby - w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy - dlaczego z 
punktu widzenia prawa cywilnego i niepowołanych we wniosku o przyjęcie skargi 
kasacyjnej przepisów Prawa energetycznego odmiennie należałoby traktować 
skutki umowy sprzedaży energii elektrycznej bez postanowień dotyczących jej 
dostarczenia nabywcy przez zbywcę w zależności od tego, czy publicznoprawne 
konsekwencje tej umowy są korzystne dla powoda. Argumentacja powoda we 
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ogranicza się bowiem jedynie 
do przedstawienia wywodu służącego przyjęciu założenia interpretacyjnego, 
zgodnie z którym energia elektryczna objęta taką umową nie powinna być wliczana 
na poczet podstawy ilościowej, od której naliczany byłby wymagany poziom zakupu 
energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła. Akceptacja 
takiego rozumowania oznacza zaś, że „zakupiona” przez powoda na podstawie tej 
samej umowy energia elektryczna wytworzona w Zakładach Azotowych Puławy 
S.A. w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, lecz nie przesłana powodowi, nie 
mogłaby zostać zaliczona na poczet obowiązku, o którym mowa w art. 9a ustęp 8 
Prawa energetycznego. 
Także w zakresie drugiego z postawionych przez stronę powodową pytań 
wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zagadnienia 
prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ujawnia bowiem raczej 
tylko problem zastosowania normy prawnej do wyjaśnionego w sprawie, 
skonkretyzowanego 
stanu 
faktycznego, 
który 
nie 
został 
przez 
powoda 
zakwestionowany w procesowej podstawie skargi. Mianowicie z ustaleń 
poczynionych w sprawie wynika, że Zakłady Azotowe Puławy S.A. nie były 
zobowiązane do sprzedaży zakupionej od powoda energii elektrycznej oraz, że 
energia ta została zużyta na własne potrzeby (strona 7 uzasadnienia). Sąd 
Najwyższy wyjaśniał już, że kwestia subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod 
określoną normę prawną nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2010 r., III UK 95/10 –  LEX 
nr 694244). Ponadto uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do 

 
 
6 
rozpoznania w tym zakresie nie spełnia wymogów wynikających z utrwalonego 
orzecznictwa Sądu Najwyższego tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do 
rozpoznania, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przedstawienie okoliczności 
uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w 
sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia 
oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen 
prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. 
Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu 
zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. 
(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 
1102817). Natomiast wywód powoda w tym zakresie ogranicza się do 
sformułowania problemu prawnego, lakonicznego wskazania jego genezy oraz 
hasłowego odwołania się do zmian wprowadzonych przez ustawodawcę bez 
przedstawienia argumentacji, zgodnie z którą przy definiowaniu odbiorcy 
końcowego na użytek wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 Prawa 
energetycznego zasadne i celowe jest posłużenie się definicją odbiorcy z art. 3 pkt 
13 Prawa energetycznego. 
Przedstawione we wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej 
Prezesa Urzędu zagadnienie prawne dotyczy stosowania powołanych w nim 
przepisów, a nie wykładni, i jest efektem uwzględnienia przez Sąd Apelacyjny w 
zaskarżonym wyroku  stanowiska wyartykułowanego przez Sąd Najwyższy w 
uchwale z dnia 6 listopada 2009 r., III SZP 2/09. Zbieżność zastosowania 
przepisów przez Sąd drugiej instancji z poglądami prawnymi wyrażonymi wcześniej 
przez Sąd Najwyższy powoduje - w braku szczególnie przekonywującej 
argumentacji wykazującej wadliwość stanowiska Sądu Najwyższego - że 
sformułowane przez Prezesa Urzędu zagadnienie prawne pozbawione jest 
przymiotu istotności, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z kolei zgodnie z 
dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa wymaga od 
skarżącego określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze 
wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z 
przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. np. 

 
 
7 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, 
Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu 
prawa, a nie o rozbieżności w jego zastosowaniu. Prezes Urzędu powołał się co 
prawda na orzeczenia, których rozstrzygnięcia odbiegają od treści zaskarżonego 
wyroku, lecz zarówno z wyroków tych jak i uzasadnienia wniosku skargi kasacyjnej 
Prezesa Urzędu nie wynika, by wskazana rozbieżność wynikała z odmiennej 
wykładni prawa. 
Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 398⁹ § 2 k.p.c. orzeczono jak w 
sentencji.