III SAB/Po 92/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. Y. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi długotrwałe nierozpatrywanie wniosku, mimo wielokrotnych ponagleń i wskazania faktycznego adresu zamieszkania. Wojewoda argumentował, że bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców był zawieszony na mocy przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie, które były wielokrotnie przedłużane, ostatnio do 4 marca 2026 r. Sąd, odwołując się do nowszego orzecznictwa NSA, uznał jednak, że dalsze przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją, w szczególności z prawem do sądu (art. 45 ust. 1). Sąd stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą uzasadniać nieograniczonego przedłużania ograniczeń praw obywatelskich. W związku z tym, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 60 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona rażącego charakteru, ponieważ Wojewoda działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów. Sąd oddalił również wniosek o zasądzenie od organu sumy pieniężnej i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOrzeczenie jest istotne dla interpretacji przepisów o zawieszaniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu, szczególnie po 30 czerwca 2024 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy zawieszające terminy załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), wielokrotnie przedłużane, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. i stanowić podstawę do odmowy rozpoznania skargi na bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją, w szczególności z prawem do sądu (art. 45 ust. 1), ponieważ nadzwyczajne okoliczności nie mogą uzasadniać nieograniczonego przedłużania ograniczeń praw obywatelskich.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na nowszym orzecznictwie NSA, uznał, że wielokrotne przedłużanie przepisów epizodycznych ograniczających prawo do sądu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności jest nieproporcjonalne i narusza Konstytucję. Stwierdzono, że organ administracji powinien dostosować swoje zasoby do bieżących potrzeb, a nie polegać na ciągłym zawieszaniu terminów.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo powoływania się na przepisy zawieszające terminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ mimo powoływania się na przepisy zawieszające terminy, sąd uznał te przepisy za niekonstytucyjne w kontekście sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo że Wojewoda działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów, to faktycznie nie podjął czynności w ustawowym terminie, a sąd uznał podstawę prawną jego działania za niekonstytucyjną.
Czy stwierdzona bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rażące naruszenie prawa wymaga ciężkiego naruszenia o cechach oczywistej sprzeczności z prawem i dotkliwych skutków, a Wojewoda działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów, co nie świadczy o lekceważeniu prawa czy działaniu na szkodę strony.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 112a § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.p.o.U. art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 106 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 3
Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 § § 1 pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy zawieszające terminy w sprawach pobytowych, wielokrotnie przedłużane, stały się niekonstytucyjne po 30 czerwca 2024 r. i nie mogą stanowić podstawy do odmowy rozpoznania skargi na bezczynność. • Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jako podstawa do oddalenia skargi na bezczynność.
Godne uwagi sformułowania
Nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po dniu 30 czerwca 2024 r. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości-bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Rowiński
sędzia
Sebastian Michalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Orzeczenie jest istotne dla interpretacji przepisów o zawieszaniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu, szczególnie po 30 czerwca 2024 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, które były wielokrotnie przedłużane, co budzi wątpliwości prawne.
“Prawo do sądu kontra specustawa: WSA w Poznaniu kwestionuje konstytucyjność przedłużania zawieszenia terminów dla cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.