III SK 27/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa UOKiK uznającą praktykę Fiat Auto Poland SA za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Problem dotyczył stosowania przez powódkę regenerowanych części zamiennych w naprawach gwarancyjnych, podczas gdy warunki gwarancji przewidywały wymianę na nowe części. Prezes UOKiK uznał to za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie powódki, podtrzymując decyzję Prezesa UOKiK. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, uchylając decyzję Prezesa UOKiK, argumentując, że praktyka dotyczyła ściśle określonej grupy osób (kupujących samochody przed 1 stycznia 2003 r.) i nie naruszała zbiorowego interesu konsumentów, a jedynie indywidualny. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną Prezesa UOKiK, uznał ją za uzasadnioną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie zbiorowego interesu konsumentów, wprowadzone w celu implementacji dyrektywy UE, nie ogranicza się do interesów nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, gdy jest podejmowana w warunkach wskazujących na powtarzalność działań wobec członków danej grupy, wyodrębnionej wspólnym kryterium, nawet jeśli jest to grupa zindywidualizowana (np. nabywcy samochodów danej marki w określonym roku). Sąd Najwyższy podkreślił, że celem ochrony jest interes zbiorowy, a nie suma interesów indywidualnych, i że działania przedsiębiorcy po zawarciu umowy, jeśli są powtarzalne i dotyczą grupy konsumentów, mogą naruszać ten interes. Sąd Najwyższy skrytykował również sposób, w jaki Sąd Apelacyjny uchylił decyzję Prezesa UOKiK, wskazując, że w przypadku uwzględnienia odwołania, sąd powinien zmienić decyzję, a nie ją uchylać, jeśli ocena prawna jest inna. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i oddalił apelację powódki, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'zbiorowych interesów konsumentów' w kontekście działań przedsiębiorcy wobec określonej grupy klientów oraz właściwej procedury sądowej w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji stosowania części regenerowanych w ramach gwarancji, ale zasady interpretacji pojęcia zbiorowego interesu są szerokie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu regenerowanych części zamiennych w naprawach gwarancyjnych, wbrew zapisom gwarancji przewidującym nowe części, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nawet jeśli dotyczy ono ściśle określonej grupy konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, nawet jeśli dotyczy ono określonej grupy konsumentów, a nie nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie zbiorowego interesu konsumentów nie ogranicza się do sytuacji, gdy praktyka jest skierowana do nieoznaczonego kręgu podmiotów. Wystarczające jest ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy, wyodrębnionych za pomocą wspólnego kryterium. Kluczowe jest, aby zachowanie to miało charakter powtarzalny i mogło potencjalnie dotknąć każdego konsumenta będącego klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy.
Jaka jest właściwa procedura sądowa w przypadku uwzględnienia odwołania od decyzji Prezesa UOKiK w postępowaniu przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku uwzględnienia odwołania, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów powinien zmienić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy, a nie ją uchylać.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie przed SOKiK jest postępowaniem rozpoznawczym, a nie kontrolą legalności decyzji. W razie uwzględnienia odwołania, sąd powinien wydać orzeczenie merytoryczne, np. stwierdzające, że dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów, zgodnie z art. 23d uokik. Uchylenie decyzji Prezesa UOKiK z powodu odmiennej oceny prawnej zachowania przedsiębiorcy jest nieprawidłowe, gdyż sąd powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fiat Auto Poland SA | spółka | powódka |
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.o.k.i.k. art. 23a § 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów to zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór, niekoniecznie nieoznaczony z góry. Istotna jest powtarzalność działań wobec członków grupy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 384 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wzorców umów.
k.p.c. art. 47928 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne odwołania od decyzji Prezesa UOKiK.
k.p.c. art. 47931a § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przypadku uwzględnienia odwołania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.k.i.k. art. 23d
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Możliwość wydania przez Prezesa UOKiK decyzji stwierdzającej niestosowanie praktyki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów może dotyczyć określonej grupy konsumentów, a nie tylko nieoznaczonego kręgu podmiotów. • Zachowanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu regenerowanych części zamiennych w naprawach gwarancyjnych, wbrew warunkom gwarancji, narusza zbiorowe interesy konsumentów. • Sąd drugiej instancji powinien zmienić decyzję Prezesa UOKiK, a nie ją uchylić, jeśli ocena prawna jest inna.
Odrzucone argumenty
Praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów tylko wtedy, gdy jest skierowana do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. • Stosowanie regenerowanych części zamiennych, które spełniają identyczne parametry techniczne jak nowe, nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. • Zmiana warunków gwarancji dotyczy ściśle określonej grupy osób, co oznacza naruszenie sumy interesów indywidualnych, a nie zbiorowego.
Godne uwagi sformułowania
Zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. • Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. • Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Zbigniew Hajn
sędzia
Andrzej Wróbel
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zbiorowych interesów konsumentów' w kontekście działań przedsiębiorcy wobec określonej grupy klientów oraz właściwej procedury sądowej w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stosowania części regenerowanych w ramach gwarancji, ale zasady interpretacji pojęcia zbiorowego interesu są szerokie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia gwarancji i części zamiennych, a także wyjaśnia kluczowe pojęcie 'zbiorowych interesów konsumentów', co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.
“Czy naprawa gwarancyjna Twojego samochodu może naruszać Twoje zbiorowe prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.