III SAB/Po 83/26

III SAB/Po 83/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 2 pkt 8, art. 58 § 1 pkt 6, art. 133 § 1, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2026 r. sprawy ze skargi C. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej C. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
C. W., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W skardze podniesiono zarzut naruszenia:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z 3 października 2024 roku wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej;
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez brak realizacji wniosku o udostepnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi.
Uzasadniając skargę pełnomocnik wskazał, że 3 października 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej - prośbę o udostępnienie dokumentów, zawierających informację w następującym zakresie:
"1. Jakie były wydatki na pomoc społeczną w latach 2022 - 2024 w podziale na:
a. świadczenia pieniężne,
b. świadczenia niepieniężne,
c. usługi opiekuńcze,
d. koszty administracyjne (obsługa, wynagrodzenia, koszty biurowe)?
2. Jaki procent całości wydatków stanowiły koszty administracyjne w każdym z tych
3. Jakie programy lub formy pomocy społecznej były realizowane w latach 2022 — 2024?
4. Jakie kwoty wydatkowano na każdy z tych programów?
5. Ilu beneficjentów objęto pomocą w ramach poszczególnych programów?
6. Jakie były źródła finansowania pomocy społecznej w latach 2022 — 2024?"
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazano przesłanie informacji pocztą elektroniczną na podany adres.
Pomimo przekroczenia terminu z art. 13 ust. 1 ustawy, podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostepnienia informacji, nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. Wskazano, że organ do dnia złożenia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, zatem skarga jest w pełni uzasadniona.
W oparciu o podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, a nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Na okoliczność wystąpienia o udostępnienia informacji we wskazanym terminie i wyczerpania środków koniecznych do złożenia skargi, dołączono dwa egzemplarze wydruku z poczty elektronicznej (gmail), w tym wydruk poświadczony za zgodność z oryginałem, na którym widoczne są: data wydruku wiadomości (10 stycznia 2026 r., 18:20), imię i nazwisko skarżącej oraz adres poczty elektronicznej; nazwa wiadomości (wniosek) i oznaczenie liczby wiadomości (1 wiadomość); w treści wiadomości widoczne jest ponownie imię i nazwisko Skarżącej (nadawca) oraz adres poczty elektronicznej, a poniżej adres poczty elektronicznej adresata ([...]); właściwa treść wiadomości (Witam, w załączeniu wniosek o informację publiczną. C.W); ikonografia pliku stanowiącego skan podpisanego wniosku datowanego na 3 października 2024 r.; na dole strony znajduje się oznaczenie adresu URL, czyli unikalny adres (lokalizacja) witryny internetowej (https://mail.google.com/[...]) składający się z takich części jak protokół (https) i domena (mail.google.com) oraz ścieżka do pliku (ciąg znaków, cyfr i liter).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Ustosunkowując się do zarzutów organ wyjaśnił, że wobec wpływu skargi pracownicy Urzędu Gminy przeprowadzili czynności sprawdzające polegające na sprawdzeniu zawartości skrzynki elektronicznej Urzędu Gminy powiązanej z adresem e-mail: [...]. Przedmiotowe czynności sprawdzające zakończone zostały sporządzeniem notatki służbowej, której treść dołączono do akt sprawy. W ramach czynności ustalono, że brak jest wiadomości z dnia 3 października 2024 roku z godziny 11 :22, przesłanej z adresu [...], pomimo, iż w przedmiotowej skrzynce znajduje się 13 innych wiadomości dostarczonych w tym dniu.
Jednocześnie wskazano, że na trzy dni przed doręczeniem skargi tj. 10 stycznia 2026 r. - w sobotę, o godzinie 18:19 na skrzynkę elektroniczną e-mail Urzędu powiązaną z adresem [...] wpłynęła wiadomość elektroniczna e-mail przesłana z adresu [...], do której załączono plik pdf zawierający treść wniosku opatrzony datą 03.10.2024 r.
W konsekwencji organ zaprzeczył, aby przedmiotowa wiadomość wpłynęła 3 października 2024 roku na skrzynkę e-mail [...]. Jednocześnie wskazano, że w odniesieniu do wniosku, który wpłynął 10 stycznia 2026 r. i został zarejestrowany w dacie 12 stycznia 2026 r. (poniedziałek), organ udzielił odpowiedzi w dniu 28 stycznia 2026 roku.
Zarządzeniem z 23 lutego 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do przedłożenia dowodu skierowania do organu administracji wiadomości e-mail z dnia 3 października 2024 r. zawierającej wniosek o udostepnienie informacji publicznej – w terminie 7 dni, pod rygorem wydania rozstrzygnięcia na podstawie dostępnych materiałów sprawy.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 28 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, na okoliczność stwierdzenia, iż adres na który skarżąca skierowała wniosek o udostępnienie informacji publicznej zbieżny jest z adresem poczty elektronicznej urzędu, zamieszczonym na stronie internetowej urzędu.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, dopełniła ona wszelkich formalności związanych z wniesieniem wniosku. Wniosek został wysłany drogą elektroniczną na oficjalny adres e-mail organu, zaś do skargi załączono wydruk potwierdzenia wysłania wiadomości e-mail, co stanowi niepodważalny dowód doręczenia. Organ nie może zatem kwestionować faktu otrzymania wniosku, a wszelkie ewentualne problemy techniczne po jego stronie nie zwalniają go z odpowiedzialności. Skarżąca przedstawiła dowód doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez załączenie do skargi wydruku z poczty elektronicznej.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik skarżącej stwierdził, że do obowiązków organu administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej czy systemów informatycznych organu aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę.
Do pisma dołączono poświadczony za zgodność z oryginałem odpis wydruku wiadomości, tożsamy z egzemplarzem dołączonym do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W myśl art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Jak natomiast stanowi art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Należy zatem wskazać na wstępie, że przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest zarzucana przez pełnomocnika skarżącej, a kwestionowana przez organ, bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Okolicznością bezsporną jest, że wniosek sformułowany przez skarżącą dotyczy informacji publicznej, a organem obowiązanym do jego rozpoznania jest Wójt Gminy. Przedmiotem sporu pozostaje ocena, czy skarga w istocie została poprzedzona złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Na okoliczność złożenia wniosku w dacie 3 października 2024 roku pełnomocnik strony przedstawił opisany na wstępie wydruk treści wiadomości e-mail. Skierowanie tejże wiadomości jest kwestionowane przez organ. Rozstrzygnięcie, czy wniosek został skutecznie złożony przez skarżącą jest kwestią zasadniczą, gdyż od jej wyjaśnienia zależy to, czy w ogóle sprawa podlega merytorycznemu rozpoznaniu w zakresie badania bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji żądanej we wniosku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2022 r. III OSK 1559/21, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Sąd podziela pogląd przytoczony przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z 28 lutego 2026 r., zgodnie z którym podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną, zaś ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę.
Jednocześnie należy stwierdzić, że podstawowym warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, składanego za pośrednictwem poczty elektronicznej, jest co najmniej jego skuteczne nadanie do organu. Złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Innymi słowy obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie powstaje z chwilą wpływu wniosku do organu zobowiązanego. A więc tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku. Brak nadania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesądza zatem o niedopuszczalności skargi na bezczynność organu. Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Nie jest więc możliwe badanie merytoryczne sprawy przez sąd administracyjny, w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku z uwagi na brak jego nadania, a więc także co do bezczynności organu w zakresie jego rozpatrzenia (por. w szczególności postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 22 listopada 2024 r. I SAB/Sz 164/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 stycznia 2025 r. IV SAB/Wr 894/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 czerwca 2022 r. IV SAB/Po 66/22, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 stycznia 2026 r. II SAB/Łd 155/25 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 lutego 2023 r. III SAB/Gd 84/22).
W oparciu o analizę dokumentów przedstawionych przez organ oraz pełnomocnika skarżącej Sąd doszedł do przekonania, że wiadomość zawierająca wniosek, datowana na 3 października 2024 r. nie tylko nie została organowi doręczona, lecz również nie została w ogóle skierowana na adres poczty elektronicznej organu. Pomimo wezwania, pełnomocnik nie zaprezentował żadnych wiarygodnych dowodów skierowania wiadomości na adres organu. Przedłożony przez stronę wydruk nie potwierdza ani daty skierowania, ani daty doręczenia. Jedyna data wynikająca z tego wydruku istotna dla sprawy to data sporządzenia wiadomości. Co więcej, mimo iż pełnomocnik strony zapoznał się z argumentacją organu, wyrażoną w odpowiedzi na skargę, nie przedstawił żadnego dodatkowego dowodu, potwierdzającego skuteczne złożenie wniosku.
W ocenie Sądu, w tych okolicznościach wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej nie są wystarczające dla stwierdzenia faktu i daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił przedmiotową skargę jak w punkcie I postanowienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II postanowienia stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.