III SK 21/13

.Sygn. akt III SK 21/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 grudnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Staryk 
 
w sprawie z powództwa T. S. GZE Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z 
siedzibą w G. (dawniej V. S. P. Sp. z o.o.) 
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki 
o cofnięcie zwolnienia z obowiązku przedkładania do zatwierdzenia taryfy, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 5 grudnia 2013 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 września 2012 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., oddalił apelację 
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 
grudnia 2011 r. 
Decyzją z dnia 19 marca 2010 r. Prezes Urzędu na podstawie art. 49 ust. 1 i 
3 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa energetycznego postanowił cofnąć w części 
odnoszącej się do odbiorców grupy taryfowej G określonej w ostatnio stosowanej 
przez V. D. P. S.A. (obecnie T. S. GZE Sp. z o.o. z/s/ w G., powód) taryfie, 
zatwierdzonej decyzją Prezesa Urzędu z dnia 15 grudnia 2006 r., zwolnienie z 
obowiązku przedkładania do zatwierdzenia taryf dla energii elektrycznej, udzielonej 
powodowi stanowiskiem Prezesa Urzędu z dnia 28 czerwca 2001 r. w sprawie 

 
 
2 
zwolnienia przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się wytwarzaniem i 
obrotem energią elektryczną z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia. 
Powód zaskarżył powyższą decyzję odwołaniem. 
Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie i uchylił zaskarżoną decyzję uznając, 
że nie zachodziły przesłanki do częściowego cofnięcia zwolnienia powoda z 
obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia. Prezes Urzędu zobowiązany był 
wykazać, że w odniesieniu do grupy taryfowej G ustał którykolwiek z warunków 
określonych w Komunikacie z 31 października 2007 r. W ocenie Sądu Okręgowego 
zarówno z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i stanowiska Prezesa 
Urzędu w toku postępowania sądowego nie wynikało, by którykolwiek z warunków 
ustał najpóźniej w dacie wydania decyzji. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji 
było w istocie twierdzenie Prezesa Urzędu, że powód nie działa w warunkach 
konkurencji utożsamianych w literaturze z procesem rywalizacji. Odmienna ocena 
warunków nie stanowi zaś w myśl art. 49 ust. 1 Prawa energetycznego podstawy 
do cofnięcia zwolnienia z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia. 
Prezes Urzędu sam przyznaje, że odbiorcy z grupy taryfowej G przyłączeni 
do sieci powoda mogą nabywać energię od 4 sprzedawców; nie wskazuje, by 
wybór między nimi napotykał na jakiekolwiek ograniczenie. Choć kręgu tych 
podmiotów nie można uznać za liczny, to jednak nie można tylko na tej podstawie 
stwierdzić, że odbiorca pozbawiony jest realnej możliwości wyboru. Wniosku 
takiego nie można wywieść z faktu, że relatywnie niewielka liczba odbiorców 
zmieniła sprzedawcę. Nie wykazano bowiem, że zachowanie to wynika z innych 
warunków niż subiektywne przesłanki wyboru, a w szczególności, że różnice ofert 
poszczególnych sprzedawców nie stanowią dla odbiorcy dostatecznej motywacji 
dla zmiany kontrahenta i związanych z nim przyzwyczajeń. Prezes Urzędu nie 
twierdzi, że oferty poszczególnych sprzedawców nie są tworzone w warunkach 
rynkowych. Stwierdza co prawda, że sprzedawca chcący rozpocząć działalność na 
nowym terenie nie ma możliwości zawarcia umowy kompleksowej, co obniża 
atrakcyjność jego oferty, jednakże jest to twierdzenie gołosłowne, a ponadto pomija 
powszechnie znane okoliczności. Sprzedaż i usługi przesyłowe stanowią odrębne 
stawki taryfowe wyodrębniane w fakturach wystawianych odbiorcom. Każdy 
odbiorca ma więc możliwość porównania stawek za sprzedaż energii i wyboru 

 
 
3 
atrakcyjniejszej oferty. Z kolei usługa przesyłowa wynika z istniejącego monopolu 
sieciowego będącego monopolem naturalnym. Skoro art. 49 ust. 1 Prawa 
energetycznego dopuszcza możliwość zwolnienia z obowiązku przedstawiania taryf 
do zatwierdzenia, oznacza to, że brak możliwości świadczenia usługi kompleksowej 
nie jest czynnikiem rzutującym na możliwość zwolnienia. W przeciwnym razie 
ustawodawca wyraźnie określiłby taki warunek. 
Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją w całości, 
zarzucając naruszenie art. 49 ust. 1 i 3 Prawa energetycznego poprzez 
nieuwzględnienie przy ocenie warunków działania sprzedawcy z urzędu na rynku 
energii elektrycznej treści art. 10 ustawy z dnia 4 marca 2005 r., o zmianie ustawy 
Prawo energetyczne oraz ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 3 pkt 
29 i pkt 30 oraz art. 5a Prawa energetycznego, które implementują do prawa 
krajowego art. 3 ust. 2 i 3 dyrektywy 2003/54 oraz nie uwzględnienie, że z uwagi na 
uregulowanie instytucji sprzedawcy z urzędu, a wiec terytorialny zasięg jego 
działania oraz szczególne obowiązki, jakie sprzedawca ten jako jedyny może 
realizować, działa on w warunkach braku konkurencji. 
Sąd Apelacyjny oddalając apelację Prezesa Urzędu wskazał w zakresie 
dotyczącym art. 49 ust. 1 Prawa energetycznego, że sprzedawcą z urzędu jest 
przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na obrót energią elektryczną, 
świadczące usługi kompleksowe obiorcom energii elektrycznej w gospodarstwie 
domowym niekorzystającym z prawa wyboru sprzedawcy. Usługą kompleksową 
jest zaś usługa świadczona na podstawie umowy, zawierającej postanowienia 
umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usługi przesyłania lub dystrybucji paliw 
gazowych lub energii albo umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usługi 
przesyłania lub dystrybucji. Sprzedawca z urzędu zobowiązany jest do zapewnienia 
świadczenia usługi kompleksowej i do zawarcia umowy kompleksowej na zasadach 
równoprawnego traktowania tym odbiorcom, który przyłączeni są do sieci 
przedsiębiorstwa energetycznego wskazanego w koncesji sprzedawcy z urzędu. 
Z art. 49 Prawa energetycznego wynika, że podejmując decyzję o zwolnieniu 
lub cofnięciu zwolnienia z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia Prezes 
Urzędu bierze pod uwagę liczbę uczestników i wielkość ich udziału w rynku, zasady 
funkcjonowania rynku, istnienie barier dostępu, równoprawne traktowanie 

 
 
4 
uczestników rynku, dostęp do informacji, skuteczność kontroli i zabezpieczeń przed 
wykorzystywaniem pozycji ograniczającej konkurencję, dostępność do wysoko 
wydajnych technologii. Żadna z tych przesłanek samodzielnie nie przesądza o 
istnieniu warunków konkurencji. Katalog ten nie ma charakteru zamkniętego. 
Dodatkowe kryteria nie muszą przy tym mieć charakteru stricte rynkowego, jak np. 
wpływ na poziom ochrony środowiska. W ocenie Sądu Apelacyjnego Prezes 
Urzędu w ramach postępowania prowadzącego do cofnięcia zwolnienia z 
obowiązku 
przedkładania 
do 
zatwierdzenia 
taryf 
powinien 
przeprowadzić 
postępowanie ukierunkowane na ocenę konkurencyjnego stanu rynku, na którym 
działa przedsiębiorca. Prezes Urzędu winien był zatem wykazać, że w odniesieniu 
do grupy taryfowej G ustał którykolwiek z warunków określonych w stanowisku z 
2001 
r. 
lub 
Komunikacie 
z 
2007 
r. 
Wykazanie 
istnienia 
okoliczności 
przemawiających za cofnięciem zwolnienia spoczywa na Prezesie Urzędu, 
nieuprawnione jest przyjęcie założenia, opartego wyłącznie na pełnieniu przez 
powoda obowiązków sprzedawcy z urzędu, że wyłącza to jakąkolwiek konkurencję 
na rynku grupy taryfowej G. 
Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w 
całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 49 ust. 1 i 3 Prawa 
energetycznego poprzez niewłaściwą interpretację. 
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu 
powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia dwóch zagadnień prawnych: 1) czy 
podmiot pełniący na mocy ustawy – Prawo energetyczne publicznoprawną funkcję 
sprzedawcy z urzędu i w konsekwencji będący – na obecnym etapie rozwoju rynku 
energii elektrycznej – jedynym sprzedawcą tej energii mającym na wyodrębnionym 
terytorialnie rynku możliwość zaoferowania odbiorcy w gospodarstwie domowym 
zawarcia umowy kompleksowej działa w warunkach konkurencji, o których mowa w 
art. 49 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, w sytuacji gdy pozostali sprzedawcy 
energii elektrycznej działający na tym samym rynku nie mają możliwości 
zaoferowania odbiorcom w gospodarstwach domowych świadczenia usługi 
kompleksowej, a jedynie mniej korzystną umowę sprzedaży zawartą ze 
sprzedawcą z jednoczesną koniecznością zawarcia odrębnej, dodatkowej umowy o 
świadczenie usługi dystrybucji z przedsiębiorstwem sieciowym?; 2) czy zachodzą 

 
 
5 
przesłanki do cofnięcia przez Prezesa Urzędu udzielonego zwolnienia z obowiązku 
przedkładania taryf do zatwierdzania z uwagi na ustanie - w wyniku zmiany 
przepisów polegającej na wprowadzeniu instytucji sprzedawcy z urzędu – 
warunków uzasadniających zwolnienie z obowiązku przedkładania taryf do 
zatwierdzenia? 
Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezesa Urzędu wniósł o wydanie 
postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powód nie 
wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w przypadku odmowy 
przyjęcia skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu do rozpoznania, a jedynie w przypadku 
jej oddalenia w wyniku merytorycznego rozpoznania. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
 
Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem 
jej merytorycznego rozpoznania. 
 
W pierwszej kolejności należy ponownie przypomnieć, że skarga kasacyjna 
jest szczególnym środkiem zaskarżenia. Służy przede wszystkim realizacji interesu 
publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, między innymi poprzez 
wspomaganie rozwoju prawa za sprawą rozstrzygania istotnych zagadnień 
prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, 
że zarówno wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jak i jego uzasadnienie 
powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą 
okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12 i powołane tam 
orzeczenia). Dlatego rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn 
kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i tylko w przypadku 
przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego za pomocą jurydycznej 
argumentacji, 
że 
zachodzi 
publicznoprawna 
potrzeba 
rozstrzygnięcia 
sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym 
rozpoznawaniu. 
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w przypadku 
wskazania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 

 
 
6 
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo 
zagadnienie, ale także – w uzasadnieniu wniosku – przedstawić odpowiednią 
jurydyczną argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania 
problemu prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od 
sposobu rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych 
przez Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest 
przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na 
podstawie art. 390 k.p.c. 
Uzasadnienie wniosku Prezesa Urzędu o przyjęcie do rozpoznania skargi 
kasacyjnej nie spełnia przedstawionych powyżej wymogów. Uzasadnienie to 
sprowadza się do wyrażenia przekonania skarżącego, że 1) w dotychczasowym 
orzecznictwie problem ten nie został jeszcze rozstrzygnięty; 2) dla oceny 
przesłanek zwolnienia albo cofnięcia zwolnienia konieczna jest ocena, czy 
mechanizmy konkurencji funkcjonują skutecznie; 3) do cofnięcia zwolnienia 
wystarczająca może być zmiana stanu prawnego; zasadą jest przedkładanie taryf 
do zatwierdzenia; 5) na ofertę sprzedaży składają się wszystkie warunki sprzedaży; 
6) sprzedawca, który nie może zaproponować umowy kompleksowej nie jest 
konkurencyjny dla odbiorcy domowego; 7) zawieranie i wykonanie dwóch 
odrębnych umów (z przedsiębiorstwem dystrybucyjnym i z przedsiębiorstwem 
obrotu) zniechęca do korzystania z ofert innych sprzedawców. Powyższe 
wyliczenie argumentów, które Prezes Urzędu w hasłowej i szczątkowej formie 
przedstawił w uzasadnieniu potrzeby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy dwóch 
zagadnień prawnych nie zawiera argumentacji, którą Sąd Najwyższy mógłby 
traktować jako przekonywująca o publicznoprawnej potrzebie rozwiązania tych 
problemów prawnych, w szczególności zaś w sposób odmienny od wynikającego z 
zapatrywań prawnych Sądu drugiej instancji. 
Niezależnie 
od 
powyższego 
Sąd 
Najwyższy 
stwierdza, 
że 
wpływ 
wprowadzenia do Prawa energetycznego instytucji sprzedawcy z urzędu na 
możliwość cofnięcia zwolnienia z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia 
dla przedsiębiorstwa energetycznego wyznaczonego, jako taki sprzedawca na 
określonym obszarze, jest wypadkową sytuacji konkurencyjnej na rynku 
geograficznym, na którym dane przedsiębiorstwo działa w charakterze sprzedawcy 

 
 
7 
z urzędu oraz normatywnie określonych zasad, na jakich takie przedsiębiorstwo 
zobowiązane jest świadczyć usługi. Sam fakt nałożenia na przedsiębiorstwo 
mające status sprzedawcy z urzędu obowiązku zawierania umowy kompleksowej z 
zainteresowanymi taką umową i uprawnionymi do jej zawarcia odbiorcami energii, 
nie stanowi samodzielnej przesłanki kwalifikacji takiego przedsiębiorstwa, jako 
przedsiębiorstwa działającego na rynku sprzedaży i dystrybucji energii, który na 
określonym obszarze składałby się, po stronie podażowej, tylko i wyłącznie z tego 
przedsiębiorstwa. Jedynie w przypadku przedstawienia stosownej analizy rynku, z 
której wynikałoby, że ukształtowane w Prawie energetycznym obowiązki 
sprzedawcy z urzędu czynią z niego, z punktu widzenia odbiorców energii, podmiot 
względem którego oferty innych sprzedawców energii nie są postrzegane przez 
odbiorców jako konkurencyjne, możliwe byłoby przeprowadzenie wnioskowania 
uzasadniającego zastosowanie art. 49 ust. 1 Prawa energetycznego w sposób 
proponowany przez Prezesa Urzędu. 
 
Mając powyższe na względzie oraz opierając się na treści art. 3989 § 2 k.p.c. 
Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.