Orzeczenie · 2026-03-26

III SAB/Po 68/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-03-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo do sąduKonstytucjaNSAWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę R.S. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a. poprzez pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania, mimo że nie mógł przedstawić ważnego dokumentu podróży z powodu kradzieży. Wojewoda powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów załatwiania spraw do 4 marca 2026 r. Sąd, odwołując się do najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał jednak, że po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie zawieszenia terminów jest niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji), naruszając prawo do sądu. Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, zobowiązując go do załatwienia wniosku w terminie 60 dni. Jednocześnie, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ działał w przekonaniu o słuszności stosowanych przepisów szczególnych. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Stosowanie przepisów o zawieszeniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście ich konstytucyjności i prawa do sądu po 30 czerwca 2024 r.; interpretacja art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej konstytucyjnością po określonej dacie. Interpretacja art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach jest standardowa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, po dniu 30 czerwca 2024 r., może stanowić podstawę do odmowy stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie zawieszenia terminów jest niezgodne z Konstytucją i nie może stanowić przeszkody do stwierdzenia bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na najnowszym orzecznictwie NSA, które uznało, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów jest nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu, zwłaszcza gdy nadzwyczajne okoliczności uzasadniające pierwotne wprowadzenie tych przepisów już nie istnieją.

Czy organ administracji publicznej może pozostawić wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy bez rozpoznania, jeśli cudzoziemiec nie przedstawił ważnego dokumentu podróży, ale udokumentował niemożność jego uzyskania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ powinien rozważyć zastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, który dopuszcza przedstawienie innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w szczególnie uzasadnionym przypadku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach ma na celu umożliwienie uzyskania zezwolenia w sytuacjach, gdy cudzoziemiec nie może uzyskać dokumentu podróży, a organ nie może obligatoryjnie pozostawić wniosku bez rozpoznania.

Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, wynikająca z błędnej interpretacji przepisów o zawieszeniu terminów, stanowi rażące naruszenie prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ działał w przekonaniu o słuszności stosowanych przepisów szczególnych, a jego postawa nie cechowała się długotrwałą i niezrozumiałą biernością.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rażące naruszenie prawa wymaga ciężkiego naruszenia, noszącego cechy oczywistej sprzeczności z prawem i wywołującego dotkliwe skutki, a nie tylko przekroczenia terminów czy błędnej interpretacji przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Zobowiązano Wojewodę do załatwienia wniosku R. S. w terminie 60 dni od daty zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku; stwierdzono bezczynność Wojewody; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Przepisy (23)

Główne

u.p.o.U. art. 106 § 3

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.U. art. 106 § 1-2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.U. art. 100d § 1-4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 44

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 32

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 10 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 3

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach przez organ, który nie rozważył możliwości przedstawienia innego dokumentu podróży w sytuacji kradzieży paszportu. • Niezgodność art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP po 30 czerwca 2024 r., co umożliwia stwierdzenie bezczynności organu.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który został odrzucony przez sąd w kontekście konstytucyjności przepisów po 30 czerwca 2024 r.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości-bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący

Monika Świerczak

sprawozdawca

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów o zawieszeniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście ich konstytucyjności i prawa do sądu po 30 czerwca 2024 r.; interpretacja art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej konstytucyjnością po określonej dacie. Interpretacja art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów ograniczających prawo do sądu w kontekście spraw cudzoziemców, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym i administracyjnym.

Prawo do sądu kontra ustawa o pomocy Ukrainie: WSA w Poznaniu stawia na Konstytucję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst