III SK 65/13

Sąd Najwyższy2014-03-11
SNinneochrona konsumentówŚrednianajwyższy
ochrona konsumentówbankowośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższyinteres konsumentówpraktyki rynkoweinformacja gospodarcza

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku dotyczącego naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, uznając ją za niekwalifikującą się do merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 marca 2014 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej A. Bank S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację banku w sprawie o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Bank zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, powołując się na oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wniosku nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, a podniesione zarzuty nie wskazują na oczywistą zasadność skargi ani na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w interesie publicznym.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej przez A. Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 lutego 2013 r. Sprawa dotyczyła naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i nałożenia kary pieniężnej. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje stron od wyroku Sądu Okręgowego. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej oddalenia jego apelacji oraz zniesienia kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 385 § 2 zd. 2 k.c.) oraz ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a także ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, jak również przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 365 § 1 k.p.c. i art. 321 § 1 k.p.c.). Bank wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące bezprawności praktyki polegającej na oferowaniu wzorca umownego, którego treść można ustalić za pomocą reguł wykładni. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania. Podkreślił, że skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji. Rozpoznanie skargi następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., co wymaga złożenia wniosku o przyjęcie skargi i jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy ocenił, że uzasadnienie wniosku powoda nie wykazało oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., ani nie przedstawiło wystarczających argumentów prawnych. Nie wskazano również przepisów, które zostały w ewidentny sposób naruszone. Sąd Najwyższy odniósł się do argumentacji banku dotyczącej przypisania mu innej praktyki przez Sąd Apelacyjny, wyjaśniając, że Sąd drugiej instancji oparł swoje rozumowanie na braku pełnej informacji dla konsumenta o przekazywanych danych, co nie oznaczało przypisania innej praktyki czy bezprawności z innej podstawy prawnej. Sąd Najwyższy uznał również, że powód nie wykazał potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w interesie publicznym, gdyż problematyka ta była już szeroko omówiona w orzecznictwie i doktrynie. Argumentacja banku, oparta na relacjach kontraktowych, nie uwzględniała publicznoprawnego charakteru zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie z powodu odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wykazało oczywistej zasadności skargi ani potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w interesie publicznym. Argumentacja powoda opierała się na założeniu, że zachowanie nie jest bezprawne, jeśli można je zinterpretować zgodnie z prawem, co nie uwzględnia publicznoprawnego charakteru ochrony konsumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Strony

NazwaTypRola
A. Bank Spółka Akcyjnaspółkapowód
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentóworgan_państwowypozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 385 § § 2 zd. 2

Kodeks cywilny

u.o.k.i.k. art. 24 § ust. 1 i 2

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

u.u.i.d.g. art. 14 § ust. 1, 2 i 4

Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 390

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Brak wykazania potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w interesie publicznym. Argumentacja powoda nie uwzględnia publicznoprawnego charakteru ochrony konsumentów.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące bezprawności praktyki banku. Zaskarżony wyrok narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Postanowienie umowne w żaden sposób nie narusza interesów konsumentów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji. Spełnienie tego wymogu polega na przedstawienia odpowiedniego, wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Argumentacja ta, właściwa dla relacji kontraktowych, nie uwzględnia publicznoprawnego charakteru zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz jego funkcji w systemie ochrony konsumentów.

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi, interpretacja przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c., a także ogólne zasady ochrony zbiorowych interesów konsumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co ogranicza jego wartość dowodową w zakresie wykładni prawa materialnego. Kontekst sprawy dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony konkurencji i konsumentów oraz postępowaniu cywilnym, ze względu na omówienie proceduralnych wymogów skargi kasacyjnej i interpretację przesłanek jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej banku: kluczowe wymogi formalne i merytoryczne wniosku.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SK 65/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 marca 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z powództwa A. Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. 
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nałożenie kary pieniężnej, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 11 marca 2014 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 15 lutego 2013 r.,  
 
 
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 
2. zasądza od powoda A. Bank S.A. w W. na rzecz Prezesa 
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 180 (sto 
osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 15 lutego 2013 r., oddalił apelacje A. Bank S.A. 
z/s w W. (powód) oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
(Prezes Urzędu) od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 15 lutego 2013 r., w sprawie 
o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nałożenie kary pieniężnej. 
Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w zakresie 
dotyczącym pkt I w części, w której oddalono apelację powoda oraz pkt II w 
zakresie zniesienia pomiędzy stronami kosztów postępowania apelacyjnego. 
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 385 § 2 zd. 2 k.c. w związku z 

 
 
2 
art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i 
konsumentów oraz art. 14 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o 
udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych oraz 
naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. i art. 321 § 1 k.p.c. 
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na 
jej oczywistą zasadność, ponieważ decyzja Prezesa Urzędu odnosiła się do innej 
przesłanki uznania działania powoda na praktykę naruszająca zbiorowe interesy 
konsumentów, niż wskazał to w zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny, a ponadto 
sporne postanowienie umowne w żaden sposób nie narusza interesów 
konsumentów. Dodatkowo powód podnosi, że w sprawie występuje istotne 
zagadnienie prawne o treści, „czy może być uznana za bezprawną w rozumieniu 
art. 24 § 1 ustawy z dnia 6 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 
praktyka polegająca na oferowaniu nieokreślonej liczbie klientów wzorca 
umownego w przypadku, gdy za pomocą reguł wykładni możliwe jest ustalenie 
treści wzorca zgodnej z obowiązującymi przepisami?”. 
Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda wniósł o wydanie 
postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie 
kosztów zastępstwa procesowego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej 
merytorycznego rozpoznania. 
Skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy, 
jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji. 
Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje wyłącznie z przyczyn kwalifikowanych, 
wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., stąd wymóg złożenia wniosku o 
przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Spełnienie tego wymogu 
polega na przedstawienia odpowiedniego, wyodrębnionego wywodu prawnego, w 
którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na 
uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie 
uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Na 

 
 
3 
etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia tylko wniosek o przyjęcie skargi do 
rozpoznania i jego uzasadnienie. 
Skarga kasacyjna powoda nie może zostać, na etapie przedsądu, uznana za 
oczywiście zasadną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z utrwalonego 
orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tej przesłanki przedsądu wynika, że 
w przypadku powołania się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w motywach 
wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania należy zawrzeć wywód prawny 
wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na 
poparcie tego twierdzenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 3 października 
2013 r., III SK 11/13 i powołane tam orzecznictwo). Dodatkowo, dla przyjęcia skargi 
do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia 
przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości 
widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez 
potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu 
wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie 
Sądu Najwyższego z 3 października 2013 r., III SK 11/13 i powołane tam 
orzecznictwo). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 
1 pkt 4 k.p.c. nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa 
materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało 
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet 
oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że 
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienie Sądu Najwyższego 
z 3 października 2013 r., III SK 11/13 i powołane tam orzecznictwo). Wreszcie, aby 
można było mówić o oczywistej zasadności skargi konieczne jest wskazanie 
przepisu (przepisów), które zostały naruszone w powyższy sposób. 
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania 
na tej podstawie, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie ujawniło oczywistej 
zasadności skargi w powyższym rozumieniu. Przede wszystkim, z uzasadnienia 
tego nie wynika, jakie to przepisy prawa zostały w ewidentny sposób naruszone 
przez Sąd Apelacyjny. Rolą Sądu Najwyższego nie jest wyręczanie skarżącego w 
realizacji tego obowiązku i doszukiwanie się tych przepisów w podstawach skargi 
kasacyjnej. Nawet gdyby uznać, na podstawie argumentacji powoda, że oczywistej 

 
 
4 
zasadności skargi należy upatrywać w przypisaniu mu innej praktyki przez Sąd 
drugiej instancji względem praktyki stwierdzonej w decyzji Prezesa Urzędu, Sąd 
Najwyższy zauważa, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika tego 
rodzaju kwalifikacja. Zaskarżony wyrok opiera się na rozumowaniu, zgodnie z 
którym pożyczkobiorca wyrażając zgodę na przekazywania informacji stanowiących 
tajemnicę bankową biurom informacji gospodarczej w istocie rzeczy nie ma wiedzy, 
jakich informacji ta zgoda dotyczy. W ocenie Sądu Apelacyjnego powoduje to, że 
konsument nie zostaje w sposób pełny i rzetelny poinformowany. Z powyższego 
założenia Sąd drugiej instancji nie wywiódł jednak bezprawności zachowania 
powoda z innej podstawy prawnej, niż uczynił to Prezes Urzędu, ani nie przypisał 
powodowi innej praktyki, niż wskazana w decyzji. Wywód odnoszący się do prawa 
konsumenta do informacji służył Sądowi Apelacyjnemu do wskazania, dlaczego w 
jego ocenie doszło do naruszenia interesów konsumentów. Powoduje to również, 
że brak podstaw dla uznania skargi powoda za oczywiście zasadną, ze względu na 
podniesiony w uzasadnieniu wniosku brak naruszenia interesów konsumentów 
przez 
zarzucaną 
powodowi 
praktykę. 
Przesłanka 
naruszenia 
interesów 
konsumentów, jako wyodrębniona przesłanka zakazu praktyk naruszających 
zbiorowe interesy konsumentów (wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 
2013 r., III SK 50/12), jest przesłanką ocenną, a jej zastosowanie z reguły zawsze 
pozostawia po stronie podmiotu stosującego tą przesłankę pewien margines 
swobody interpretacyjnej. Aczkolwiek można sobie wyobrazić takie bezprawne 
zachowania przedsiębiorców, które na pierwszy rzut oka nie naruszają interesów 
konsumentów (np. brak NIP na stronie internetowej, gdy posiadanie takiej 
informacji nie potrzebne konsumentowi do korzystania z przysługujących mu 
uprawnień), to niewątpliwie przy stosowaniu w niniejszej sprawie art. 24 ustawy w 
zakresie przesłanki „naruszenia interesów konsumentów” nie doszło do 
kwalifikowanego złamania tego przepisu. 
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w przypadku 
wskazania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo 
zagadnienie, ale także – w uzasadnieniu wniosku – przedstawić odpowiednią 
jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania 

 
 
5 
problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od 
sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych 
przez sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest 
przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na 
podstawie art. 390 k.p.c. 
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej powoda ze względu na 
potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego nie spełnia powyższych wymogów. 
Powód nie wykazał również, by w interesie publicznym wskazane było 
rozstrzygnięcie sformułowanego przez niego zagadnienia prawnego dotyczącego 
pojęcia bezprawności zachowania przedsiębiorcy z art. 24 ustawy. Problematyka ta 
doczekała się już obszernego, a w ogóle nie uwzględnionego w skardze powoda, 
orzecznictwa, w tym Sądu Najwyższego, oraz licznych wypowiedzi doktryny. 
Hasłowo przedstawiona w uzasadnieniu potrzeby przyjęcia skargi do rozpoznania 
argumentacja powoda opiera się na założeniu, zgodnie z którym zachowania 
takiego, jakie zakwestionował w niniejszej sprawie Prezes Urzędu, nie można 
kwalifikować jako bezprawnego, jeżeli tylko możliwa będzie taka interpretacja 
postanowień wzorca stosowanego przez przedsiębiorcę, która pozwoli utrzymać 
ważność czynności prawnej. Argumentacja ta, właściwa dla relacji kontraktowych, 
nie uwzględnia publicznoprawnego charakteru zakazu praktyk naruszających 
zbiorowe interesy konsumentów oraz jego funkcji w systemie ochrony 
konsumentów. 
 
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI