III SAB/Wr 8/25

III SAB/Wr 8/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. I. na bezczynność Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu w przedmiocie niezałatwienia zawiadomienia dotyczącego naruszenia praw pacjenta poprzez podanie leku przeterminowanego preparatu do żywienia pozajelitowego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 23 marca 2025 r. S. I. (dalej: skarżący, strona skarżąca) za pośrednictwem platformy ePUAP wniósł do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego we Wrocławiu (dalej: organ I instancji, WIF) pismo z zawiadomieniem o podejrzeniu nieprawidłowości w gospodarce lekami w szpitalu w W. W piśmie poinformował, że w dniu 23 marca 2025 r. trakcie hospitalizacji, jego teściowi podano preparat do żywienia pozajelitowego, pomimo iż termin ważności preparatu upłynął 27 miesięcy wcześniej. Wniósł o wszczęcie postępowania kontrolnego oraz zabezpieczenie dokumentacji w sprawie.
Pismem z 24 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: GIF) skargę na bezczynność WIF. Powołał się na przepisy art. 227 i art. 237 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: k.p.a., zarzucił, że nie otrzymał odpowiedzi na swoje zawiadomienie z 23 marca 2025 r. Wniósł o zobowiązanie WIF do niezwłocznego rozpatrzenia jego pisma, podjęcie działań nadzorczych wobec bezczynnego organu i zawiadomienie go o podjętych czynnościach.
W dniu 25 kwietnia 2025 r. GIF poinformował organ I instancji, że w wyniku skargi z 24 kwietnia 2025 r. wszczyna postępowanie w trybie przepisów Działu VIII Rozdziału 2 k.p.a. i wyznaczył pięciodniowy termin do przedłożenia wyjaśnień i stanowiska WIF w sprawie.
Pismem z 25 kwietnia 2025 r. WIF poinformował stronę skarżącą, że przeprowadził kontrolę apteki szpitalnej w szpitalu w W. w zakresie gospodarowania produktami leczniczymi i wyniki kontroli zostały przekazane do Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu. Wskazał również, że pisma skarżącego z 23 marca 2025 r. nie zakwalifikował jako skargi w trybie Działu VIII k.p.a., bowiem do skargi na działalność samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej nie mają one zastosowania.
W dniu 26 kwietnia 2025 r. do organu I instancji wpłynęła skarga na bezczynność WIF w przedmiocie niezałatwienia sprawy wynikającej z zawiadomienia złożonego przez skarżącego w dniu 23 marca 2025 r. Skarżący podniósł, że odpowiedź na swoje pismo otrzymał dopiero po wniesieniu skargi, co świadczy o bezczynności organu. Wskazał, że odpowiedź WIF z 25 kwietnia 2025 r. jest niewystarczająca, gdyż WIF w jej treści nie poinformował, czy stwierdził naruszenie prawa farmaceutycznego ani nie udostępnił protokołu kontroli czy informacji pokontrolnej. Skarżący wniósł o nakazanie rozpoznania jego zawiadomienia w sposób wyczerpujący i zgodny z art. 35 i art. 238 § 1 k.p.a. oraz o zobowiązanie organu do przekazania informacji o wynikach przeprowadzonych czynności kontrolnych i podjętych w sprawie działaniach.
W odpowiedzi na skargę WIF wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że pismo skarżącego z 23 marca 2025 r. zakwalifikował jako sygnalizację nieprawidłowości i przeprowadził z urzędu kontrolę apteki szpitalnej. Wskazał, że skarżący w postępowaniu kontrolnym nie był uprawniony do otrzymywania informacji o wynikach przeprowadzonej kontroli ani do udostępniania mu materiałów w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres właściwości sądów administracyjnych wyznaczają art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie więc z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-3 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest z kolei dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z prawnych form działania organów administracji, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność również nie może być poddana takiej kontroli i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Ze względu na to, każdą wniesioną skargę sąd administracyjny poddaje kontroli pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Ze względu na wskazany w ustawie powyższy zakres właściwości stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga nie należy do katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność WIF w zakresie niezałatwienia zawiadomienia, które skarżący wniósł 23 marca 2025 r. W piśmie z 24 kwietnia 2025 r. wskazał, że wobec braku reakcji organu na jego pismo, na podstawie art. 227 i art. 237 k.p.a. wnosi skargę na bezczynność WIF.
Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Według art. 237 k.p.a., organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca (§ 1). O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (§ 3).
W myśl art. 238 § 1 k.p.a., zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239. Z kolei zgodnie z art. 239 k.p.a., w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego.
Skarga wniesiona w tym trybie uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, ale nie kończy się decyzją administracyjną, która w sposób władczy kształtuje sytuację prawną adresata, lecz czynnością faktyczną – zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, zgodnie z art. 238 k.p.a. (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 227.).
Zgodnie z przepisami regulującymi właściwość rzeczową sądów administracyjnych, do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII k.p.a., nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Warszawie z 7 grudnia 2004 r., II SAB/Wa 193/04,CBOSA). Jak podkreśla się w orzecznictwie – działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII k.p.a., nie są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 17 sierpnia 2005 r., ISA/Wa 1271/04, CBOSA).
Skoro zatem zaskarżona bezczynność w przedmiocie niezałatwienia zawiadomienia nie mieści się w zamkniętym katalogu form działalności administracji publicznej podlegających sądowej kontroli, to skargę należało odrzucić jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.