III SK 5/07

Wyrok z dnia 6 czerwca 2007 r. III SK 5/07 Wydanie przez organ regulacyjny postanowienia zobowiązującego strony umowy o połączeniu sieci do zmiany warunków umowy w celu zapew- nienia efektywnej konkurencji lub interoperacyjności sieci, nie jest niezbędnym warunkiem rozstrzygnięcia o zmianie tej umowy w decyzji (art. 83 ust. 2, art. 85 i 86 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne, Dz.U. Nr 73, poz. 852 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Zbigniew Korzeniowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy z odwołania Telekomunikacji Polskiej SA z siedzibą w Warszawie przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej z siedzibą w Warszawie z udziałem zainteresowanej Netii SA z siedzibą w Warszawie o ustalenie treści umów, na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006 r. [...] 1) o d d a l i ł skargę kasacyjną, 2) zasądził od Telekomunikacji Polskiej SA z siedzibą w Warszawie na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) oraz na rzecz Netia SA z siedzibą w Warszawie kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) ty- tułem kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Warszawie-Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie Telekomunikacji Polskiej SA od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 15 lutego 2002 r., zmieniającej postanowienia umowy o współpracy zawartej w dniu 1 września 1997 r. pomiędzy Netią Telekom Lublin SA i Telekomunikacją Polską SA. 2 Powyższy wyrok zaskarżyła apelacją Telekomunikacja Polska SA zarzucając naruszenie: 1) art. 65 § 2 k.c., przez błędną interpretację § 9 ust. 1 umowy o współ- pracy polegającą na przyjęciu, że powyższe postanowienie umowne nie dotyczy konkretnej koncesji wraz z zezwoleniem, a odnosi się w sposób generalny do upraw- nień Netii Telekom Lublin SA i jej następcy Netii SA; 2) art. 106 w związku z art. 2 pkt 21 ustawy o podatku od towarów i usług, polegające na przyznaniu spółce Netia Te- lekom Lublin SA prawa wystawiania na rzecz Telekomunikacji Polskiej SA faktur do- kumentujących usługę, której Netia w rzeczywistości nie świadczy, wobec czego faktura nierzetelnie dokumentuje zdarzenie gospodarcze; 3) art. 80 ust. 1 w związku z art. 150 ust. 1 w związku z art. 151 ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2000 r., przez przyjęcie, że ustalenie wysokości stawek może odbywać się na podstawie § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 9 września 1999 r., mimo że jako przepis wykonawczy do ustawy rozporządzenie to zachowało moc jedynie do 31 grudnia 2002 r.; 3) art. 316 § 1 k.p.c., przez uwzględnienie stanu faktycznego i praw- nego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nie w dniu wyrokowa- nia; 4) art. 85 Prawa telekomunikacyjnego, przez przyjęcie, że wydanie postanowie- nia zobowiązującego strony umowy o połączeniu sieci do zmiany jej treści nie jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o zmianie takiej umowy. Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie na podsta- wie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i przyjął je za wła- sne. W zakresie pierwszego z zarzutów apelacji Sąd Apelacyjny wskazał, że § 9 umowy należy oceniać zgodnie z art. 65 § 2 k.c., a więc stosownie do celu i zamiaru stron. Stronom chodziło o powiązanie czasu obowiązywania umowy z posiadaniem przez zainteresowanego uprawnień do prowadzenia działalności; umowa stawała się więc bezprzedmiotowa jedynie w wypadku utraty tych uprawnień (koncesji, zezwole- nia); § 9 umowy odwołuje się do posiadanych przez Netię Telekom Lublin SA upraw- nień w sposób ogólny, a numery dokumentów uprawniających do prowadzenia dzia- łalności zostały powołane w części wstępnej wraz z innymi danymi (adres siedziby spółki, dane o zarejestrowaniu, wysokość kapitału, skład zarządu i inne), identyfiku- jącymi stronę umowy. Podzielenie poglądu Telekomunikacji Polskiej SA prowadzi- łoby do sytuacji, w której zmiana numeru koncesji lub zezwolenia wydanego Netii Telekom Lublin SA na podstawie ustawy z 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne powo- 3 dowałaby wygaśnięcie umowy pomimo zachowania ciągłości uprawnień. Połączenie spółek Netia Telekom Lublin SA nastąpiło z dniem 31 grudnia 2003 r. Przejęcie Netii Telekom Lublin SA przez Netię SA na podstawie art. 492 § 1 k.s.h. spowodowało wygaśnięcie koncesji 133/96 przyznanej spółce przejmowanej i w efekcie wykreślo- nej z rejestru przedsiębiorców, ale umowa nadal była kontynuowana przez Netię SA w oparciu o przyznane jej uprawnienia do czasu, gdy takie były wymagane. Sąd drugiej instancji nie podzielił podnoszonego w apelacji zarzutu naruszenia art. 106 w związku z art. 2 pkt 21 ustawy o podatku od towarów i usług. Przyjęty w decyzji model rozliczeń odsprzedaży usług i ich refakturowaniu, był już wielokrotnie przedmiotem pozytywnej oceny orzecznictwa jako zgodny z powyższymi przepisami. Model ten polega na tym, że zainteresowany wystawia TP SA fakturę VAT za całe połączenie przez niego realizowane. TP SA wystawia zainteresowanemu fakturę VAT za korzystanie ze swojej sieci przy zestawieniu i realizowaniu połączenia, a więc fakturę za rozpoczęcie połączenia według stawek interkonektowych określonych w decyzji. Decyzja nie ingeruje w stosunki pomiędzy TP SA a jej abonentami. Teleko- munikacja Polska SA umożliwia swoim abonentom realizację uprawnienia do wyboru operatora i będąc operatorem, z którym abonent posiada zawartą umowę o świad- czenie usług telekomunikacyjnych (art. 43 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego ), rozli- cza swoich abonentów za wywołane przez nich połączenie. Podatnik wykonujący usługę przy pomocy osoby trzeciej ma obowiązek jej refakturowania polegającego w praktyce na odsprzedaży usług bez doliczania jakiejkolwiek marży. Zdaniem Sądu drugiej instancji nie ma podstawy do przyjęcia, że faktury wystawiane przez zaintere- sowanego na rzecz TP SA, o których mowa w punkcie 1.10.2 ppkt b decyzji, mają charakter faktur „pustych”, dokumentujących usługę, która nie jest przez NTL na rzecz TP SA świadczona. Przedmiot sprzedaży bowiem istnieje i jest nim usługa te- lekomunikacyjna, świadczona przez podatnika podatku od towarów i usług na rzecz osoby trzeciej. Podatnik wykonujący usługę przy pomocy osoby trzeciej ma obowią- zek jej refakturowania, pomimo że fizycznie usługi dokonuje osoba trzecia. Co do zarzutu dotyczącego § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 9 września 1999 r. (Dz.U. Nr 79, poz. 897), to przepis ten nie utracił mocy obo- wiązującej z dniem 1 stycznia 2001 r. W wyroku z 13 maja 2004 r., III SK 47/04 (OSNP 2005 nr 8, poz. 19), Sąd Najwyższy stwierdził, że § 9 ust. 1 pkt 4 rozporzą- dzenia nakazywał, aby operator posiadający pozycję dominującą brał pod uwagę doświadczenia innych operatorów europejskich z uwzględnieniem stopnia rozwoju 4 rynku polskiego, zaś art. 80 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego pozwalał Prezesowi URTiP stosować stawki operatorów europejskich z uwzględnieniem stopnia rozwoju rynku polskiego. Odesłanie do doświadczeń innych operatorów europejskich w za- kresie zasad ustalania uzasadnionych kosztów i odwołania do metodologii ustalania takich kosztów nie pozostawało w kolizji, ale uzupełniało treść początkowej regulacji z przepisu art. 80 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który nakazywał operatorowi ustalać opłaty na podstawie uzasadnionych kosztów związanych z usługami teleko- munikacyjnymi niezależnie od sposobu ich wykonywania, wyliczonych według przej- rzystych i obiektywnych kryteriów, zapewniających równe traktowanie użytkowników, przy uwzględnieniu - w razie potrzeby - odpowiednich doświadczeń operatorów eu- ropejskich. Wobec tego jedyna metoda uzasadnionych kosztów własnych respektu- jąca kryteria z art. 80 ust. 1 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego mogła być przed no- welizacją z 2 maja 2003 r. stosowana z uwzględnieniem doświadczeń, jakimi w me- todyce kalkulowania kosztów dysponowali inni operatorzy europejscy. Z kolei od dnia 1 października 2003 r. Prezes URTiP, zgodnie z art. 80 ust. 6 Prawa telekomunika- cyjnego dysponował kompetencją, która w razie braku porozumienia stron co do wy- sokości opłat z tytułu korzystania z połączonych sieci i niebędących w stanie wyka- zać, że stosowane opłaty są ustalone na poziomie uzasadnionych w rozumieniu art. 80 ust. 1 pkt 2, umożliwiała narzucenie stosowania stawek innych operatorów euro- pejskich. Nie jest to więc proste przeniesienie do Prawa telekomunikacyjnego do- tychczasowej regulacji podustawowej, ale bardzo jednoznaczne zaostrzenie reżimu kalkulacji opłat. Powyższy pogląd został wielokrotnie potwierdzony w orzecznictwie sądów, które konsekwentnie nieuwzględniały podnoszonego zarzutu, a powód nie wskazał w czym przyjęta w zaskarżonej decyzji metoda rozliczeń i wysokości stawek narusza postanowienia art. 80 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, czyli nakaz stoso- wania przejrzystych i obiektywnych kryteriów, zapewniających równe traktowanie użytkowników oraz nakaz uwzględniania uzasadnionych kosztów, związanych z wy- konywaną usługą. Co do zarzutu naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że przy interpretacji zasad prawa międzyczasowego przyjmuje się, że jeżeli stan prawny powodujący powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego nastąpił pod rządem dawnej ustawy, to do oceny skutków prawnych stosuje się ocenę dawną, także po wejściu w życie nowej ustawy. Postępowanie przez Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem pierwszoinstancyjnym i gospodarczym. Powód 5 kwestionując zatem stwierdzenie Sądu, że „w dacie wydawania decyzji nie miał opracowanej kalkulacji kosztów” winien tę kalkulację przedstawić w toku postępowa- nia i poddać pod ocenę Sądu pierwszej instancji w postępowaniu dowodowym. Pre- zes URTiP wydając decyzję w czasie obowiązywania Prawa telekomunikacyjnego z 2000 r. zgodnie z jego art. 80 ust. 6 miał obowiązek - w razie braku możliwości usta- lenia uzasadnionych kosztów - uwzględniać stawki innych operatorów europejskich działających na konkurencyjnych rynkach oraz stopień rozwoju rynku polskiego. Za- skarżona decyzja reguluje stosunki pomiędzy stronami od dnia jej wydania (od ponad czterech lat). Sąd drugiej instancji za bezzasadny uznał również podnoszony w apelacji za- rzut naruszenia art. 85 Prawa telekomunikacyjnego. Powołany przepis stanowi, że Prezes URTiP może zobowiązać strony do zmiany treści umowy w drodze porozu- mienia. Sformułowanie to świadczy, że takie postępowanie Prezesa nie jest każdora- zowo obligatoryjne. Spółki z grupy Netia zwróciły się do Prezesa URTiP (wnioskiem z 30 czerwca 2001 r.) o wydanie decyzji w sprawie zmiany umowy o współpracy wo- bec niemożności uzgodnienia stanowisk. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Pre- zes URTiP wystąpił do powódki o przedstawienie jej stanowiska i przedłożenie do- wodów. Ponadto przeprowadził rozprawę administracyjną. W czasie rozprawy strony nie doszły do porozumienia i wnioskodawcy pozostawili rozstrzygnięcie Prezesowi URTiP w drodze decyzji administracyjnej. Taki tryb postępowania nie może być uznany za naruszający proporcję pomiędzy celem w postaci dążenia do efektywności konkurencji i interoperacyjności sieci, a środkiem w postaci ingerencji administracyj- nej będącej przełamaniem autonomii stron umowy. Przepis art. 86 Prawa telekomunikacyjnego został zmieniony z dniem 1 paź- dziernika 2003 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 1070) przez dodanie punktu 2, stanowiącego, że w przypadku złożenia przez operatora wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 83 ust. 2, zastępującej zmianę umowy o połączeniu sieci, art. 85 ust. 1 nie ma zastoso- wania. Ta późniejsza zmiana jest wynikiem konieczności rozszerzenia uprawnień Prezesa w stosunku do poprzednio obowiązującej wersji, zgodnie z którą mógł on zobowiązać strony do zmiany umowy. Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wniosła strona powodowa. Skarga kasacyjna ma dwie podstawy. W ramach podstawy dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 65 § 2 k.c., polegające na błędnej interpretacji § 9 ust. 1 umowy o współpracy zawartej 6 pomiędzy TP SA a zainteresowaną w dniu 1 września 1997 r., przez przyjęcie, że powyższe postanowienie umowne nie dotyczy konkretnej koncesji wraz z zezwole- niem Ministra Łączności wydanych Netii Telecom Lublin SA, a odwołuje się w sposób ogólny do posiadanych przez Netię Telecom Lublin SA uprawnień; 2) art. 106 w związku z art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535) polegające na przyznaniu Netii Telecom Lublin SA prawa wystawiania na rzecz TP SA faktur, które dokumentują usługę, której Netia Telecom Lublin SA w rzeczywistości nie świadczy, wobec czego dochodzi do sytuacji, w której faktura nierzetelnie dokumentuje zdarzenie prawne; 3) art. 80 ust.1 w związku z art. 150 ust. 1 w związku z art. 151 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunika- cyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852, ze zm.), przez przyjęcie, że ustalenie wysokości stawek może się odbywać na podstawie § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 9 września 1999 r. w sprawie ogólnych warunków przyłączenia sieci telekomu- nikacyjnych oraz zasad rozliczeń (Dz.U. Nr 79, poz. 897), mimo że przepisy wyko- nawcze do ustawy Prawo telekomunikacyjne zachowały moc jedynie do dnia 31 grudnia 2002 r. oraz w sytuacji, gdy § 9 ust. 1 pkt 4 był sprzeczny z przepisami Prawa telekomunikacyjnego z 2000 r.; 4) art. 85 Prawa telekomunikacyjnego, przez przyjęcie, że wydanie postanowienia zobowiązującego strony umowy o połączeniu sieci do zmiany jej treści nie jest warunkiem koniecznym dla wydania decyzji o zmia- nie umowy o połączeniu sieci. W zakresie podstawy dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego zarzucono naruszenie art. 316 § 1 k.p.c., polegające na uwzględnieniu stanu faktycz- nego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji z 15 lutego 2002 r. a nie w dniu wydania zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania a w razie jej przyję- cia o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Pozwany wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisa- nych prawem. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła także zainteresowana Netia SA z siedzibą w Warszawie. Zainteresowana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do roz- poznania a w przypadku jej przyjęcia o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 7 Każde z przedstawionych w podstawach skargi kasacyjnej zagadnień praw- nych było już przedmiotem szczegółowej i wystarczającej oceny w sądowym postę- powaniu apelacyjnym. Skarga kasacyjna do tej kontrowersji nie dodaje nic nowego tak co do jej zakresu jak i zakresu rozpatrywanej argumentacji. Uznając, że jasno i wyczerpująco przedstawionemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisku Sądu Apelacyjnego skarżący nie przeciwstawił zasadnych zarzutów, podzielając podstawy wyroku, można w niniejszym uzasadnieniu ograniczyć się do zaakcento- wania kwestii (argumentów) o znaczeniu rozstrzygającym. Pierwsze z wynikających ze skargi kasacyjnej zagadnień dotyczy art. 65 § 2 k.c., stosownie do którego w umowach należy raczej badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wbrew zupełnie nieprzekonywającej argumentacji skargi stanowisko zaskarżonego wyroku dokładnie odpowiada dyrektywom interpretacji umów określonym w powołanym wyżej przepi- sie. Przedmiotowa umowa w „jej dosłownym brzmieniu” § 9 ust. 1 sugerowała, że zo- stała zawarta na czas obowiązywania koncesji i zezwolenia Ministra Łączności, któ- rymi dysponowała jedna ze stron tej umowy. Jednakże wszechstronna analiza usta- lonych okoliczności faktycznych, okoliczności dotyczących brzmienia pozostałych części umowy w szczególności dotyczących przyczyny określenia pewnych przy- miotów stron umowy w relacji do ustalonych w umowie zobowiązań, okoliczności kontekstu prawnego wymagającego wówczas do tego rodzaju umów wyposażenia w uprawnienia wynikające z koncesji (zezwolenia), a także dotyczących faktycznego rozumienia przez strony przyjętych w umowie zobowiązań niezależnie od tego z ja- kiej konkretnie decyzji koncesyjnej wynikało uprawnienie w zakresie przedmiotu umowy - stanowiły uzasadnioną podstawę do wyjaśnienia spornej kwestii, tak jak tego wymaga art. 65 § 2 k.c., według zgodnego zamiaru stron i celu umowy. Druga z kwestii podniesionych w skardze kasacyjnej zawiera nieprzekonywu- jącą krytykę przyjętej w decyzji Prezesa URTiP konstrukcji fakturowania (refakturo- wania) objętych decyzją rozliczeń pomiędzy TP SA a NTL z tytułu połączeń. Skarżą- cy bezzasadnie zarzuca jakoby w zaaprobowanym w zaskarżonym wyroku sposobie określania zobowiązań umownych TP SA i NTL oraz ich fakturowania zachodziła sprzeczność, w szczególności prowadząca do bezpodstawnego wystawienia faktur pustych albo wręcz obrazujących zobowiązania TP SA za usługę, którą ona sama (a nie NTL) wykonywała. Tymczasem, w świetle wyjaśnień poświęconych tej kwestii w 8 zaskarżonym wyroku, z przedmiotowej decyzji Prezesa URTiP nie może powstawać wątpliwość co do zakresu usług świadczonych pomiędzy Netią a TP i co do odpo- wiedniego uchwycenia tych powiązań w czynnościach dokumentacyjnych z zakresu podatku od towarów i usług z uwzględnieniem usługi świadczonej na rzecz abonen- tów. To właśnie ze względu na potrzebę niemodyfikowania stosunków pomiędzy TP SA a jej abonentami, pomimo przedmiotowego powiązania usług dokonywanych z udziałem NTL, została wykorzystana instytucja tzw. refaktury. Bez zmieniania stosunków pomiędzy TP SA a jej abonentami zapewniono im uprawnienie do wyboru operatora przy równoczesnym pozostawieniu - w przypadku wyboru dla realizacji połączenia NTL - rozliczenia za wywołane połączenie. Należy także podkreślić, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny powołał się na praktykę orzecz- niczą (wskazane wyroki NSA i Sądu Najwyższego) stosowania odsprzedaży usług (refaktury) w sytuacji gdy podatnik podatku od towarów i usług wykonuje usługę z udziałem (przy pomocy) innego podmiotu. O niesprzeczności z prawem funkcjonują- cej w praktyce w sytuacjach podobnych do tej, która miała miejsce w rozpatrywanym przypadku instytucji refakturowania, wypowiedział się ostatnio Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 marca 2006 r., III SK 1/06. Trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, który określa zasady ustalania opłat z tytułu wzajemnego korzystania z połączonych sieci telekomunikacyjnych przez strony umowy o połączeniu sieci zawartej pomiędzy operatorami publicznymi. Opłaty te po- winny być ustalane na podstawie przejrzystych i obiektywnych kryteriów, zapewnia- jących równe traktowanie użytkowników (pkt 1) i uwzględniać uzasadnione koszty związane ściśle z wykonywanymi usługami telekomunikacyjnymi, niezależnie od sposobu ich wykonywania (pkt 2). Naruszenia tych przepisów ustawy skarżący nie wykazywał przez twierdzenie o tym, że decyzja Prezesa URTiP z dnia 15 lutego 2002 r. będąca przedmiotem oceny w sprawie, pozostaje w sprzeczności z ustawo- wo określonymi zasadami, w szczególności że nie uwzględnia uzasadnionych kosz- tów związanych ściśle z wykonywanymi usługami, niezależnie od sposobu ich wyko- nywania. Nie odnosząc się wprost do zasad wynikających z powołanej regulacji usta- wowej, w szczególności pomijając fakt nieprzedstawienia w sprawie przez TP SA własnej kalkulacji uzasadnionych kosztów, skarżący ograniczył przedstawiony zarzut do kwestionowania dopuszczalności zastosowania w decyzji Prezesa URTiP z dnia 15 lutego 2002 r. § 9 ust 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 9 września 9 1999 r. w sprawie ogólnych warunków przyłączenia sieci telekomunikacyjnych oraz zasad rozliczeń. Przepis ten zobowiązywał, w przypadku braku możliwości ustalenia kosztów wynikających z przyjęcia dodatkowego ruchu telekomunikacyjnego w rozli- czeniach, brać pod uwagę doświadczenia innych operatorów europejskich działają- cych na konkurencyjnych rynkach, z uwzględnieniem stopnia rozwoju rynku pol- skiego. Nie ma racji skarżący, że zastosowanie powyższego przepisu w ocenianej co do zgodności z prawem decyzji Prezesa URTiP z dnia 15 lutego 2002 r. pozostaje w sprzeczności z art. 150 ust. 1 i art. 151 Prawa telekomunikacyjnego. Chodzi tu bo- wiem - jak to zostało właściwie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - o przepis wykonawczy do poprzedniej ustawy, który zachował moc przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo telekomunikacyjne (1 stycznia 2001 r.), bo z ustawą tą nie pozostawał w sprzeczności. O takiej - niesprzecznej - relacji wskaza- nego przepisu wykonawczego z art. 80 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego przekony- wująco wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 maja 2004 r., III SK 47/04 (OSNP 2005 nr 8, poz. 119). Stanowisko to, przyjęte także w zaskarżonym wyroku, skład Sądu Najwyższego rozpoznający sprawę niniejszą w pełni podziela. Zawarte w przedmiotowym przepisie wykonawczym odwołanie do doświadczeń in- nych operatorów europejskich w zakresie ustalenia uzasadnionych kosztów, wynika- jących z przyjęcia dodatkowego ruchu telekomunikacyjnego, z uwzględnieniem stop- nia rozwoju rynku polskiego, nie tylko nie pozostawało w kolizji, ale znakomicie uzu- pełniało zasady określone w art. 80 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego. Takie uzupeł- niające ustawową regulacją znaczenie omawianego § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia potwierdziła ustawa nowelizacyjna z dnia 22 maja 2003 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 1070), która z mocą od dnia 1 października 2003 r., wprowadziła do art. 80 jego ust. 6, okre- ślający kompetencję Prezesa URTiP w przypadku braku możliwości ustalenia kosz- tów uzasadnionych (zgodnie z ust 1 pkt 2), do uwzględnienia stawek innych operato- rów europejskich działających na konkurencyjnych rynkach oraz stopień rozwoju rynku polskiego. W powołanym wyżej wyroku Sądu Najwyższego wyjaśniono, że nowa regulacja ustawowa pozwalająca w określonych warunkach Prezesowi URTiP narzucić stosowanie stawek innych operatorów europejskich wyraża zasadę, która poprzednio już obowiązywała w łagodniejszej formule w regulacji podustawowej. Warto w tym kontekście także zwrócić uwagę, że - jak to przedstawił Urząd Komunikacji Elektronicznej w odpowiedzi na skargę kasacyjną - operatorzy europej- 10 scy działający na konkurencyjnych rynkach, to w ogromnej większości operatorzy działający w państwach członkowskich Unii Europejskiej, którzy stosownie do wska- zanych dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady zobowiązani są do określania opłat pobieranych w ramach połączeń sieci na orientacji kosztowej, uwzględniającej aktualne koszty i uzasadnioną stopę zwrotu nakładów. Także więc z tego względu nie ma racji skarżący, który w zastosowaniu przepisu umożliwiającego uwzględnienie doświadczeń innych operatorów europejskich niesłusznie dopatrywał się sprzeczno- ści z „zasadą” uwzględniania uzasadnionych kosztów, o której mowa w art. 80 ust. 1 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego. Kolejny - dotyczący art. 85 Prawa telekomunikacyjnego - zarzut rozpatrywanej skargi kasacyjnej jest przede wszystkim zarzutem nieodnoszącym się do podstawy prawnej decyzji Prezesa URTiP z dnia 15 lutego 2002 r. i z tego już tylko powodu jest zarzutem chybionym (por. art. 39813 § 1 k.p.c.). Przypomnieć bowiem należy że - jak to wyjaśnił Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - będąca przed- miotem sądowej weryfikacji w sprawie decyzja Prezesa URTiP została wydana na wniosek spółek z grupy Netia o rozstrzygnięcie sprawy zmiany umowy o połączeniu sieci w drodze decyzji Prezesa URTiP. W uwzględnieniu tego wniosku i z uwzględ- nieniem wyniku rozprawy administracyjnej, która nie doprowadziła do zmiany umowy o połączeniu sieci w drodze umownej, została wydana przedmiotowa decyzja z dnia 15 lutego 2002 r. o zmianie umowy o połączeniu sieci. Przesłanki tej decyzji i jej pod- stawa prawna nie odnoszą się do wskazanego w skardze art. 85 ale do art. 86 Prawa telekomunikacyjnego i zawartego w nim odesłania do odpowiedniego stosowania w sprawie zmian umów o połączeniu sieci przepisów art. 82 - 84. Bezpośrednią pod- stawą decyzji Prezesa URTiP stanowiły art. 83 ust 2 i art. 84, które określają prze- słanki decyzyjnego rozstrzygnięcia sprawy i pomimo tego że zasadniczym źródłem zobowiązań operatorów łączonych sieci powinna być umowa, ta decyzja - w myśl art. 84 ust 2 Prawa telekomunikacyjnego - zastępowała umowę o połączeniu sieci. Jeśli zatem skarga kasacyjna nie przedstawiła zarzutu naruszenia przepisów określają- cych podstawę decyzji Prezesa URTiP, będącą także podstawą prawną zaskarżone- go wyroku rozstrzygającego o legalności przedmiotowej decyzji URTiP, to wyłączyła w ten sposób te kwestie - zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. - z zakresu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy. Ponadto Sąd Najwyższy podziela wynikającą z zaskarżonego wyroku ocenę prawną dotyczącą określonej w art. 85 Prawa telekomunikacyjnego instytucji posta- 11 nowienia Prezesa URTiP zobowiązującego strony umowy o połączeniu sieci do zmiany jej treści w celu zapewnienia efektywnej konkurencji lub interoperacyjności sieci. Wbrew argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej nie budzi zastrzeżeń stanowisko Sądu Apelacyjnego, że w ustalonych okolicznościach dotyczących braku woli obu stron umowy o połączeniu sieci dokonania zmiany treści tej umowy, roz- strzygnięcie sprawy w formie decyzji było funkcjonalnie odpowiednie i miało - o czym była mowa wyżej - odrębną podstawą prawną. Nie ma racji skarżący, twierdząc, że postanowienie, o którym mowa w art. 85 Prawa telekomunikacyjnego, postanowienie przecież nie obligatoryjne ale podejmowane przez Prezesa URTiP z urzędu (w każ- dym czasie - w celu zapewnienia efektywnej konkurencji lub interoperacyjności sieci) - musiało być koniecznie wydane przed rozstrzygnięciem o zmianie umowy o połą- czeniu sieci w trybie decyzyjnym. Należy zauważyć, że wyłożona w drodze interpre- tacji relatywna autonomiczność postępowania określonego w art. 85 ust. 1 Prawa te- lekomunikacyjnego została potwierdzona wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zmianą art. 86 Prawa telekomunikacyjnego (Dz.U. z 2003 r. Nr 113 poz. 1070), w którym dodany został ustęp 2 stanowiący, że trybu określonego w art. 85 ust. 1 nie stosuje się w przypadku złożenia przez operatora wniosku o wydanie decy- zji w trybie art. 83 ust. 2 . Jeżeli chodzi o drugą podstawę skargi kasacyjnej i wskazany w tym zakresie jedyny zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c., to pomijając ogólne i bez określenia związku z podstawami wyroku uwagi skarżącego na temat tzw. prawa międzyczaso- wego, należało rozważyć tylko kwestie dostatecznie przez skarżącego skonkretyzo- wane (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2002 r., I CKN 194/00). Dotyczą one po pierwsze niewyjaśnienia tego „czy istnieje kalkulacja kosztów” i po drugie, że po wydaniu decyzji Prezesa URTiP z dnia 15 lutego 2002 r. przestało obowiązywać od 31 grudnia 2002 r. zastosowane w tej decyzji rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 9 września 1999 r. Żadna z tych kwestii nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 316 k.p.c. (chodzi zapewne o § 1 tego przepisu), stanowiącego, że po zamknięciu rozprawy, sąd wy- daje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Podstawy wyroku - ustalenia faktyczne i przypisana im ocena przepisów prawa mate- rialnego - odpowiadają przedmiotowi postępowania sądowego wynikającego z odwo- łania od określonej decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (art. 47957 pkt 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację Telekomunikacji 12 Polskiej SA jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.) po uznaniu, że rozpoznający sprawę w pierwszej instancji Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił wszystkie oko- liczności sprawy i zasadnie rozstrzygnął o tym, że nie było podstaw do uwzględnienia odwołania (art. 47964 § 1 k.p.c.). Istotę tego rozstrzygnięcia stanowiła weryfikacja podstaw prawnych zaskarżonej odwołaniem decyzji, oparta na wyjaśnieniu wszyst- kich istotnych okoliczności, które powinny mieć znaczenie dla oceny zasadności (podstaw) zarzutów skierowanych przeciwko przedmiotowej decyzji, stanowiącej re- alizację ustawowej kompetencji ówczesnego Prezesa URTiP do rozstrzygnięcia o zmianie umowy o połączeniu sieci. Istotną przesłanką tej decyzji w zakresie ustalonej wysokości opłat było stwierdzenie braku „kalkulacji kosztów” związanych z wykony- waniem usług telekomunikacyjnych. Jeżeli zatem skarżący nie kwestionuje powyż- szych podstaw decyzji Prezesa URTiP, w szczególności tego, że „kalkulacji kosztów” rzeczywiście nie było w okresie istotnym z punktu widzenia podstaw decyzji Prezesa URTiP, to nie jest zasadne przedstawienie w skardze jakiejś hipotezy co do potrzeby wyjaśnienia tego czy kalkulacja kosztów „może nie powstała” w późniejszym okresie. Zarzut ten jest bezpodstawny także dlatego, że brak wyjaśnienia kwestii, którą skar- żący uznaje za istotną, nie wynika z naruszenia przepisów postępowania dowodowe- go, którego skarżący w ogóle nie wskazuje. Jeżeli zaś chodzi o kwestię dotyczącą zastosowania § 9 ust. 1 pkt 4 rozporzą- dzenia Ministra Łączności z dnia 9 września 1999 r., to - jak to już wyjaśniono w za- kresie oceny drugiego z zarzutów materialnoprawnej podstawy skargi kasacyjnej - przepis ten stanowił element podstawy prawnej zrealizowanej w decyzji Prezesa URTiP jego kompetencji do ustalenia wysokości opłat z tytułu wzajemnego korzysta- nia przez operatora z połączonych sieci telekomunikacyjnych. Z powyższych przyczyn, uznając, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39814 k.p.c. ========================================