III SAB/Wr 1300/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wydania zaświadczenia, uznając je za rażące naruszenie prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania zaświadczenia, a dalej idącą skargę oddalił.
Skarga dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie wydania zaświadczenia. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zaświadczenie zostało wydane po ponad dwóch miesiącach od wniosku, mimo że termin wynosi siedem dni. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania zaświadczenia, oddalił dalszą część skargi i zasądził koszty od organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Y. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia. Sąd stwierdził, że Wojewoda przewlekle prowadził postępowanie, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zaświadczenie zostało wydane po ponad dwóch miesiącach od złożenia wniosku, podczas gdy Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje siedmiodniowy termin. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest uproszczone i wymaga szybkiego działania organu. W związku z wydaniem zaświadczenia po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Dalszą część skargi, dotyczącą żądania zasądzenia sumy pieniężnej, sąd oddalił, uznając, że nie ma podstaw do przyznania takiej kwoty, zwłaszcza że sprawa dotyczyła wydania zaświadczenia, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie wydania zaświadczenia, które zostało wydane z ponad dwumiesięcznym opóźnieniem w stosunku do siedmiodniowego terminu, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekroczenie siedmiodniowego terminu na wydanie zaświadczenia, które jest czynnością uproszczoną i wymaga szybkiego działania, jest szczególnie znaczące i pozbawione racjonalnego uzasadnienia, co kwalifikuje je jako rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 217 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę wynosi siedem dni i stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 1 § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 1 § 3
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 38 § 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100a § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o cudzoziemcach
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w dniu 25 lipca 2022 r., co potwierdza zarówno strona, jak i organ.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że wniosek o wydanie zezwolenia nie został przekazany w deklarowanym dniu. Organ argumentował, że zastosowanie mają przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ argumentował, że nie ma podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej od organu.
Godne uwagi sformułowania
załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae)
Skład orzekający
Magdalena Jankowska-Szostak
przewodniczący
Anetta Chołuj
członek
Dominik Dymitruk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń, rażącego naruszenia prawa oraz zastosowania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wydanie zaświadczenia i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy pobytowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowania administracyjnego i rażącego naruszenia prawa, co jest istotne dla prawników procesowych. Dodatkowo, porusza kwestię stosowania specustawy dla obywateli Ukrainy.
“Organ administracji publicznej z rażącym naruszeniem prawa prowadził postępowanie przez ponad 2 miesiące w sprawie wydania zaświadczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Wr 1300/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Dominik Dymitruk /sprawozdawca/
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 36, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Dominik Dymitruk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Y. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek strony I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 sierpnia 2022 r., doręczonym Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej także jako: Wojewoda lub organ) w dniu 16 sierpnia 2022 r., Y. S. (dalej: strona skarżąca lub skarżąca) złożyła skargę na przewlekłość postępowania organu w przedmiocie wydaniu zaświadczenia, domagając się:
1. stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania skutkującego niewydaniem w terminie zaświadczenia na wniosek strony;
2. stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. zobowiązania organu do wydania zaświadczenia lub wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnia się wyroku;
4. przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5 000 złotych;
5. skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy oraz
6. zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dni 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
Przedmiotem postępowania organu w niniejszej sprawie było załatwienie wniosku o wydanie zaświadczenia o ściśle skonkretyzowanej treści. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Zgodnie zaś z § 3 tego artykułu zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przepis art. 218 k.p.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, stosownie do art. 219 k.p.a., następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Ten szczególny charakter ujawnia się zwłaszcza w tym, że w ramach tego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaznaczyć należy, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, to jest ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji.
W konsekwencji, postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się więc przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, lub przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Zatem, po złożeniu wniosku o wydanie zaświadczenia, strona powinna uzyskać albo zaświadczenie o żądanej treści, albo postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Termin na wydanie zaświadczenia lub jego odmowę, określony w art. 217 § 3 k.p.a., stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. co oznacza, że ogólne terminy na załatwienie sprawy przewidziane ustawą nie mogą być stosowne nawet odpowiednio (zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2/14). Tak określony termin nakłada na organ, do którego został złożony wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania zaświadczenia, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie nieujawniające zbędnej zwłoki.
Sąd stoi na stanowisku, że z całą pewnością czynność w postaci wydania zaświadczenia jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przewlekłość postępowania w przedmiocie wydania żądanego przez stronę skarżącą zaświadczenia podlega kognicji sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Powyższe jest zbieżne ze stanowiskiem innych sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 891/19; wyrok WSA z dnia 10 maja 2018 r., III SAB/Łd 81/17, CBOSA; wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 453/21; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 165/21).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., jako stan, w którym postępowanie prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania.
W realiach rozpoznawanej sprawy - mamy do czynienia z rozumianą w przedstawiony wyżej sposób przewlekłością postępowania organu.
Przebieg postępowania przed organem w sprawie wydania zaświadczenia przedstawia się następująco. Strona skarżąca złożyła do organu wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 20 grudnia 2021 r. (data wpływu do organu). W dniu 25 lipca 2022 r. (data wpływu do organu) strona skarżąca zawnioskowała o wydanie zaświadczenia potwierdzającego: 1) datę złożenia i wpłynięcia do organu wniosku o udzielenie zezwolenia; 2) że strona złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jej osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec strony nie stosuje się osobistego stawiennictwa – wraz ze wskazaniem terminu ww. czynności; 3) że strona złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, wraz ze wskazaniem terminu dokonania ww. czynności; 4) że strona przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie – wraz ze wskazanie terminu dokonania ww. czynności. Pismem z dnia 5 sierpnia 2022 r., doręczonym organowi w dniu 8 sierpnia 2022 r., strona skarżąca wniosła ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu, które skutkowały niewydaniem zaświadczenia w terminie. W dniu 16 sierpnia 2022 r. do organu wpłynęła przedmiotowa skarga. Organ wydał zaświadczenie w dniu 6 października 2022 r. W dniu 19 września 2022 r. do tutejszego Sądu wpłynęła przekazana przez organ skarga strony skarżącej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi.
Z tak przedstawionego stanu faktycznego wynika, że organ wydał zaświadczenie po upływie ponad 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku w tym przedmiocie, a więc z ewidentnym przekroczeniem maksymalnego, 7 – dniowego, terminu określonego w art. 217 § 3 k.p.a. Nie sposób również nie zauważyć, że do wydania zaświadczenie skłoniło organ dopiero złożenie przez stronę skarżącą ponaglenia i skargi do sądu administracyjnego.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania (pkt I sentencji wyroku).
Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, Sąd uznał natomiast, że przewlekłość postępowania organu administracji miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17, LEX nr 2689402).
Podkreślić należy, że braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, LEX nr 2704748).
Biorąc zatem pod uwagę, że organ prowadził postępowanie zmierzające do wydania wnioskowanego zaświadczenie, a zatem jedynie potwierdzenia faktów wynikających z akt postępowania, przez okres ponad 2 miesięcy, Sąd uznał, iż przekroczenie terminu określonego w art. 217 § 3 k.p.a. jest szczególnie znaczące, a tym samym stanowi o działaniu organu w warunkach rażącej przewlekłości.
W kwestii z kolei wyrażonego w odpowiedzi na skargę stanowiska Wojewody o braku przekazania wniosku strony skarżącej o wydanie zezwolenia w deklarowanym dniu 25 lipca 2022 r., a tym samym bezzasadnością skargi, Sąd wskazuje, że okoliczność ta nie została potwierdzona w materiale dowodowym. Przede wszystkim zważyć należało, że sam wniosek o wydanie zezwolenia pozbawiony jest prezentaty organu; znajduje się na nim jedynie odręczna adnotacja pracownika organu o jego otrzymaniu w dniu 19 września 2022 r. Jednakże sam organ przedkłada w aktach administracyjnych kopertę, w której przedmiotowy wniosek miał zostać złożony z wpływem w dniu 25 lipca 2022 r. Ponadto, w samej treści wydanego w dniu 6 października 2022 r. zaświadczenie powołuje się na fakt wpływu wniosku właśnie w dniu 25 lipca 2022 r. Nie sposób zatem przyjąć, że wniosek ten nie został złożony w deklarowanym tak przez stronę skarżącą, jak i sam organ terminie.
Sąd nie zgadza się nadto ze stanowiskiem organu, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały regulacje art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.), dalej jako: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, które weszły w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r., z mocą od dnia 24 lutego 2022 r., na podstawie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830). Sąd uznał, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Dolnośląskim w tej sprawie, a w konsekwencji w kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy Ukraińcom stanowi: "Ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Z kolei ust. 3 powołanego przepisu wskazuje, jakie obszary pomocy obywatelom Ukrainy zostały uregulowane w ustawie. Analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, iż jej adresatami są co do zasady obywatele Ukrainy, którzy uciekli z terytorium swojego państwa w związku z konfliktem zbrojnym, który wybuch 24 lutego 2022 r. Również sam tytuł ustawy ("Ustawa (...) o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa") wskazuje kto jest adresatem norm wynikających z jej przepisów.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy: "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach". Regulacje dotyczące pobytu Ukraińców w Polsce w związku z wojną wybuchła w Ukrainie stanowią więc wyjątek od przepisów uregulowanych w ustawie o cudzoziemcach.
Mając powyższe na uwadze jeszcze raz należy podkreślić, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae).
Zauważyć należy (za wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 174/22), że w art. 100a ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ustawodawca odwołał się do pojęcia cudzoziemca w rozumieniu art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady Unii Europejskiej nr 2022/382 z dnia 04 marca 2022 r., w której stwierdza się istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy. W powołanej decyzji wykonawczej stwierdza się, że wysiedleńcami są następujące osoby opuszczające Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z inwazją wojskową rozpoczętą w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne: obywatele Ukrainy zamieszkujący Ukrainę przed 24 lutego 2022 r. (art. 2 ust. 1 lit. a), bezpaństwowcy lub obywatele państw trzecich innych niż Ukraina, którzy przed dniem 24 lutego 2022 r. korzystali z ochrony międzynarodowej lub równoważnej ochrony krajowej w Ukrainie (art. 2 ust. 1 lit. b) oraz członkowie rodzin tych wszystkich osób (art. 2 ust. 1 lit. c).
W tym stanie rzeczy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania w odniesieniu do skarżącej, która złożyła wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy w dniu 20 grudnia 2021 r., a więc przed rozpoczęciem inwazji wojskowej, tj. przed dniem 24 lutego 2022 r.
Mając na uwadze zakres przedmiotowy zastosowania art. 217 k.p.a., jak również fakt, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wydane na podstawie art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. zaświadczenie z dnia 6 października 2022 r., Sąd orzekł w wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia (pkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd oddalił skargę w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., biorąc między innymi pod uwagę braku możliwości przypisania organowi rażącego naruszenia prawa w zakresie stwierdzonej przewlekłości. Należy podkreślić, że nawet w przypadku stwierdzenia, że przewlekłość organu miała postać kwalifikowaną ustawodawca nie zobowiązał sądu do automatycznego wymierzenia organowi grzywny czy też przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej. Kwestie te pozostawił uznaniu sądu. Sąd wziął pod uwagę to, że skarga na przewlekłość organu dotyczy wydania zaświadczenia, które jest czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych, o które wnosi wnioskodawca. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Z tego względu jakiekolwiek zaświadczenie organu nie może stanowić podstawy prawnej dla uznania legalności pobytu cudzoziemca. Z tego względu Sąd uznał, że zastosowanie w przedmiotowej sprawie dolegliwości pieniężnej, polegającej na przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej nie ma uzasadnienia. Co więcej, sama zresztą strona w treści swojej skargi nie podała, z jakich względów Sąd winien zasądzić na jej rzecz sumę pieniężną.
O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zważywszy na okoliczność, że strona skarżąca była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, na koszty składał się wpis w kwocie 100 zł, wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI