III SAB/WR 1544/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, uznając ją za rażące naruszenie prawa i przyznając skarżącemu 800 zł zadośćuczynienia.
Skarżący V. P. złożył skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i przyznanie odszkodowania. Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie podjął niezwłocznie czynności weryfikacyjnych wniosku ani nie przekazał go niezwłocznie do właściwego organu po utracie właściwości miejscowej. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji umorzono, a skarżącemu przyznano 800 zł zadośćuczynienia.
Skarżący V. P. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie jego wniosku z 14 lutego 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw. Skarżący domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny, przyznania odszkodowania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że zgodnie z nowelizacją ustawy o cudzoziemcach, decyzja powinna być wydana w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w art. 112a ust. 2 ustawy. Jednakże, organ administracji nie jest zwolniony z obowiązku niezwłocznej weryfikacji formalnej wniosku i wezwania do uzupełnienia braków, zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a. W tej sprawie organ nie podjął niezwłocznie czynności weryfikacyjnych, a następnie, po utracie właściwości miejscowej, nie przekazał niezwłocznie wniosku do właściwego organu. Sąd uznał, że taka postawa organu, trwająca przez długi okres, stanowi rażące naruszenie prawa, które nie daje się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji umorzono z uwagi na przekazanie sprawy właściwemu organowi. Jednocześnie, Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 800 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy moralne i psychiczne związane z bezczynnością organu oraz jako sankcję dyscyplinującą dla organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu w opisanych okolicznościach stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek niezwłocznej weryfikacji wniosku i wezwania do uzupełnienia braków, nawet jeśli ustawa przewiduje szczególny termin na wydanie decyzji. Ponadto, organ po utracie właściwości miejscowej ma obowiązek niezwłocznego przekazania sprawy do właściwego organu. Długotrwała bierność organu i brak podjęcia tych czynności stanowi rażące naruszenie prawa, które nie daje się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (21)
Główne
u. o cudzoziemcach art. 112a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u. o cudzoziemcach art. 106 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u. o cudzoziemcach art. 106 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakaz zapewnienia działania instytucji publicznych rzetelności i sprawności (preambuła).
p.p.s.a. art. 161 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. o pomocy obywatelom Ukrainy art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u. o pomocy obywatelom Ukrainy art. 42
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u. o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Rażące naruszenie prawa przez organ w związku z bezczynnością. Obowiązek niezwłocznej weryfikacji wniosku i wezwania do uzupełnienia braków. Obowiązek niezwłocznego przekazania sprawy do właściwego organu po utracie właściwości miejscowej.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody o oddalenie skargi (nie zostały szczegółowo opisane w tekście, ale sąd je odrzucił).
Godne uwagi sformułowania
Bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracji nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ administracji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku i co za tym idzie, pośrednio, także o jego końcu – byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP (tzw. preambuły) nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Skład orzekający
Katarzyna Borońska
przewodniczący sprawozdawca
Anetta Makowska-Hrycyk
sędzia
Anna Kuczyńska Szczytkowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji w sprawach cudzoziemców, obowiązków organów w zakresie terminowości postępowania, a także zasad przyznawania zadośćuczynienia za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i przepisami k.p.a. oraz p.p.s.a. Może wymagać dostosowania do innych rodzajów spraw administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne egzekwują od organów administracji publicznej obowiązek szybkiego i sprawnego działania, nawet w obliczu dużej liczby spraw. Przyznanie zadośćuczynienia finansowego podkreśla wagę ochrony praw jednostki.
“Cudzoziemiec czekał na zezwolenie na pobyt, Wojewoda milczał. Sąd ukarał urzędników i przyznał 800 zł zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SAB/Wr 1544/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-08-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Makowska-Hrycyk Anna Kuczyńska-Szczytkowska Katarzyna Borońska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Cudzoziemcy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk, Asesor WSA Anna Kuczyńska Szczytkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 2 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. P. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 800 (słownie: osiemset) złotych. Uzasadnienie V. P. (dalej: strona, strona skarżący) w dniu 9 grudnia 2022 r. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w sprawie z jego wniosku z 14 lutego 2022 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i art. 50 § 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 §1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm. - dalej: k.p.a.). skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2. dokonanie kontroli bezczynności Wojewody w postepowaniu z wniosku skarżącego, 3. orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. 5. przyznanie na rzecz skarżącego odszkodowania w wysokości 10 000zł tytułem rekompensaty za naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, 6. zasądzenie kosztów postepowania. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.: "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Stosownie do art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., zawierającego ogólne reguły dotyczące terminów w postepowaniu administracyjnym, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca w dniu 14 lutego 2022r. złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. W dniu 23 maja 2022 r. strona skarżąca złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a w dniu 9 grudnia 2022 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Wojewody. Pismem z 20 grudnia 2022 r. Wojewoda przekazał wniosek strony wraz z dokumentacją do Wojewody Mazowieckiego wskazując, że w dniu 13 czerwca 2022 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do Wojewody Mazowieckiego, wskazując jako miejsce aktualnego pobytu adres: "ul. [...]", [...]-[...] K. – o czym zawiadomił skarżącego. Zgodnie z obowiązującym od 29 stycznia 2022 r. znowelizowanym brzmieniem ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2021 r., poz. 2354; dalej: nowelizacja) regulacje dotyczące terminu wydania decyzji w sprawach dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemców mają charakter lex specialis i zawarte zostały w art. 112a ustawy o cudzoziemcach. W ust. 1 ww. artykułu przewidziano, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym, w myśl art. 112a ust. 2 nowelizacji, termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę; termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Analiza przywołanej regulacji art. 112a ustawy o cudzoziemcach pozwala na wyprowadzenie wniosku, że termin na wydanie decyzji rozpocznie swój bieg od uzupełnienia braków formalnych wniosku (złożenia kompletnego wniosku). Zauważyć trzeba, że dotychczas, poza niektórymi wyjątkami, ustawa nie zakreślała terminów wydania decyzji, zatem terminy rozpoznania sprawy wyznaczały przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy wspomnianej nowelizacji ustawodawca nie tylko zdecydował się na wprowadzenie nowych terminów załatwienia sprawy – odmiennych od tych wynikających z przepisów k.p.a. - lecz również terminy te odniósł do wskazanych w przepisie zdarzeń, w tym także takich, które miały miejsce przed wejściem w życie nowelizacji. Jednocześnie ustawodawca nie wprowadził wyjątku od regulacji kodeksowej, że wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Zarazem art. 112a ustawy o cudzoziemcach nie określa, w jakim terminie, organ powinien wezwać stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz przedłożenia dokumentów niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy. Nie oznacza to jednak, że organ w tym zakresie nie jest związany żadnym terminem. Przy tym art. 112a ustawy o cudzoziemcach nie wyłącza zastosowania ogólnych regulacji kodeksowych, w tym wyrażonej w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. zasady szybkości postępowania, jak również wynikającego z art. 35 § 1 k.p.a. obowiązku organu załatwiania spraw przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki, mającej w istocie walor ogólnej zasady postępowania i w tym sensie powiązanym z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 § 2 k.p.a.). Niezmienione pozostały zasady, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomiczność podejmowanych działań. Działania administracji powinny być nacechowane aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. W ocenie Sądu złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę obligowało zatem organ do jego niezwłocznej weryfikacji, ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane i jakie dokumenty w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy i stosownie do okoliczności podjęcia odpowiednich czynności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Wr 845/22, wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 129/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślić należy, że weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie, a więc bez nieuzasadnionego odwlekania tej czynności (por. Anna Golęba, (w:) Knysiak-Molczyk Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex/el. 2015). W konsekwencji pomimo wyznaczenia przez art. 112a ustawy o cudzoziemcach szczególnego terminu rozpoznania sprawy, który biegnie od daty złożenia formalnie poprawnego wniosku organ administracji nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 1018/22 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ administracji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku i co za tym idzie, pośrednio, także o jego końcu – byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP (tzw. preambuły) nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności (por. wyrok WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Łd 77/23). W rozpoznawanej sprawie z akt sprawy nie wynika, by organ podjął niezwłocznie czynności mające na celu ustalenie braków formalnych wniosku i ewentualne wezwanie strony do ich uzupełnienia, niewątpliwie zaś w terminie, o którym mowa w art., 112a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach organ nie wydał również decyzji (termin na wydanie decyzji w przypadku wniosku bez braków formalnych upływał 14 marca 2022 r.). Tym samym w świetle zarówno art. 112a ustawy o cudzoziemcach, jak i art. 35 k.p.a., organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Żadne czynności nie zostały podjęte również później, do dnia wniesienia skargi. Jak przy tym wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, w szczególności zawiadomienia z 20 grudnia 2022 r. oraz wydruku z systemu komputerowego Pobyt, po tej dacie nastąpiła w czerwcu 2022 r. utrata właściwości miejscowej przez Wojewodę Dolnośląskiego. Zgodnie zaś z art. 65 § 1 k.p.a. jeżeli organ, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie , niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Tym samym mimo, że Wojewoda utracił właściwość do merytorycznego załatwienia sprawy wniosku o pobyt (a więc przestały go dotyczyć także terminy dotyczące załatwienia tego wniosku) był on nadal zobowiązany do działania tj. do przekazania wniosku zgonie z właściwością w trybie niezwłocznym. Zakończenie przed danym organem postępowania zainicjowanego wnioskiem strony może mieć bowiem zarówno postać merytoryczną tj. nastąpić przez rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku ( wydanie decyzji, odmowa wszczęcia postepowania) jak i na podjęciu innej czynności wymaganej przepisami prawa (pozostawienie wniosku bez rozpoznania, przekazanie podania według właściwości). Skarga na bezczynność służy procesowej ochronie strony, zaś organ który utracił kompetencję do rozpoznania wniosku, nie przekazując niezwłocznie wniosku do organu właściwego, narusza w konsekwencji prawo strony do terminowego rozpoznania jej sprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie do dnia wniesienia skargi postepowanie z wniosku skarżącego wciąż toczyło się przez Wojewodą Dolnośląskim, który nie przekazał wniosku strony zgodnie z właściwością mimo, że od 6 miesięcy nie był on już organem właściwym w sprawie, okres ten również należy zaliczyć do czasu bezczynności tego organu. Sąd zauważa w tym miejscu, że co prawda w dniu 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.), która określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 1 ust. 2 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wobec zatem zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Dolnośląskim w tej sprawie, dotyczącej obywatela Ukrainy, który – jak wynika z treści wniosku- wniosek o pobyt złożył 14 lutego 2022 r, a ostatni wjazd na teren Polski ( w ramach ruchu bezwizowego) deklarował na 11 listopada 2022 r.(do – nadal). Tym samym nie był on osobą, o której mowa w art. 1 lub 42 tej ustawy i nie znajdował w jego przypadku zastosowania także przepis art. 100c ww. ustawy. Tym samym w prowadzonym postępowaniu Wojewoda dopuścił się bezczynności, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a., a także zasady wskazane w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a., w związku z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, co orzeczono w pkt I sentencji wyroku (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, oraz opisaną wyżej postawę organu (a więc nie tylko niewydanie decyzji w terminie, o którym mowa w art. 112a ustawy o cudzoziemcach, ale jednocześnie niepodjęcie jakichkolwiek czynności mających na celu uzupełnienie braków formalnych wniosku lub dokumentów niezbędnych do załatwienia sprawy, a następnie nieprzekazanie niezwłocznie wniosku do organu właściwego aż do dnia wniesienia skargi) Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo na podjęcie przez organ czynności, które powinny zostać podjęte niezwłocznie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od wielu lat - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Wobec utraty przez organ właściwości miejscowej do załatwienia sprawy merytorycznie i wobec przekazania sprawy właściwemu organowi w dniu 20 grudnia 2022 r., Sąd na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. umorzył postepowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą organ pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Orzekając w tym przedmiocie, Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, zaś oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. okres bezczynności organu, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę całkowita bierność organu przez cały czas, gdy postepowanie toczyło się przez Wojewodą Dolnośląskim, Sąd przyznał stronie skarżącej na podstawie art. 149 § 2 kwotę 800 złotych (pkt IV sentencji wyroku). Zdaniem Sądu przyznana kwota będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego, trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa, w tym stres związany z przedłużającym się postepowaniem i szkody psychiczne utrudnienia planowania swojej długofalowej aktywności, ograniczenie możliwości opuszczenia kraju oraz konieczność zabezpieczenia na ten czas środków finansowych), a także obniżenie zaufania do organów państwa i nieuchronne nadwyrężenie jego autorytetu. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony, zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na bezczynność organu, tj. zwalczania bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania. Jednocześnie Sąd uznał, że przyznana na powyższej podstawie suma pieniężna dostatecznie realizuje funkcję zarówno sankcyjną, jak i dyscyplinującą wobec organu, zaś wobec tego, że wniosek na dzień orzekania przez Sąd został przekazany zgodnie z właściwością, nie zachodziła potrzeba dalszego dyscyplinowania Wojewody. W związku z powyższym Sąd nie skorzystał z uprawnienia do wymierzenia organowi dodatkowo grzywny. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania,
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI