III SAB/WA 63/04

III SAB/Wa 63/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Pinkowski
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.M., wspólnik Centrum Języków Obcych "J."- J.S., J.M. s.c. w przedmiocie bezczynności Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. w sprawie restrukturyzacji należności na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2004r. skarżący wystąpił do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o restrukturyzację zaległości we wpłatach na PFRON na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.; dalej u.r.n.p.). We wniosku wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisów do ewidencji Urzędu Gminy B. pod nazwami "Centrum Edukacji W." s.c., "Centrum Wydawnicze [...]" s.c., "Centrum Edukacji [...]" s.c. Na podstawie art. 12 ust. 1 u.r.n.p. wniósł o restrukturyzację zaległości ustalonych w postępowaniu kontrolno-skarbowym przeprowadzonym przez UKS w O. w kwotach [...] zł i [...] zł. W dniu [...] grudnia 2002r. wydana została decyzja znak [...] o warunkach restrukturyzacji, w której organ restrukturyzacyjny - Prezes Zarządu PFRON ustalił ogólną kwotę należności Centrum Wydawniczego "[...]" s.c. W.S., J.M., P.P., z tytułu wpłat na PFRON, objętych restrukturyzacją, w wysokości [...] zł. za okres od października 1998 r. do grudnia 1998 r. wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. oraz ustalił kwotę opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości [...] zł. Od wyżej wymienionej decyzji strona nie wniosła odwołania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] umorzone zostały należności podlegające restrukturyzacji ustalone decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. i postępowanie restrukturyzacyjne zakończyło się.
W trakcie trwania postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego na podstawie wniosku z dnia [...] listopada 2002r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w dniu [...] lutego 2003r. wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do Centrum Języków Obcych "J." s.c. J.S., J.M. dotyczące obowiązkowych wpłat na PFRON za okres od stycznia 1998r. do maja 1998r. W dniu 11 maja 2003r. wydał decyzję w której określił wysokość zobowiązania podmiotu z tytułu wpłat do PFRON za ww. okres w kwocie [...] zł i zaległość z tego tytułu w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Od tej decyzji wspólnicy s.c. "J." złożyli odwołanie, zarzucając, iż organ przy jej wydaniu, nie uwzględnił wniosków restrukturyzacyjnych wspólników z dnia [...] listopada 2002r. W dniu [...] lipca 2004 r. Minister Polityki Społecznej decyzją nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa PFRON. Jednakże wobec zaskarżenia powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2004r. działając w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej u.p.p.s.a.) uchylił zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia I i II instancji i przekazał sprawę Prezesowi PFRON do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] maja 2004 r. do PFRON wpłynęło ponaglenie wspólników s.c. "J." kierowane do Ministra Polityki Społecznej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie sprawy dotyczącej złożonych przez wspólników wniosków restrukturyzacyjnych w zakresie restrukturyzacji zadłużenia tej spółki. W dniu [...] sierpnia 2004r. wpłynęło kolejne ponaglenie wniesione przez pełnomocnika wspólników s.c. "J.". W uzasadnieniu wniesionych pism wskazano, iż decyzja restrukturyzacyjna z dnia [...] grudnia 2002r. dotyczyła części zaległości w kwocie [...] zł przedsiębiorców J.M. i J.S. powstałych w ramach przedsięwzięcia gospodarczego prowadzonego przez tych przedsiębiorców w formie spółki cywilnej pod firmą Centrum Wydawnicze "[...]" s.c. S.J., M.J., P.P.. Zdaniem wspólników złożone przez nich wnioski restrukturyzacyjne z dnia [...] listopada 2002r. dotyczyły również zaległości we wpłatach na PFRON za okres od stycznia do maja 1998r. należnych od s.c. "J.".
W dniu [...] października 2004r. pełnomocnik J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa PFRON dotyczącą rozpatrzenia wniosku restrukturyzacyjnego z dnia [...] listopada 2002r. złożonego przez skarżącego, obejmującego zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia 1998r. do maja 1998r. w kwocie [...] zł (stanowiącej połowę łącznej kwoty zaległości s.c. "J.") i wniósł o wydanie przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji restrukturyzacyjnej w powyższej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż J.M., wspólnik s.c. "J." oraz wspólnik s.c. "Centrum Wydawnicze [...]" - jako przedsiębiorca złożył na podstawie art. 12 ust. l u.r.n.p. wniosek o restrukturyzację zobowiązania we wpłatach na PFRON za rok 1998 w wysokości [...] zł, w tym w ramach uczestnictwa w s.c. "J." w kwocie [...] zł. Podana we wniosku restrukturyzacyjnym kwota zaległości we wpłatach na PFRON wynikała z procentowego udziału wspólnika w spółkach. W wyniku złożonego wniosku rozpatrzono część zgłoszonej zaległości dotyczącej zobowiązania s.c. "Centrum Wydawnicze [...]" w kwocie [...] zł, a pozostałą część wniosku pozostawiono bez rozpoznania. Ponadto wskazał, iż u.r.n.p. ma zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm., dalej p.d.g.), a jedynie jej wspólnicy, co stanowiło istotny fakt pominięty w dotychczasowym postępowaniu w sprawie. s.c. "J.". Spółka ta była formą prowadzenie działalności gospodarczej przez jej wspólników-przedsiębiorców – J.M. i J.S. prowadzących działalność gospodarczą na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonych przez Urzędy Gminy B. oraz K. i kontynuujących następnie działalność w formie spółek cywilnych w zmienionym układzie wspólników pod innymi firmami, co zostało przedstawione we wniosku restrukturyzacyjnym z dnia [...] listopada 2002r.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2004r. pełnomocnik PFRON wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem restrukturyzacji zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2002r. miały być zobowiązania przedsiębiorcy z tytułu działalności prowadzonej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej:
1) "Centrum Edukacji [...]" s.c
2) "Centrum Wydawnicze [...]" s.c.
3) "Centrum Edukacji [...]" s.c.
Ponieważ spośród podmiotów wymienionych we wniosku jako zobowiązany do wpłat do PFRON w bazie Funduszu widniało jedynie "Centrum Wydawnicze [...]" s.c. wobec tego podmiotu zostało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne. Wszelkie dokumenty w toku prowadzonego postępowania przesyłane przez przedsiębiorcę dotyczyły wyłącznie tej spółki. W ocenie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek o restrukturyzację należności s.c. "J." S.J., M.J. nigdy nie został do Funduszu złożony, zatem nie było możliwości wydania decyzji restrukturyzacyjnej w odniesieniu do wpłat przypadających od tego podmiotu. Także z wniosku z [...] listopada 2002r. i dołączonej do niego dokumentacji nie wynikało jakoby dotyczył on należności s.c. "J.". Zdaniem pełnomocnika PFRON zainteresowanie skarżącego restrukturyzacją w/w należności zaistniało w momencie wszczęcia przez PFRON postępowania z urzędu w sprawie należności podmiotu oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Gdyby w chwili składania wniosku restrukturyzacyjnego z [...] listopada 2002r. skarżący pamiętał o w/w zaległości we wpłatach do Funduszu, to niewątpliwie uwzględniłby ją we wniosku, a w razie nieprawidłowego wydania decyzji restrukturyzacyjnej odwołałby się od niej w terminie wynikającym z obowiązujących w tym zakresie przepisów.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2005r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż wbrew temu co stwierdził organ w odpowiedzi na skargę, wniosek dotyczący restrukturyzacji zobowiązań wspólników działających w ramach s.c. "J." z tytułu zaległości we wpłatach do PFRON złożony został w piśmie z dnia [...] listopada 2002r., łącznie z wnioskami dotyczącymi innych, wymienionych tam, form działalności prowadzonej przez wspólników J.S. i J.M.. Wnioskiem tym zostało wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące przedmiotowych zobowiązań, a organ nie wydał stosownej decyzji o warunkach restrukturyzacji zobowiązań s.c. "J.". Ponadto podniósł, iż w chwili załatwianie wniosku organ znał podstawę ustalenia zobowiązania – postępowanie kontrolno-skarbowe UKS w O., którą wskazano we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Ochrona praw obywatela w postępowaniu przed organami administracji wymaga nie tylko możliwości poddania kontroli sądowoadministracyjnej władczych rozstrzygnięć tychże organów, ale także możliwości wszczęcia takiej kontroli w przypadku "milczenia władzy" - kiedy organ będąc do tego zobowiązanym uchyla się od załatwienia danej sprawy. Taki charakter ma przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu w przypadkach przewidzianych w pkt 1 – 4 tego przepisu. Wniesienie skargi powoduje, iż ocenie sądu podlegać będzie nie jak w przypadku skarg na akty lub czynności organu administracji - zgodność z prawem danego aktu lub czynności oceniana w kategoriach materialnoprawnych i formalnoprawnych ale wywiązanie się organu z obowiązku załatwienia danej sprawy administracyjnej wynikającego z przepisów prawa oraz dochowanie w tym przedmiocie odpowiedniego terminu.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Prezesa Zarządu PFRON dotycząca rozpatrzenia części wniosku restrukturyzacyjnego złożonego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Ustawa ta stanowiła szczególny instrument pomocy publicznej dla przedsiębiorców, którzy na skutek trudności o charakterze zewnętrznym i wewnętrznym zaczęli tracić zdolność konkurowania na rynku, posiadających zaległości we wskazanych należnościach publicznoprawnych, w tym zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 list d u.r.n.p. znanych na dzień 31 grudnia 2001r. zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Restrukturyzacja należności wskazanych w ustawie polega na ich umorzeniu wraz odsetkami za zwłokę, w prowadzonym postępowaniu restrukturyzacyjnym, na zasadach w niej określonych. Organem prowadzącym postępowanie restrukturyzacyjne jest organ właściwy w przedmiocie poboru danego rodzaju należności. Do prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego w stosuje się z zgodnie z art. 9 pkt 2 u.r.n.p. przepisy właściwe do wymiaru i poboru danego rodzaju należności - w przypadku należności z tytułu wpłat na PFRON przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a w związku z jej art. 49 ust. 1 do wpłat na PFRON, których obowiązek wynikał z treści tej ustawy, stosuję się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, zgodnie z art. 12 u.r.n.p. następuję na wniosek przedsiębiorcy złożony w terminie 45 dni od dnia wejścia w życie u.r.n.p., a datą wszczęcia postępowania jest dzień wpływu tego wniosku. Wymogi stawianie treści wniosku i załączonej do niego dokumentacji określone zostały w art. 13 u.r.n.p. – zgodnie z ust. 1 tego przepisu przedsiębiorca ma obowiązek wskazania rodzajów należności, o których restrukturyzację się ubiega. W terminie 45 dni od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego organ na podstawie art. 18 u.r.p.n. wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji, jeśli ze złożonego wniosku i załączonych informacji wynika, że restrukturyzacja należności doprowadzi do przeciwdziałania zjawiskom wiążącym się z pogorszeniem sytuacji przedsiębiorcy, w przeciwnym przypadku – umarza wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż w skutek wpływu wniosku skarżącego złożonego w dniu [...] listopada 2002r. nastąpiło wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. W przewidzianym terminie 45-dniowym organ restrukturyzacyjny wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2002r. o warunkach restrukturyzacji. W decyzji tej organ określił wysokość należności podlegającej restrukturyzacji i warunki jej przeprowadzenia. Z tych względów kwestią sporną jest w rozpatrywanej jest nie sam fakt załatwienia wniosku strony, ale zakres jego załatwienia.
Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez pełnomocnika skarżącego w skardze i wniesionym piśmie Prezes Zarządu PFRON – będący w rozpatrywanej sprawie organem restrukturyzacyjnym – prawidłowo wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku. Wniosek z dnia [...] listopada 2002r. skarżący wniósł jako przedsiębiorca – wspólnik spółek cywilnych wskazanych w treści wniosku. Organ dokonując ustaleń odnośnie kwoty zaległości we wpłatach na PFRON wskazanych podmiotów – poprzez ustalenie kwoty należności znanych, o których mowa w art. 2 pkt. 3 u.r.n.p., wynikających z ewidencji prowadzonej przez ten organ, stwierdził zaległości z tytułu wpłat na PFRON jedynie od jednego podmiotu wskazanego we wniosku – "Centrum Wydawniczego "[...]" s.c. W.S., J.M., P.P.. Ocenie organu podlegał obowiązek wskazanego podmiotu do uiszczania wpłat na Fundusz – w tym zakresie organ uznał, iż jako zakład pracy był on zobowiązany do uiszczania wpłat o których mowa w obowiązującym do końca 1998r. art. 4 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 46, poz. 201 z późn. zm.) - i wywiązanie się z tego obowiązku prowadzące do powstania ewentualnych zaległości. Spełnienie pozostałych przesłanek dotyczących możliwości restrukturyzacji istniejącej zaległości doprowadziło do wydania stosownej decyzji o warunkach restrukturyzacji.
Skarżący w treści wniosku nie wskazał, że ubiega się także o restrukturyzację należności s.c. "J.", a zdaniem Sądu jeśli miał zamiar ubiegać się o pomoc także w tym zakresie powinien był to zrobić. W przypadku wskazania w treści wniosku także s.c. "J." organ w prowadzonym postępowaniu restrukturyzacyjnym mógłby dokonać oceny obowiązku uiszczania wpłat na PFRON przez ten podmiot oraz wywiązania się z tego obowiązku. Wobec treści wniosku organ dokonał takiej oceny dopiero we wszczętym z urzędu postępowaniu, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2003r.
Poczynione rozważania prowadzą, zdaniem Sądu, do uznania, iż Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję, w której załatwił wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2002r. zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem i w zakresie, który wynikał z treści wniosku. Nie dopuścił się bezczynności o której mowa we wniesionej skardze. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.