III SK 22/08

Sąd Najwyższy2008-11-05
SNAdministracyjnekoncesjeŚrednianajwyższy
koncesjaprawo energetyczneswoboda działalności gospodarczejrażące naruszeniesąd najwyższyskarga kasacyjnawykładnia przepisów

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że potrzeba wykładni przepisów nie może polegać na zastępowaniu ogólnych klauzul przez szczegółowe opisy sytuacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie od decyzji cofającej koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Powodowie zarzucili naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących rażącego naruszenia warunków koncesji. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów przyjęcia do rozpoznania, gdyż dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul przez konkretne kryteria jest nieodpowiednie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Wiolettę M. i Mikołaja Krzysztofa M. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie powodów. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących rażącego naruszenia warunków koncesji, co miało prowadzić do rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że potrzeba wykładni przepisów prawnych nie może być rozumiana jako dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul przez opis sytuacji wyczerpujących te klauzule, co byłoby rolą legislacyjną, a nie sądowniczą. Sąd podkreślił, że orzeczenie sądowe jest aktem stosowania prawa, a kontrola zastosowania prawa musi opierać się na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Wskazano, że przepis art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawiera niedookreślony zwrot „rażąco narusza”, który może znaleźć zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi powodowie dwukrotnie wprowadzili do obrotu paliwa o jakości niezgodnej z przepisami, co stanowiło podstawę do cofnięcia koncesji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, potrzeba wykładni przepisów prawnych nie może być rozumiana jako dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul przez opis sytuacji wyczerpujących te klauzule.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że takie postawienie zagadnienia jest nieodpowiednie, ponieważ przypisuje orzecznictwu sądowym rolę legislacyjną, a orzeczenie sądowe jest aktem stosowania prawa, a nie jego stanowienia. Kontrola zastosowania prawa musi opierać się na okolicznościach faktycznych danej sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Wioletta M.osoba_fizycznapowód
Mikołaj Krzysztof M.osoba_fizycznapowód
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwany
„D.” S. c.spółkaprzedsiębiorca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3989 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Prawo energetyczne art. 41 § 3

Ustawa Prawo energetyczne

Podstawa do cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

u.s.d.g. art. 58 § 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Określa przesłanki cofnięcia koncesji, w tym rażące naruszenie warunków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3984 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 39813 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych nie może polegać na zastępowaniu ogólnych klauzul przez opis sytuacji wyczerpujących te klauzule.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 3 Prawa energetycznego w związku z art. 58 ust. 2 pkt 1 u.s.d.g. polegające na błędnym przyjęciu, że dwukrotne wprowadzenie paliwa o jakości niezgodnej z przepisami stanowiło „rażące naruszenie” warunków koncesji. Istnienie rozbieżności w orzecznictwie sądów w przedmiocie ustalenia, co należy uznać za rażące naruszenie warunków koncesji.

Godne uwagi sformułowania

Potrzeba wykładni przepisów prawnych jako przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) nie może być rozumiana jako dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul (zwrotów niedookreślonych) przez opis sytuacji wyczerpujących te klauzule. Orzeczenie sądowe jest aktem stosowania prawa, a nie jego stanowienia.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście wykładni przepisów zawierających zwroty niedookreślone."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowa wykładnia przesłanek formalnych.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 5 listopada 2008 r. 
III SK 22/08 
 
Potrzeba wykładni przepisów prawnych jako przesłanki przyjęcia skargi 
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) nie może być rozumiana 
jako dążenie do zastąpienia ogólnych klauzul (zwrotów niedookreślonych) 
przez opis sytuacji wyczerpujących te klauzule. 
 
Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 
2008 r. sprawy z powództwa Wioletty M. i Mikołaja Krzysztofa M. przeciwko Preze-
sowi Urzędu Regulacji Energetyki o cofnięcie koncesji na obrót paliwami ciekłymi, na 
skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 
dnia 20 lutego 2008 r. [...] 
 
o d m ó w i ł   przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Decyzją z dnia 8 listopada 2006 r. [...] Prezes Urzędu Regulacji Energetyki 
cofnął przedsiębiorcom - Wiolettcie M. i Mikołajowi Krzysztofowi M. prowadzącym 
wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą: „D.” S. c. z 
siedzibą w S., koncesję na obrót paliwami ciekłymi udzieloną decyzją z dnia 17 
sierpnia 2004 r. [...]. 
Wyrokiem z dnia 14 maja 2007 r. Sąd Okręgowy-Sąd Ochrony Konkurencji i 
Konsumentów w Warszawie na skutek odwołania Wioletty M. i Mikołaja Krzysztofa 
M. od powyższej decyzji uchylił ją w całości. 
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie po rozpo-
znaniu apelacji pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od powyższego 
wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie 
na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił 
odwołanie.  

 
2
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł w imie-
niu strony powodowej jej pełnomocnik będący radcą prawnym. Zarzucił naruszenie 
prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 
1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) w związku z 
art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodar-
czej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu 
przez Sąd Apelacyjny stanowiska, że zachowanie powodów, będące przyczyną wy-
dania decyzji o cofnięciu im koncesji, a polegające na dwukrotnym wprowadzeniu 
przez powodów paliwa o jakości niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, 
stanowiło „rażące naruszenie” warunków udzielonej im koncesji.  
W wykonaniu obowiązku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. - przedstawienie wniosku o 
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - pełnomocnik powodów wskazał na po-
trzebę wykładni „przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie 
sądów, polegającej na ustaleniu kryteriów do uznania, kiedy zachodzi rażące naru-
szenie warunków określonych w koncesji lub innych warunków wykonywania konce-
sjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa stanowiące pod-
stawę do cofnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi na podstawie art. 41 ust. 3 
ustawy Prawo energetyczne w związku z art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy o swobodzie 
działalności gospodarczej”. 
W uzasadnieniu skargi wskazano, że powyższe zagadnienie jest o tyle istotne, 
że w przedmiotowej sprawie doszło do powstania rozbieżnych stanowisk Sądów 
pierwszej i drugiej instancji w przedmiocie ustalenia kwestii, co należy uznać za ra-
żące naruszenie warunków koncesji. W innych, podobnych sprawach występują rów-
nież rozbieżne orzeczenia sądów - wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
zapadły w sprawie jednej ze stacji paliw na Podkarpaciu - XVII Ame 215/06.  
Skarżący podkreślili, że rozstrzygnięcie powyższej kwestii ma bardzo istotne 
znaczenie dla branży związanej z koncesjonowanym obrotem paliw, w której w 
praktyce bardzo często dochodzi do wypadków naruszenia warunków koncesji. Dla 
pewności obrotu koniecznym, zatem jest ustalenie czytelnych reguł tego, co należy 
uważać za rażące naruszenie warunków koncesji.  
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 

 
3
Zgodnie z art. 3989 § 1 k. p. c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrze-
ba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga 
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 
Postawiony w skardze kasacyjnej cel jej rozpoznania został niewłaściwie okre-
ślony poprzez dążenie do zastąpienia abstrakcyjnej formuły wskazanego przepisu i 
zawartych w nim tzw. zwrotów niedookreślonych przez pełne i skonkretyzowane 
określenie dyspozycji przepisu. Takie ustawienie zagadnienia jest nieodpowiednie ze 
względu na bezpodstawne przypisywanie orzecznictwu sądowemu, w tym Sądowi 
Najwyższemu roli jakby legislacyjnej. Orzeczenie sądowe jest aktem stosowania 
prawa, a nie jego stanowienia, a do tego w istocie sprowadza się argumentacja skar-
żących, że dobrze byłoby aby ogólne sformułowanie dyspozycji wskazanego przepi-
su zastąpić jakimiś - bliżej nieokreślonymi przez skarżących - ale według nich ko-
niecznie konkretnymi kryteriami. „Kontrola” przez Sąd Najwyższy zastosowania 
prawa w zaskarżonym wyroku musi opierać się na okolicznościach faktycznych da-
nego przypadku - wszystkich istotnych faktach sprawy stanowiących podstawę za-
skarżonego wyroku, chodzi o subsumcję zachodzącego w sprawie stanu faktycznego 
do „abstrakcyjnego” przepisu, w którym akt stosowania prawa nic nie zmienia.  
Wskazany w skardze art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swo-
bodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) stanowi, że organ 
koncesyjny cofa koncesję albo zmienia jej zakres, w przypadku gdy przedsiębiorca 
rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki wykonywania konce-
sjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa. Przepis ten za-
wiera niedookreślony zwrot „rażąco narusza”, którego abstrakcyjna formuła może 
znaleźć zastosowanie dopiero do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Nie można 
domagać się wykładni powołanego przepisu w oderwaniu od - wiążących Sąd Naj-
wyższy na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleń faktycznych stanowiących pod-
stawę zaskarżonego wyroku. Z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku wynika, 
że powodowie prowadzili działalność gospodarczą polegającą na obrocie paliwami 
ciekłymi na podstawie koncesji udzielonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energe-
tyki w dniu 17 sierpnia 2004 r. W wyniku przeprowadzonych na stacji paliw powodów 
dwóch kontroli stwierdzono, że prowadzili oni obrót paliwami ciekłymi, których para-
metry jakościowe nie były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Pierwsza 

 
4
kontrola stwierdzająca nieprawidłowości miała miejsce w dniu 2 lipca 2004 r., a druga 
w dniu 25 maja 2005 r. Druga kontrola przeprowadzona prawie po roku, wykazała, że 
powodowie nadal czynią przedmiotem obrotu paliwa o parametrach niezgodnych z 
obowiązującymi przepisami i to - jak stwierdzono po zbadaniu w laboratorium pobra-
nych podczas kontroli próbek - wyniki były znacznie gorsze niż stwierdzone po 
pierwszej kontroli. Wiążąco ustalonej podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku 
odpowiada ocena prawna zaskarżonego wyroku uwzględniająca całokształt ustalo-
nych faktów w tym warunki koncesji i okoliczności naruszenia zakazu wprowadzenia 
do obrotu paliw ciekłych, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami 
wynikającymi z norm określonych w obowiązujących przepisach. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznając, że nie zachodzą okoliczno-
ści, o których mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. postanowił jak w sentencji.  
========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI