III SK 14/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od postanowienia dotyczącego zmiany taryfy dla paliw gazowych, uznając brak istotnych zagadnień prawnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił apelację powoda od decyzji Prezesa URE odmawiającej zmiany taryfy dla paliw gazowych. Powód zarzucał, że sąd niższej instancji błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zmiany decyzji administracyjnej, mieszając regulacje prawa administracyjnego z cywilnym. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów przyjęcia do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o odmowie zmiany taryfy dla paliw gazowych. Powód podniósł, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 155 k.p.a.) w kontekście zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, sugerując możliwość uwzględnienia cywilnoprawnych przesłanek zmiany umowy (art. 357¹ k.c.). W skardze kasacyjnej postawiono pytanie, czy sąd może weryfikować przesłanki z art. 155 k.p.a. (interes społeczny lub słuszny interes strony) poprzez pryzmat art. 357¹ k.c., czy też art. 155 k.p.a. stanowi samodzielną regulację. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdził, że przedstawione problemy interpretacyjne nie uzasadniają jej przyjęcia. Podkreślono, że zastosowanie trybu zmiany decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. nie wyklucza uwzględnienia cywilnoprawnych regulacji dotyczących zmiany umowy, zwłaszcza gdy taryfa ma bezpośrednie znaczenie dla stosunków cywilnoprawnych z odbiorcami. Sąd Apelacyjny prawidłowo zbadał i wyjaśnił przesłanki art. 155 k.p.a. w kontekście faktycznym sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Zastosowanie trybu zmiany prawomocnej decyzji według przesłanek art. 155 k.p.a. wymaga, a nie wyklucza, uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (rebus sic standibus), odpowiednio do podstawy faktycznej sprawy, zwłaszcza gdy taryfa stanowi szczególny rodzaj wzorca umownego i wpływa na stosunki cywilnoprawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez stronę skarżącą problemy interpretacyjne nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że regulacje art. 155 k.p.a. i art. 357¹ k.c. nie pozostają w sprzeczności, a zastosowanie klauzul interesu społecznego lub słusznego interesu strony w trybie administracyjnym wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego, w tym cywilnoprawnych aspektów stosunków umownych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Spółka Akcyjna | spółka | odwołujący |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | przeciwnik procesowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis regulujący możliwość zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w przypadku zmiany interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Sąd Najwyższy uznał, że jego stosowanie nie wyklucza uwzględnienia regulacji cywilnoprawnych.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Przepis regulujący możliwość zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków. Sąd Najwyższy uznał, że może być uwzględniany przy interpretacji przesłanek z art. 155 k.p.a. w sprawach dotyczących taryf.
k.c. art. 384
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wzorców umownych, przywołany w kontekście taryfy jako szczególnego rodzaju wzorca umownego.
p.e. art. 47 § ust. 2
Prawo energetyczne
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego potrzebę wykładni przepisów przez Sąd Najwyższy w zakresie stosowania art. 155 k.p.a. w powiązaniu z art. 357¹ k.c.
Godne uwagi sformułowania
Założona opozycja (wyłączność zakresów) obu powołanych regulacji nie ma przekonywującej podstawy. Zastosowanie nadzwyczajnego trybu zmiany prawomocnej decyzji według przesłanek art. 155 k.p.a. z jego klauzulami interesu społecznego lub słusznego interesu strony wymaga – a nie wyklucza – uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (rebus sic standibus)...
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między prawem administracyjnym (art. 155 k.p.a.) a cywilnym (art. 357¹ k.c.) w kontekście zmiany decyzji administracyjnych dotyczących taryf w sektorze energetycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany taryfy dla paliw gazowych i konkretnych przepisów k.p.a. i k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego na styku prawa administracyjnego i cywilnego, istotnego dla przedsiębiorstw energetycznych i ich klientów, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne.
“Czy prawo cywilne może zmienić decyzję administracyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice interpretacji.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III SK 14/11 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z odwołania Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwo Spółki Akcyjnej w Warszawie przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o odmowę zmiany taryfy dla paliw gazowych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 czerwca 2011 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa Spółki Akcyjnej w Warszawie na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie – po ponownym rozpoznaniu sprawy – oddalił apelację powoda Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w Warszawie od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie z dnia 28 stycznia 2008 r. 2 oddalającego odwołanie powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 20 czerwca 2006 r. odmawiającej powodowi zmiany taryfy dla paliw gazowych. Wyrok Sądu Apelacyjnego (w całości) zaskarżył skargą kasacyjną powód. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem autorki skargi w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które budzi poważne wątpliwości i uzasadnia potrzebę dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni przepisów oraz wymaga ustalenia: „czy w świetle wykładni artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać, że badając spełnienie przesłanek zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej określonych w tym przepisie na etapie kontroli legalności i prawidłowości decyzji Prezesa URE odmawiającej przedsiębiorstwu energetycznemu zatwierdzenia zmiany taryfy, uprzednio zatwierdzonej przez Prezesa URE na mocy artykułu 47 ustęp 2 Prawa energetycznego: i) uprawnioną jest weryfikacja przez sąd wynikającej z artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony poprzez odwołanie się do i badanie przesłanek z artykułu 3571 Kodeksu cywilnego, regulującego całkowicie odmienną niż wynikająca z artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego instytucję prawa, służącą ochronie równowagi kontraktowej stron stosunków zobowiązaniowych, a to ze względu na fakt, że taryfa, stanowiąc szczególny rodzaj wzorca umownego w rozumieniu artykułu 384 Kodeksu cywilnego, wpływa na stosunki cywilnoprawne między dostawcą gazu (energii elektrycznej, ciepła) a odbiorcą; czy też ii) artykuł 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter samodzielnej i kompletnej regulacji, a w konsekwencji przewidziane nim przesłanki zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, w tym ostatecznej decyzji Prezesa URE zatwierdzającej przedsiębiorstwu energetycznemu taryfę, stanowią samoistną i wystarczającą podstawę służącą weryfikacji dopuszczalności zmiany takiej decyzji, a na stronie ubiegającej się o 3 zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie artykułu 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ciąży wyłącznie obowiązek wykazania istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, w konsekwencji czego niedopuszczalnym jest dokonywanie oceny spełnienia przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony pod kątem warunków zastosowania artykułu 3571 Kodeksu cywilnego”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o: 1) wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie; 2) oddalenie skargi kasacyjnej; 3) zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedstawione w skardze problemy interpretacyjne dotyczą – założonego przez autorkę skargi – pytania o dopuszczalność uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (art. 357 1 k.c.) do sprawy o zmianę decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. Założona opozycja (wyłączność zakresów) obu powołanych regulacji nie ma przekonywującej podstawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, że obie powołane regulacje nie pozostają ze sobą w sugerowanej odrębności albo sprzeczności. Jest to regulacja zupełnie inna. Zastosowanie nadzwyczajnego trybu zmiany prawomocnej decyzji według przesłanek art. 155 k.p.a. z jego klauzulami interesu społecznego lub słusznego interesu strony wymaga – a nie wyklucza – uwzględnienia cywilnoprawnej regulacji zmiany umowy (rebus sic standibus), odpowiednio do podstawy faktycznej wyroku dotyczącej bezpośredniego znaczenia taryfy wynikającej z decyzji dla umownego ukształtowania stosunków cywilnoprawnych z odbiorcami gazu. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku zbadał i wyjaśnił przesłanki art. 155 k.p.a. i w przekonywujący sposób wyjaśnił, że dla zastosowania ogólnych klauzul 4 tego przepisu niezbędne było uwzględnienie kontekstu faktycznego sprawy, bez którego nie sposób dotrzeć do interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego ma swoją podstawę § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 14 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI