I OSK 2412/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-17
NSAAdministracyjneWysokansa
przewlekłość postępowaniazaświadczenieprzekształcenie prawa użytkowania wieczystegoprawo własnościsądy administracyjneskarga kasacyjnaodrzucenie skargidoręczenie

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że sprawa została zakończona wydaniem i doręczeniem zaświadczenia.

Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w sprawie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. WSA odrzucił skargę, uznając, że sprawa została zakończona wydaniem i doręczeniem zaświadczenia pełnomocnikowi skarżącego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i uchwałę NSA z dnia 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), zgodnie z którą skarga na przewlekłość jest niedopuszczalna, gdy postępowanie zostało już zakończone.

Skarżący R.S. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, stwierdzając, że w chwili jej wniesienia sprawa była już zakończona, ponieważ Prezydent wydał i doręczył stosowne zaświadczenie pełnomocnikowi skarżącego. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), która stanowi, że skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie zostało już zakończone przed jej wniesieniem. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne odrzucenie skargi i niejasność uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że zgodnie z uchwałą II OPS 1/21, badanie dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania obejmuje ocenę, czy istnieje przedmiot podlegający kontroli sądu. Jeśli postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), ponieważ nie ma czego kontrolować. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż w momencie wniesienia skargi nie istniał zarzucany stan przewlekłości, gdyż Prezydent Wrocławia wydał i doręczył zaświadczenie. Sąd kasacyjny odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., uznając, że uzasadnienie Sądu I instancji zawierało wszystkie niezbędne elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. NSA stwierdził, że WSA nie był związany ustaleniami z wcześniejszego postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność, ale prawidłowo przywołał ustalony stan faktyczny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie zostało zakończone przed jej wniesieniem, ponieważ przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), badanie dopuszczalności skargi na przewlekłość obejmuje ocenę istnienia przedmiotu zaskarżenia. Jeśli postępowanie uległo zakończeniu, skarga jest niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1 pkt 8 i 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma zastosowania do postanowień o odrzuceniu skargi.

P.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma zastosowania do postanowień o odrzuceniu skargi.

k.p.a. art. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna, jeśli postępowanie zostało zakończone przed jej wniesieniem. Wydanie i doręczenie zaświadczenia pełnomocnikowi skarżącego oznaczało zakończenie postępowania w sprawie wydania zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Twierdzenie o braku związania WSA postanowieniem o odrzuceniu skargi na bezczynność. Zarzut błędnej oceny dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą NSA dotyczącą niedopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania po jego zakończeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest wydanie zaświadczenia, a postępowanie zostało zakończone przed wniesieniem skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą skarg na przewlekłość postępowania, która może być niejasna dla stron. Pokazuje, jak kluczowe jest właściwe ustalenie momentu zakończenia postępowania.

Czy można skarżyć sąd za przewlekłość, gdy sprawa jest już zakończona? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 2412/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 31/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-06-29
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 31/23 w sprawie ze skargi R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 31/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi R.S. (dalej "skarżący") na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w udziale [...] przynależnym do komórki lokatorskiej [...] w garażu wielostanowiskowym G w odniesieniu do nieruchomości położonej [...] przy ul. [...], dla której prowadzona jest KW Nr [...] - odrzucił złożoną skargę oraz zasądził zwrot kwoty 100 złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w dniu 16 sierpnia 2022 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. M.S., złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia, w której wniesiono o: stwierdzenie, że Prezydent Wrocławia dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami; zasądzenie od Prezydenta Wrocławia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 800 zł oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 18 września 2019 r. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe oznaczonego jako działka nr [...], [...], obręb [...] w prawo własności. W załączniku do ww. zaświadczenia Prezydent poinformował, że oplata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego związana z udziałem przynależnym do komórki lokatorskiej w garażu wielostanowiskowym obowiązuje w wysokości [...] zł przez 20 lat począwszy od 2019 r. Organ poinformował również o możliwości złożenia wniosku o zamiarze wniesienia jednorazowej opłaty. Wniosek taki został złożony przez skarżącego w dniu 4 października 2019 r. W odpowiedzi Prezydent Wrocławia poinformował skarżącego, że opłata za przekształcenie przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynosi [...] zł. Z treści ww. pisma wynikało także, że wskazana w nim kwota za przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego przynależnego do komórki lokatorskiej obejmuje jednorazową opłatę dotyczącą trzech współwłaścicieli, tj. M.S. oraz M.S. i R.S. pozostających we współwłasności majątkowej małżeńskiej. Przedmiotowa kwota została uiszczona przez M.S. w dniu 5 stycznia 2020 r. ze wskazaniem, że dotyczy ona opłaty jednorazowej za przekształcenie dotyczące komórki lokatorskiej [...].
W skardze podniesiono również, że w dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie o wniesieniu ww. opłaty, jednakże do dnia jej złożenia, nie zostało ono doręczone R.S. Autor skargi wyjaśnił, że w dniu 8 lutego 2021 r. odebrał przesyłkę poleconą zawierającą 3 zaświadczenia: nr [...] wydane dla M.S. oraz M.Z., nr [...] wydane wobec M.S. oraz zaświadczenie nr [...] wydane wobec M.S. Na potwierdzenie powyższego oświadczenia autor skargi przedłożył odpisy trzech zaświadczeń. Wobec niedoręczenia R.S. zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej za przekształcenie udziału przynależnego do komórki lokatorskiej wniósł on ponaglenie do Wojewody Dolnośląskiego.
W uzasadnieniu skargi powołano się również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygnatura akt I OPS 1/21, w której NSA wyjaśnił, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania".
W oparciu o tak sformułowane zarzuty i uzasadnienie skarżący wywodził, że wobec wydania zaświadczenia ale jego niedoręczenia skarżącemu, skarga na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie jest dopuszczalna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że zaświadczenie wydane w dniu 25 stycznia 2021 r. zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego przesyłką poleconą i odebrane przez niego w dniu 8 lutego 2021 r. Dodatkowo, skan zaświadczenia wysłany został pełnomocnikowi strony – M.S. za pośrednictwem ePUAP. Pełnomocnik odebrał go w dniu 1 lutego 2021 r. Wskazano także, że w dniu 26 stycznia 2021 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanym w dniu 26 maja 2021 r. o sygnaturze akt II SAB/Wr 10/21 została odrzucona, a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. (I OSK 1668/21).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę przytoczył treść art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") i stwierdził, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sąd administracyjny. Sąd I instancji stwierdził, że co do zasady, dopuszczalne jest zaskarżenie przewlekłości organu w przedmiocie wydania zaświadczenia albowiem ta forma działania organu administracji publicznej należy do kategorii takich aktów lub czynności, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Jednakże, Sąd I instancji uznał, że złożoną w niniejszej sprawie skargę należało odrzucić, bowiem w chwili jej wniesienia sprawa administracyjna została ostatecznie zakończona, a zatem nie istniał już stan przewlekłości mogący zostać poddany ocenie w trybie skargi. Sąd I instancji w całości podzielił także stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OPS 1/21.
Jednocześnie Sąd zauważył, że w sprawie prawomocnie zakończonej (sygn. akt II SAB/Wr 10/21) dotyczącej wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie tego samego zaświadczenia (dotyczącego uiszczenia opłaty jednorazowej w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w udziale przynależnym do tej samej komórki lokatorskiej), stwierdzono, że w dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające fakt uiszczenia opłaty jednorazowej. Sąd stwierdził, że zaświadczenie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lutego 2021 r., zatem wbrew zarzutom skargi, odrzucając wówczas skargę na bezczynność Sąd jednoznacznie wskazał, że kontrolowana sprawa została ostatecznie zakończona, bowiem przedmiotowe zaświadczenie zostało wydane i doręczone pełnomocnikowi skarżącego. Uzupełniająco wskazano, że w przekazanych aktach sprawy znajduje się zaświadczenie nr [...] potwierdzające zapłatę kwoty [...] zł w związku z opisanym wyżej przekształceniem. Zaświadczenie o podanym wyżej numerze skierowane zostało do wszystkich współwłaścicieli, z tym, że osobny egzemplarz skierowano do M.S. i M.Z. a osobny do M.S. i R.S. (jako pozostających we współwłasności majątkowej małżeńskiej). W sprawie nie jest kwestionowane, że M.S. występował przed organem administracji także jako pełnomocnik R.S. (i M.S.). Z akt wynika, że odebrał on zaświadczenie o podanym wyżej numerze, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru na którym widnieje sygn. akt [...] pod którą wydane zostało zaświadczenie nr [...]. Powyższe oznaczało, że przedmiotowe zaświadczenie zostało skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego.
Wobec powyższego Sąd przyjął, że skoro sprawa została ostatecznie zakończona poprzez wydanie i doręczenie zaświadczenia, Sąd zobligowany był skargę w niniejszej sprawie odrzucić.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł R.S., reprezentowany przez adw. M.S. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez błędne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia, odnoszących się do twierdzenia o związaniu WSA we Wrocławiu rozpoznającego niniejszą sprawę twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 10/21, o doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego zaświadczenia nr [...];
2. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. wyrażające się bezpodstawnym odrzuceniem skargi w sytuacji, gdy postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie wiąże innych sądów na podstawie art. 170 P.p.s.a.;
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niejasność uzasadnienia w części odnoszącej się do stwierdzenia, że M.S. odebrał zaświadczenie Prezydenta Wrocławia nr [...] z dnia 25 stycznia 2021 r., przy braku jednoczesnego wyjaśnienia, czy chodziło o zaświadczenie wydane wobec M.S. (tj. w jego własnej sprawie), czy zaświadczenie wydane wobec R.S. (tj. odebrane przez M.S. jako pełnomocnika R.S.);
4. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej o numerze nr [...] na której widnieje adnotacja o numerze [...] w sytuacji, gdy nie dowodzi to tego, że przesyłka ta zawierała zaświadczenie wydane wobec R.S., bowiem również zaświadczenie wydane w sprawie M.S. zawiera taki sam numer.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Złożono również oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Prezydent Wrocławia zobowiązany był wydać oraz doręczyć zaświadczenie o wniesieniu opłaty jednorazowej każdemu ze współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa, a czego zdaniem skarżącego kasacyjnie nie uczynił. Podniesiono, że Prezydent Wrocławia w dniu 25 stycznia 2021 r. wydał dwa egzemplarze zaświadczenia nr [...], dotyczące nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] - pierwsze wystawione dla M.S. oraz R.S. (dalej: zaświadczenie nr 1) oraz drugie wystawione dla M.S. (dalej: zaświadczenie nr 2). Wskazano, że zaświadczenie nr 1 oraz zaświadczenie nr 2 nie różnią się niczym w swojej treści, z wyjątkiem adresata, który widnieje na każdym z nich w lewym górnym rogu. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, której stroną postępowania jest R.S., na początku stycznia 2021 r., zgłosił się pełnomocnik w osobie M.S. Zatem od tego momentu wszelkie pisma wydawane w sprawie organ obowiązany był doręczać pełnomocnikowi. Skarżący potwierdził, że w dniu 8 lutego 2021 r. jego pełnomocnik odebrał przesyłkę poleconą, która zawierała zaświadczenie nr 2, jednakże przesyłka nie zawierała zaświadczenia nr 1. Wskazano, że skarżący tym samym nie dysponuje oryginałem zaświadczenia nr 1, które wydane zostało w formie tradycyjnej (papierowej).
Skarga kasacyjna podnosi również, że Sąd I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego stanowiska w zakresie związania ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 10/21 czym naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie ww. rozstrzygnięcie nie jest wyrokiem sądu karnego, wobec tego nie ma do niego zastosowania reguła wynikająca z art 11 P.p.s.a. ani zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, którego podstawą jest art. 170 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie sądu w postaci odrzucenia skargi nie korzysta z przymiotu res iudicata i nie istnieje powód, który uniemożliwiałby stronie wniesienie skargi powtórnie.
Skarżący kasacyjnie wskazał ponadto, że w związku z niedoręczeniem mu oryginału zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności, uniemożliwia mu dochodzenie rozpoznania przez sąd wieczystoksięgowy wniosku o wykreślenie wpisu dotyczącego roszczenia o opłatę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Na wstępie przypomnieć należy, że w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargę R.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności stwierdził, że skoro skarga ta została wniesiona już po wydaniu przez organ zaświadczenia o treści żądanej przez stronę to, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skargę należało odrzucić.
W skardze kasacyjnej zakwestionowano powyższe stanowisko, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności związane z oceną skuteczności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania złożonej po zakończeniu sprawy przez organ. Zastrzeżenia budziła kwestia możliwości wniesienia takiej skargi po zakończeniu postępowania. Przedstawione rozbieżności zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, na którą powołał się Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu i który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela. We wskazanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że "badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 P.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 P.p.s.a. Jeżeli bowiem przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi, tj. ewentualnego faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia - wymogu przewidzianego w art. 52 § 1, czy też w art. 53 § 2b p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21, 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1751/19; 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1752/19; wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 973/19)".
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że dopuszczalne jest zaskarżenie przewlekłości organu w przedmiocie wydania zaświadczenia bowiem taka forma działania organu administracji publicznej należy do kategorii aktów lub czynności, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Zauważyć jednakże trzeba, że przedmiotem kontroli sądu administracyjnego mogą być jedynie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w kwestii samego wydania zaświadczenia, nie natomiast skargi na przewlekłość postępowania w dokonaniu czynności materialno-technicznej jaką jest doręczenie pisma. Wyjaśnić ponadto trzeba, że zgodnie z art. 1 k.p.a. wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji. Jest natomiast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w k.p.a. O ile też samo zaświadczenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to sama czynność jego wydania ma już taki charakter. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może przy tym zakończyć się wydaniem żądanego zaświadczenia, bądź postanowienia odmawiającego jego wydania. Bezczynność w podejmowaniu takiej czynności niewątpliwie podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że w dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające fakt uiszczenia opłaty jednorazowej w całości w kwocie [...] zł w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności w udziale przynależnym do komórki lokatorskiej [...] w garażu wielostanowiskowym G w odniesieniu do nieruchomości położonej [...] przy ul. [...], dla której prowadzona jest KW Nr [...]. Z akt wynika ponadto, że przedmiotowe zaświadczenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego - adw. M.S. w dniu 8 lutego 2021 r. Nie ulega także wątpliwości, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu Miejskiego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2021 r. (wysłane w formie elektronicznej) zaadresowane do M.S., zawierające załączniki "1. MSRS,12.pdf" oraz "2. MS85,12.pdf". Z pierwszego z załączników można wywnioskować, że był on kierowany do M.S. i R.S., natomiast drugi do M.S. Nie ulega również wątpliwości, że na etapie postępowania skarżący posiadał pełnomocnika w osobie adw. M.S., do którego kierowana była cała korespondencja.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu właściwie ocenił, że skoro w momencie wniesienia skargi nie występował zarzucany skargą stan przewlekłości postępowania, bowiem Prezydent Wrocławia wydał w dniu 25 stycznia 2021 r. żądane zaświadczenie - w kontekście powyższej uchwały z dnia 7 marca 2022 r. - brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez sąd administracyjny. W dniu składania skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania istniało już bowiem zaświadczenie nr [...] o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności wydane przez Prezydenta Wrocławia w dniu 25 stycznia 2021 r.
Z tych też względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W zarzucie tym wskazano na brak odniesienia się przez Sąd I instancji do kwestii odebrania zaświadczenia z dnia 25 stycznia 2021 r. przez skarżącego oraz błędną ocenę dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej kierowanej do M.S. a zawierającej zaświadczenie dla R.S. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa zatem elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia, innymi słowy przepis ten ma wyłącznie charakter formalny. O jego naruszeniu można więc mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. (sygn. akt II FPS 9/09, ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się bowiem, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 672/09), albo wskazana wada uzasadnienia wyroku jest na tyle doniosła, iż może mieć to istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1479/09) lub samo uchybienie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1605/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji pozwala na stwierdzenie, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się do kwestii prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi skarżącego spornego zaświadczenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Końcowo, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie można zgodzić się z argumentami skargi kasacyjnej odnoszącymi się do uznania przez Sąd I instancji związania ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2021 r., sygn., akt II SAB/Wr 10/21. Pomimo trafnych spostrzeżeń skarżącego kasacyjnie, że Sąd rozpoznając niniejszą skargę na przewlekłość postępowania przez Prezydenta Wrocławia nie był związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi skarżącego w przedmiocie bezczynności tego organu, zauważyć należy, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przywołał jedynie ustalony w ww. sprawie stan faktyczny, z którego wynikało, że sporne zaświadczenie zostało wydane przez organ w dniu 25 stycznia 2021 r., a także, że zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, o czym była mowa również we wcześniejszych rozważaniach sądu kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI