III SAB/WA 34/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-05
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie społeczne rolnikówbezczynność organudecyzja administracyjnawznowienie postępowaniaprzedawnienieKRUSskarga administracyjna

WSA w Warszawie oddalił skargę na bezczynność Prezesa KRUS, uznając pismo organu za decyzję administracyjną, a nie bezczynność.

Skarga dotyczyła bezczynności Prezesa KRUS w odpowiedzi na wniosek K. K. o wznowienie postępowania, ponowne określenie składek, rozłożenie na raty i umorzenie odsetek. Organ administracji odmówił wznowienia, uznając decyzję za prawidłową i nieprzedawnioną. Sąd uznał pismo organu za decyzję administracyjną, a nie bezczynność, oddalając tym samym skargę.

Skarga została wniesiona przez K. K. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) w przedmiocie jej wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. Wniosek dotyczył m.in. wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2003 r., ponownego określenia wysokości składek, rozłożenia ich na raty oraz umorzenia odsetek. Dyrektor Oddziału Regionalnego KRUS w C. odmówił wznowienia postępowania, uznając decyzję z 2003 r. za prawidłową i nieprzedawnioną, powołując się na przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego KRUS z dnia [...] marca 2005 r., mimo braku formalnego nazwania go decyzją, w rzeczywistości stanowiło decyzję administracyjną. Sąd powołał się na utrwalony pogląd NSA, że niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia charakteru decyzji, jeśli zawiera ono kluczowe elementy. W związku z tym, że organ nie pozostawał w bezczynności, a wydał rozstrzygnięcie, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że prawidłowość tej decyzji nie podlega kontroli WSA, a jedynie sądów powszechnych, zgodnie z przepisami dotyczącymi ubezpieczeń społecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo organu, które zawiera oznaczenie organu, adresata, datę, podpis osoby upoważnionej oraz rozstrzygnięcie o istocie sprawy, może być uznane za decyzję administracyjną, nawet jeśli nie spełnia wszystkich wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalony pogląd NSA, że niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia charakteru decyzji, jeśli zawiera ono minimum niezbędnych elementów, co pozwala na jego kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 149

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu wezwania organu do wydania decyzji w przypadku stwierdzenia bezczynności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uzna ją za niezasadną.

Pomocnicze

u. o u.s.r. art. 52 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a ponadto przepisy o zobowiązaniach podatkowych.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Składki na ubezpieczenie społeczne przedawniają się z upływem 10-letniego terminu przedawnienia.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Sprawy z zakresu kontroli decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wymienia sprawy, które należą do właściwości sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wadę nieważności decyzji, gdy wydano ją mimo braku właściwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo organu z dnia [...] marca 2005 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, co wykluczało bezczynność organu.

Odrzucone argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, nie wydając decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2005 r.

Godne uwagi sformułowania

niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia sprawy charakteru decyzji, jeżeli jest w nim co najmniej oznaczenie organu administracji wydającego akt, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji

Skład orzekający

Jakub Pinkowski

przewodniczący

Krystyna Chustecka

członek

Sylwester Golec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznanie pisma organu za decyzję administracyjną mimo braków formalnych, właściwość sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego nazwania pisma decyzją oraz właściwości sądów w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego bezczynności organu i charakteru decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy pismo bez nazwy 'decyzja' może być uznane za decyzję? WSA rozstrzyga w sprawie bezczynności KRUS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Wa 34/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Pinkowski /przewodniczący/
Krystyna Chustecka
Sylwester Golec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników oddala skargę.
Uzasadnienie
III SAB/Wa 34/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganie przez K. K. ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie do stycznia 1991 r. do końca marca 2000 r. oraz określił wysokość składek na ubezpieczenie społeczne rolników należnych od ubezpieczonej.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. K. K. zażądała od Prezesa KRUS:
- wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r.
- ponownego określenia wysokości zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników z uwzględnieniem terminów przedawnienia
- rozłożenia na raty składek, które nie uległy przedawnieniu
- umorzenia odsetek od nieprzedawnionych składek
- zaniechania potrącania zaległych składek ze świadczeń K. K. wypłacanych z ubezpieczenia społecznego w wysokości wynikającej z wydanych dotychczas decyzji w sprawie rozłożenia zaległości na raty
W dniu [...] marca 2005 r. K. K. wezwała Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. o załatwienie jej wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. w formie decyzji.
Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia w stosunku do K. K. obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników. Organ stwierdził, że obowiązek ten został ustalony ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., która w ocenie organu jest prawidłowa. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiło przedawnienie obowiązku zapłaty składek wynikających z decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. Na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. Nr 71, poz. 342 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u. o u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie należało stosować odpowiednio przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych a ponadto przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) składki na ubezpieczenie społeczne przedawniają się z upływem 10-letniego terminu przedawnienia. Zdaniem dyrektora do przedawnienia składek w pierwszej kolejności należy stosować przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z uwagi na użycie w treści art. 52 ust. 1 pkt 1 u. o u.s.r. zwrotu "ponadto", który oznacza, że przepisy o zobowiązaniach podatkowych mają zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w u. o u.s.r. i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto dyrektor stwierdził, że w sprawie umorzenia zaległych składek i odsetek oraz zmniejszenia rat zaległości do zapłaty zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pismem z dnia [...] maja 2005 r. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa KRUS w przedmiocie jej wniosku z dnia [...] stycznia 2005 r. złożonym do Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C.
W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne w niósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W rozpoznanej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. skierowanym do skarżącej pismem z dnia [...] marca 2005 r. rozstrzygnął w przedmiocie żądań zgłoszonych w piśmie skarżącej z dnia [...] stycznia 2005 r. Zdaniem składu orzekającego pismo to mimo, że nie zostało nazwane decyzja, to z uwagi na jego treść w rzeczywistości było decyzją administracyjną. Pismo to zawierało oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, podpis osoby upoważnionej do działania za organ a także rozstrzygnięcie sprawy. Zawarte w tym piśmie rozstrzygnięcie dotyczyło konkretnej sprawy indywidualnie oznaczonego adresata i oparte zostało na przepisach powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego a przedmiotem tego rozstrzygnięcia były obowiązki adresata w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników. Pismo to zostało podpisane przez Dyrektor Oddziału Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. , który jak wynika z innych decyzji znajdujących się w aktach sprawy był upoważniony do wydawania decyzji w imieniu Prezesa KRUS. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia sprawy charakteru decyzji, jeżeli jest w nim co najmniej oznaczenie organu administracji wydającego akt, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji i chociaż będzie to decyzja wadliwa to będzie podlegać sądowej kontroli (wyrok NSA z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169, z aprobującą glosą J. Borkowskiego, również wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. akt SA 791, ONSA 1981, z. 2, poz. 91, por też uwagi Z. Janowicza w Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Warszawa, 1991, s. 248 i nast.).
W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie została wydana decyzja przez pracownika upoważnionego przez Prezesa KRUS do wydawania decyzji, a zatem pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. z dnia [...] marca 2005 r. w rzeczywistości było decyzją Prezesa KRUS . Z tego względu należało stwierdzić, że rozpoznanej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż postępowanie zostało zakończone rozstrzygnięciem, które zawierało minimum elementów jakie winien zawierać akt administracyjny. Rozstrzygnięcie to oczywiście nie zawierało wszystkich wymienionych w art. 104 § 1 k.p.a. elementów decyzji administracyjnej, jednakże jak już zaznaczono spełniało niezbędne wymogi do uznania go za decyzję administracyjną. Z tego względu Sąd nie mógł uznać wniesionej skargi za zasadną. Sąd gdyby uznał, że w sprawie wystąpiła bezczynność Prezesa KRUS to na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR 153, poz. 1270 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) obowiązany byłby wezwać w wyroku Prezesa KRUS do wydania, w zakreślonym w sentencji wyroku terminie, decyzji w sprawie żądania skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] stycznia 2003 r., jednakże decyzja ta byłaby drugą decyzją wydaną w tej samej sprawie, a zatem dotknięta byłaby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezesa KRUS wydanej w jego imieniu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w C. z dnia [...] marca 2005 r., gdyż sprawy z zakresu kontroli decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw wymienionych art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.) na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s. w związku z art. 52 ust. 1 u. o .u.s.r. należą do właściwości sądów powszechnych. Z tego względu strona skarżąca w celu skontrolowania tej decyzji przez sąd winna wnieść na tę decyzję skargę do właściwego sądu powszechnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi wskazując, że brak pouczenia w decyzji o prawie do wniesienia skargi do sądu uniemożliwił jej wniesienie skargi w przepisanym terminie. W ocenie sądu postępując w ten sposób strona skarżąca doprowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcie jej sprawy przez sąd powszechny właściwy w sprawie ubezpieczeń społecznych, który oceni wszystkie podnoszone przez skarżącą argumenty przeciwko obowiązkowi ponoszenia ciężaru składek w tym za okresy, które zdaniem skarżącej uległy przedawnieniu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.