III SK 16/13

Sygn. akt III SK 16/13 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Polkomtel Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej z udziałem zainteresowanego G. Poland Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o zmianę umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 października 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od strony powodowej na rzecz zainteresowanego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2012 r., , oddalił apelację Polkomtel S.A. w Warszawie (powód) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 lipca 2011 r., w sprawie z udziałem G. Poland Sp. z o.o. w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości, zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego; art. 27 ust. 2 i art. 28 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 79 ust. 1 oraz art. 21 art. 22 i art. 24 Prawa telekomunikacyjnego; art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 31 ust. 2 pkt 3 lit. a) w 2 związku z art. 28 ust. 1 pkt 5 lit. b) i c) Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 40, art. 28 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 79 ust. 1, art. 28 ust. 1 i 2 pkt 2-4 oraz pkt 5 lit. b i c Prawa telekomunikacyjnego; art. 18 w związku z art. 15 Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 7 ust. 3 dyrektywy 2002/21. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, ewentualnie rozstrzygniecie sprawy co do istoty poprzez zmianę wyroku Sądu Okręgowego w W. i uchylenie decyzji Prezesa Urzędu z dnia 29 czerwca 2010 r. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na następujące przesłanki tzw. przedsądu. Po pierwsze, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na potrzebę wyjaśnienia, czy art. 79 ust. 1 PT może być interpretowany w ten sposób, że stanowi on dla operatora publicznej sieci telefonicznej źródło obowiązku do zawarcia z innym przedsiębiorcą telekomunikacyjnym umowy o dostępie telekomunikacyjnym (w tym w zakresie połączenia sieci) w sytuacji, gdy przepis ten – a także jego odpowiednik w prawie wspólnotowym, tj. art. 28 dyrektywy 2002/22 dotyczy relacji dostawcy usług z abonentami? (skarga kasacyjna, s. 3). Po drugie, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powód powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy w związku z art. 79 ust. 1 PT dopuszczalne jest wydanie przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 27 ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 PT decyzji zastępującej umowę o dostępie telekomunikacyjnym (w zakresie połączenie sieci) lub decyzji zastępującej porozumienie o zmianie umowy o dostępie telekomunikacyjnym (w zakresie połączenia sieci) bez uprzedniego dokonania wymaganych w świetle art. 21, art. 22 i art. 24 PT czynności? (skarga kasacyjna, s. 3). Po trzecie, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. powód powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, ponieważ jednym z zarzutów odwołania był brak postępowania konsolidacyjnego, które powinno poprzedzać wydanie przez krajowy organ regulacyjny decyzji rozstrzygającej spór między operatorski (skarga kasacyjna, s. 4). 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania z następujących powodów. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem zaskarżenia. Służy przede wszystkim realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, poprzez wspomaganie rozwoju prawa (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), usuwanie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), kontrolę respektowania podstawowych zasad postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.) oraz fundamentalnych reguł wykładni i stosowania przepisów (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Powyższe funkcje postępowania kasacyjnego, przy których interes strony skarżącej w uzyskaniu stanowiska Sądu Najwyższego w jej sprawie schodzi na dalszy plan, mają tę konsekwencję, że zarówno wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jak i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12 i powołane tam orzeczenia). Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Dlatego w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Spełnienie tego wymogu powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący najpierw wskaże kodeksową przesłankę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, a następnie wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych jednostkach redakcyjnych art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, 4 na różnych etapach postępowania kasacyjnego. Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia jedynie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, nawet gdy argumenty leżące u podstaw skargi kasacyjnej oraz wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania są podobne. W ramach przedsądu Sąd Najwyższy bada bowiem tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania. Odnosząc powyższe założenia do wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że wniosek ten został częściowo nieprawidłowo sformułowany i uzasadniony. Powód wskazał bowiem jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania tę przesłankę przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., a zatem oczywistą zasadność skargi. Natomiast w treści opartego na tej podstawie wniosku o przyjęcie skargi do merytorycznego rozpoznania powołał się na potrzebę rozstrzygnięcia problemu prawnego dotyczącego wykładni art. 79 ust. 1 PT. W dalszej kolejności powód wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., argumentując, że jest ona oczywiście zasadna, ze względu na nieprzeprowadzenie postępowania konsolidacyjnego. Tymczasem art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. dotyczy tej przesłanki przedsądu, jaką jest nieważność postępowania. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera wywodu, z którego wynikałoby, że doszło do ewidentnego, widocznego prima facie, naruszenia art. 18 Prawa telekomunikacyjnego. Z kolei przedstawione przez powoda do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego sprawy w kontekście zapatrywań prawnych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz przedstawionego przez powoda uzasadnienia potrzeby rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy sformułowanego przez niego problemu prawnego. Istotą sporu w niniejszej sprawie była zmiana wysokości stawek w rozliczeniach między powodem a zainteresowanym. Sama treść zagadnienia prawnego, jak i 5 towarzyszący mu wywód, nie zawierają argumentacji odnoszącej się do tego problemu. W uzasadnieniu wniosku powód koncentruje się na polemice ze stanowiskiem Sądów obu instancji w kwestii dopuszczalności zmiany przez Prezesa Urzędu umowy łączącej powoda z zainteresowanym w zakresie stawek za połączenia wychodzące z sieci powoda na numery 800 i 801 w sieci zainteresowanego. O ile polemiczne nawiązanie do argumentacji Sądu drugiej instancji w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest zasadne, gdy służy wykazaniu sprzeczności zapatrywań prawnych wyrażonych w zaskarżonym wyroku z właściwym – zdaniem skarżącego – oraz zgodnym z interesem publicznym rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, to polemika taka nie może jednak zastępować klarownej analizy skoncentrowanej na problemie prawnym wynikającym w danej sprawie. Dodatkowo w uzasadnieniu potrzeby rozpoznania skargi kasacyjnej, ze względu na sformułowane zagadnienie prawne, powód koncentruje się na kwestii dopuszczalności nałożenia na przedsiębiorcę obowiązków w wyniku prounijnej wykładni. Kwestia ta natomiast została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy w oparciu o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (w sprawie III SZP 2/10). Wbrew wywodom powoda Sąd Apelacyjny, wydając zaskarżony wyrok, nie opierał się z kolei na bezpośredniej skuteczności przepisów dyrektywy, lecz na prounijnej wykładni przepisów prawa krajowego. Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 99 k.p.c. w związku z art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 w związku z § 14 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.