III SAB/WA 7/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy wieloletniego sporu spółki C. Sp. z o.o. o odszkodowanie za szkody wyrządzone wadliwym postępowaniem egzekucyjnym, w wyniku którego zajęto i sprzedano jej samochody. Po serii postępowań przed organami administracji i sądami administracyjnymi, w tym wyroku NSA z 2003 r. stwierdzającym rażące naruszenie prawa przez organy egzekucyjne (Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową), spółka wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie decyzji odszkodowawczej na podstawie art. 160 Kpa. Minister Finansów odmówił wydania decyzji, argumentując, że odszkodowanie należy dochodzić od organu egzekucyjnego na podstawie innych przepisów (art. 168b u.p.e.a.) i że nie był właściwy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Spółka wniosła skargę na bezczynność Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że odszkodowanie z art. 160 Kpa i art. 168b u.p.e.a. to odrębne tryby. Podkreślił, że spółka wniosła o odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa, który, mimo uchylenia, miał zastosowanie do zdarzeń powstałych przed 1 września 2004 r. Sąd uznał, że skoro NSA stwierdził naruszenie prawa przez organy, a organem wyższego stopnia wobec Izby Skarbowej był Minister Finansów, to właśnie on powinien orzec o odszkodowaniu. W związku z tym, Sąd zobowiązał Ministra Finansów do wydania w terminie decyzji rozstrzygającej żądanie spółki, nie przesądzając o jej merytorycznej treści.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości Ministra Finansów do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa w sytuacji, gdy naruszenie prawa stwierdził sąd administracyjny, a także rozróżnienie trybów dochodzenia odszkodowania z Kpa i u.p.e.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd administracyjny stwierdził naruszenie prawa, ale nie mógł stwierdzić nieważności aktu administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Minister Finansów dopuścił się bezczynności, odmawiając wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania na podstawie art. 160 Kpa, mimo stwierdzenia przez NSA naruszenia prawa przez organy egzekucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Minister Finansów dopuścił się bezczynności, ponieważ był właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa, stosowanego odpowiednio w sytuacji stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa, które nie mogło być stwierdzone nieważnością przez organ.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka prawidłowo wniosła o odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa, a Minister Finansów, jako organ wyższego stopnia wobec Izby Skarbowej, był właściwy do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, a jego odmowa stanowiła bezczynność.
Jaka jest właściwość organu do orzekania o odszkodowaniu na podstawie art. 160 Kpa, gdy naruszenie prawa stwierdził sąd administracyjny, a nie organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdził naruszenie prawa, które nie mogło być stwierdzone nieważnością przez organ, zastosowanie art. 160 Kpa wymaga analogicznego stosowania przepisów o właściwości organu wyższego stopnia, którym w tym przypadku był Minister Finansów.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 157 Kpa i art. 18 u.p.e.a., wskazując, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności (a tym samym do orzekania o odszkodowaniu na podstawie art. 160 Kpa w analogii) był Minister Finansów, jako organ wyższego stopnia wobec Izby Skarbowej.
Czy odszkodowanie z art. 160 Kpa i odszkodowanie z art. 168b u.p.e.a. są trybami wzajemnie wykluczającymi się?
Odpowiedź sądu
Nie, są to dwa odrębne i niewykluczające się tryby dochodzenia należności za szkody spowodowane działaniem organów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił zakres zastosowania obu przepisów: art. 168b u.p.e.a. dotyczy szkód wynikających z niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia egzekucji, podczas gdy art. 160 Kpa dotyczy szkód wynikających z decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 Kpa (wady skutkujące nieważnością).
Przepisy (14)
Główne
Kpa art. 160 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis stosowany odpowiednio do szkód wynikających z naruszenia art. 156 Kpa, nawet jeśli naruszenie stwierdził sąd, a nie organ administracji.
p.p.s.a. art. 149
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu w przypadku skargi na bezczynność.
Pomocnicze
Kpa art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 160 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis o odpowiednim stosowaniu przepisów Kpa do postępowań egzekucyjnych w administracji.
u.p.e.a. art. 168b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy dochodzenia odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji.
u.p.e.a. art. 49
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 168a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.NSA art. 60 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 287 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący stosowania art. 160 Kpa w przypadku stwierdzenia przez sąd nieważności aktu lub przeszkody prawnej uniemożliwiającej stwierdzenie nieważności.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Finansów dopuścił się bezczynności, nie wydając decyzji w przedmiocie odszkodowania mimo wezwania. • Art. 160 Kpa, stosowany odpowiednio, mógł stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania, a Minister Finansów był właściwym organem do jego rozpatrzenia.
Odrzucone argumenty
Minister Finansów argumentował, że odszkodowanie należy dochodzić na podstawie art. 168b u.p.e.a. od organu egzekucyjnego. • Minister Finansów twierdził, że nie był zobowiązany do przekazania sprawy do Izby Skarbowej na podstawie art. 65 Kpa. • Minister Finansów wskazywał, że nawet gdyby miał zastosowanie art. 160 Kpa, organem właściwym byłby dyrektor izby skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, iż odszkodowanie przewidziane w art. 160 § 3 Kpa i odszkodowanie, o którym mówi art. 168b u.p.e.a., stanowią dwa odrębne i niewykluczające się tryby dochodzenia należności za szkody spowodowane działaniem organów administracyjnych. • Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w zakresie niewydania decyzji zobowiązał organ do wydania w zakreślonym terminie indywidualnego aktu administracyjnego.
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Dziełak
sędzia
Sylwester Golec
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Ministra Finansów do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie na podstawie art. 160 Kpa w sytuacji, gdy naruszenie prawa stwierdził sąd administracyjny, a także rozróżnienie trybów dochodzenia odszkodowania z Kpa i u.p.e.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd administracyjny stwierdził naruszenie prawa, ale nie mógł stwierdzić nieważności aktu administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały bój spółki o odszkodowanie po błędach organów egzekucyjnych, podkreślając złożoność procedur administracyjnych i sądowych.
“Długi bój o odszkodowanie: Czy Minister Finansów musi zapłacić za błędy urzędników?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.