III SAB/Wr 176/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt zasądzenie zadośćuczynienia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca P.M. złożyła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wskazując na rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy specustawy (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), które miały zawieszać biegi terminów i wyłączać stosowanie przepisów o bezczynności. Sąd, analizując stan prawny i faktyczny, uznał argumentację organu za niezasadną. Podkreślono, że choć specustawa w okresie obowiązywania zawieszała terminy, to Naczelny Sąd Administracyjny zaczął odmawiać zastosowania tych przepisów jako niezgodnych z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), gwarantującymi prawo do sądu i rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ od złożenia wniosku minęło ponad rok, a organ podjął jedynie minimalne czynności. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, przyznał skarżącej 1200 zł tytułem zadośćuczynienia za czas oczekiwania oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność konstytucyjnego prawa do sądu i jego prymatu nad przepisami specustawy ograniczającymi dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach cudzoziemców. Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za bezczynność organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami specustawy i ich interpretacją w kontekście Konstytucji RP. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach nieobjętych specustawą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy dotyczące zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców i wyłączenia stosowania przepisów o bezczynności są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, w zakresie w jakim wyłączają prawo do sądu i możliwość dochodzenia ochrony przed opieszałością organów, są niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny odmawia zastosowania przepisów specustawy zawieszających terminy i wyłączających bezczynność, uznając je za sprzeczne z konstytucyjnym prawem do sądu i rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Prawo do sądu jest fundamentalne i nie może być nadmiernie ograniczane.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, mimo przepisów specustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Mimo przepisów specustawy, organ nie podjął wystarczających działań w sprawie przez ponad rok, ograniczając się do minimalnych czynności. Przekroczenie terminów było znaczące i pozbawione racjonalnego uzasadnienia, co uzasadnia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
Czy stronie skarżącej należy się zadośćuczynienie za bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznano sumę pieniężną w kwocie 1200 zł.
Uzasadnienie
Sąd przyznał zadośćuczynienie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając, że długotrwałe oczekiwanie na rozpoznanie wniosku istotnie ogranicza swobodę działania wnioskodawcy i stanowi niedogodność, która wymaga rekompensaty, zgodnie z orzecznictwem ETPC.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
specustawa art. 100c
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
specustawa art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 106 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
specustawa art. 100d § 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. • Rażące naruszenie prawa przez organ poprzez przekroczenie terminów załatwiania sprawy. • Niezgodność przepisów specustawy ograniczających prawo do sądu z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody o zawieszeniu terminów i wyłączeniu stosowania przepisów o bezczynności na podstawie specustawy.
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. • Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 specustawy, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Skład orzekający
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sprawozdawca
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność konstytucyjnego prawa do sądu i jego prymatu nad przepisami specustawy ograniczającymi dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach cudzoziemców. Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za bezczynność organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami specustawy i ich interpretacją w kontekście Konstytucji RP. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach nieobjętych specustawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego konfliktu z przepisami specustawy, co jest gorącym tematem w kontekście napływu cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy w świetle Konstytucji.
“Prawo do sądu kontra specustawa: Czy urzędnicza niemoc może być bezkarna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.