III SK 16/14

Sygn. akt III SK 16/14 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 listopada 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Staryk 
 
w sprawie z powództwa M. Aparatura i Instrumenty Medyczne M. M., M. M. Sp. 
jawnej z siedzibą we W.  
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
przy udziale:  W. G. i innych,  
o ochronę konkurencji i nałożenie kary pieniężnej, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 19 listopada 2014 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 23 maja 2013 r. 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 23 maja 2014 r., zmienił wyrok Sądu 
Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 18 lipca 2011 r. w ten 
sposób, że zmienił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 
31 grudnia 2008 r., w zakresie kary pieniężnej nałożonej na M. Aparatura i 
Instrumenty Medyczne M. M. M. M. s.j. z/s we W. (powód) z kwoty 39.544 zł do 
kwoty 17.272 zł. 
Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzut naruszenia art. 111 ustawy z dnia 
15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 
2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm., dalej jako ustawa lub uokik) wskazując, że co 
prawda Prezes Urzędu wymierzając karę powodowi uwzględnił fakt, że treść 
umowy ograniczającej konkurencję została powodowi narzucona, jednakże 
okoliczności tej należy nadać większe znaczenie przy ocenie prawidłowości 
nałożonej kary. Inicjatorem porozumienia nie był powód, który był jednym z 
dystrybutorów towarów objętych porozumienia. Tymczasem nałożona na niego 

 
 
2 
kara przewyższa w wysokości bezwzględnej karę nałożoną na inicjatora 
porozumienia. Nałożenie kary kwotowo wyższej na przedsiębiorcę, który został 
„zmuszony” okolicznościami gospodarczymi do podpisania narzuconej mu umowy, 
w porównaniu do kary nałożonej na inicjatora porozumienia, stoi w sprzeczności z 
funkcjami prewencyjnymi i wychowawczymi kary. W odbiorze społecznym 
decydujące znaczenie ma bowiem nie wymiar procentowy kary, odnoszony do 
wysokości przychodów każdego przedsiębiorcy, lecz wymiar kwotowy wskazany w 
samej sentencji decyzji. Dlatego kara nałożona na powoda powinna być obniżona o 
połowę, co prowadzi do czytelnego zróżnicowania roli przedsiębiorców będących 
stronami umowy dystrybucyjnej w zawarciu zakazanego porozumienia. 
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaskarżył wyrok Sądu 
Apelacyjnego skargą kasacyjną w części, to jest co do pkt I sentencji orzeczenia, 
zmieniającego wyrok Sądu pierwszej instancji i decyzję Prezesa Urzędu w zakresie 
wysokości kary pieniężnej nałożonej na powoda. Zaskarżonemu orzeczeniu 
zarzucił naruszenie art. 106 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 uokik; 
art. 111 uokik, art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 479(31a) § 3 
k.p.c. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu 
wskazał na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy przy miarkowaniu 
wysokości kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorców za naruszenie art. 6 
uokik przesłanki i czynniki warunkujące wysokość kar wskazane w art. 106 ust. 1 
pkt 1, art. 111 oraz art. 1 ust. 1 uokik można stosować z pominięciem zasad 
równości i proporcjonalności w stosunku do poszczególnych uczestników 
porozumienia ograniczającego konkurencję, dając prymat zasadzie indywidualizacji 
kary w oparciu o pozaustawowe kryterium odbioru społecznego kwotowego 
wymiaru 
kary, 
czy 
też 
podobieństwo 
działań 
podejmowanych 
przez 
przedsiębiorców będących stronami zakazanego porozumienia powinno być 
przesłanką do wymierzenia im kary na podobnym poziomie procentowym w 
stosunku do całości uzyskanych przychodów w roku poprzedzającym rok nałożenie 
kary? 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 

 
 
3 
 
Skarga kasacyjna Prezesa Urzędu nie kwalifikowała się do przyjęcia celem 
jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ sformułowany w niej problem prawny 
nie jest w ocenie Sądu Najwyższego istotnym zagadnieniem prawnym w 
rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Problem, który zdaniem Prezesa Urzędu ma 
uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania dotyczy zasad oceny 
wysokości kar pieniężnych wymierzanych przez Prezesa Urzędu na tych 
uczestników cenowego porozumienia wertykalnego, którzy są odsprzedawcami 
towarów objętych porozumieniem. Konkretnie zaś dotyczy tego, czy Sądy 
orzekające w sprawie z odwołania jednego uczestnika porozumienia od decyzji 
Prezesa Urzędu mają obowiązek przyznać - przy ocenie proporcjonalności sankcji 
nałożonej na odwołującego się - pierwszeństwo zasadzie równości karanych 
przedsiębiorców rozumianej w ten sposób, że wszyscy uczestnicy porozumienia o 
takim samym statusie (w niniejszej sprawie odsprzedawcy) powinni być ukarania 
karą ustaloną zasadniczo w ten sam sposób, to jest poprzez ustalenie wspólnego 
dla nich (ewentualnie podobnego) procentowego poziomu przychodów w roku 
poprzedzającym rok nałożenia kary. Odpowiedzi na to pytanie Sąd Najwyższy 
udzielił już w wyroku z 15 maja 2014 r., III SK 44/13, zgodnie z którym w przypadku 
wertykalnych 
porozumień 
ograniczających 
konkurencję 
z 
udziałem 
wielu 
przedsiębiorców zasada równego traktowania nie wymaga bezwzględnie, by kary 
pieniężne wymierzano członkom sieci dystrybucji na jednakowym poziomie 
odpowiadającym określonemu procentowi przychodów ze sprzedaży. W ten sposób 
Sąd Najwyższy opowiedział się za pierwszeństwem zasady indywidualizacji 
wymiaru kary na etapie sądowego postępowania odwoławczego w sprawach z 
zakresu porozumień ograniczających konkurencję. Nie stoi to na przeszkodzie 
kierowaniu się przez Prezesa Urzędu pojmowaną przez niego zasadą równego 
traktowania w znaczeniu formalnym, zgodnie z którą każdemu karanemu 
przedsiębiorcy uczestniczącemu w niedozwolonym porozumieniu w tym samym 
charakterze należy wymierzyć karę w wysokości odpowiadającej takiemu samemu 
procentowemu poziomowi jego przychodów. Jednakże kierowania się tak 
rozumianą zasadą równego traktowania może prowadzić do nierównego 
traktowania przedsiębiorców uczestniczących w porozumieniu, jeżeli źródła 
uzyskiwanych przez nich przychodów są zróżnicowane. Podczas gdy powiązanie 

 
 
4 
maksymalnej wysokości kary pieniężnej wymierzanej przez Prezesa Urzędu z 
wysokością przychodów przedsiębiorcy umożliwia wymierzenia sankcji na takim 
poziomie, który niezależnie od rzeczywistej kondycji finansowej przedsiębiorcy, 
służyć będzie realizacji poszczególnych funkcji kar pieniężnych, praktyka 
wymierzania każdemu uczestnikowi porozumienia (zawsze) kary w takiej samej (a 
nawet podobnej) procentowo określonej wysokości jego przychodu, będzie 
powodować – w braku dodatkowych okoliczności – że przedsiębiorcy uzyskujący 
przychody ze sprzedaży towarów innych niż towary objęte porozumieniem będą 
znacznie 
bardziej 
dotknięci 
karą 
wymierzoną 
w 
takiej 
wysokości, 
od 
przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą wyłącznie lub przede wszystkim 
towarów objętych porozumieniem. Takie działanie Prezesa Urzędu, a pośrednio 
Sądów orzekających w sprawach z zakresu konkurencji, w których wymierzono 
kary pieniężne, stałoby zaś w sprzeczności z zasadą równego traktowania 
zachowujących się tak samo uczestników porozumienia. 
Sąd Najwyższy ma także na względzie, że w przypadku zaskarżenia decyzji 
Prezesa Urzędu przez przedsiębiorcę, choćby w sprawie z udziałem wielu 
przedsiębiorców, Sądy obu instancji rozpatrują spór między odwołującym się 
przedsiębiorcą i Prezesem Urzędu co do wysokości nałożonej na tego 
przedsiębiorcę kary pieniężnej. Dokonując weryfikacji sposobu zastosowania przez 
Prezesa Urzędu przepisów dotyczących wysokości kary pieniężnej w odniesieniu 
do konkretnego skarżącego się podmiotu oraz okoliczności relewantnych dla oceny 
jego odpowiedzialności, sąd nie ma obowiązku kierować się wyłącznie, a nawet 
nadawać szczególnego znaczenia, procentowej wysokości kar pieniężnych 
nałożonych na pozostałych uczestników porozumienia, którzy nie skorzystali z 
możliwości skierowania sprawy na drogę sądową. Natomiast naruszenie przez 
Prezesa Urzędu zasady równego traktowania przedsiębiorców karanych za udział 
w porozumieniu może prowadzić do obniżenia wymierzonej kary względem 
skarżącego. 
Mając na względzie, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest już 
prejudykat, w którym rozstrzygnięto problem prawny objęty zagadnieniem prawnym 
skargi Prezesa Urzędu oraz uznając wydane w niniejszej sprawie przez Sąd 
Apelacyjny 
rozstrzygnięcie 
sprawy 
za 
zbieżne 
z 
przywołanym 
powyżej 

 
 
5 
stanowiskiem Sądu Najwyższego, nie ma publicznoprawnej potrzeby przyjęcia do 
rozpoznania skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu, dlatego z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. 
należało orzec jak w sentencji.