III SAB/Po 6/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-07-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościbezczynność organuterminykpapostępowanie administracyjnewsa

WSA w Poznaniu zobowiązał Starostę do rozstrzygnięcia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w terminie dwóch miesięcy, uznając jego bezczynność za uzasadnioną.

Skarga dotyczyła bezczynności Starosty P. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pomimo wielokrotnych wezwań i wyznaczania dodatkowych terminów, Starosta nie wydał decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, zobowiązując Starostę do rozstrzygnięcia wniosku w terminie dwóch miesięcy i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę H. K., A. K. i J. K. na bezczynność Starosty P. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący domagali się rozstrzygnięcia wniosku złożonego jeszcze w 1990 roku, który był zawieszany i wielokrotnie podejmowany. Pomimo wyznaczenia przez Wojewodę dodatkowych terminów na załatwienie sprawy, Starosta P. nie wydał decyzji, tłumacząc to koniecznością ustalenia stanu prawnego nieruchomości, rozbieżnościami w dokumentacji oraz potrzebą zawiadomienia kolejnych stron postępowania. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz utrwalone orzecznictwo, uznał bezczynność organu za uzasadniającą uwzględnienie skargi. Zobowiązał Starostę P. do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości w terminie dwóch miesięcy od doręczenia wyroku i zasądził od niego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania wydaniem decyzji w terminie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności lub nie zakończy postępowania wydaniem decyzji, niezależnie od przyczyn opieszałości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw przez organy administracji, w tym sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego (miesiąc) i sprawy szczególnie skomplikowane (dwa miesiące).

k.p.a. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje tryb wnoszenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa kompetencje sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, w tym zobowiązanie do wydania aktu lub podjęcia określonych czynności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wyda decyzji w ustawowym terminie, niezależnie od przyczyn opieszałości. Strona, po wyczerpaniu trybu zażaleniowego, ma prawo do wniesienia skargi na bezczynność organu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Starosty P. o konieczności przedłużenia terminu z powodu złożoności sprawy i potrzeby ustalenia stanu prawnego nie została uwzględniona jako usprawiedliwienie bezczynności w kontekście skargi.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Tadeusz M. Geremek

sędzia

Beata Sokołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zasadności skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zwłaszcza w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w kontekście przepisów k.p.a. i p.p.s.a. z okresu orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem bezczynności organów administracji i możliwości jego zwalczania przez obywateli za pomocą skargi do sądu administracyjnego. Jest to istotne z perspektywy praktycznej dla prawników i obywateli.

Bezczynność urzędnika? Sąd administracyjny daje jasny sygnał: sprawa musi być załatwiona!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Po 6/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Tadeusz Geremek
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Beata Sokołowska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. K., A. K. i J. K. na bezczynność Starosty P. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. zobowiązuje Starostę P. do rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] zarejestrowanego pod numerem [...] o zwrot nieruchomości położonej w P. na osiedlu [...], oznaczonej w ewidencji gruntów; obręb U., arkusz mapy [...], działki numer [...], [...] i [...], dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Kw numer [...] w terminie dwóch miesięcy, II. zasądza od Starosty P. na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek
Uzasadnienie
H. K., A. K. i J. K. wnieśli skargę na bezczynność Starosty P. w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] 1990r. o zwrot nieruchomości położonej w P. na osiedlu [...], oznaczonej w ewidencji gruntów – obręb U., arkusz mapy [...], działki numer [...],[...] i [...] ( księga wieczysta Kw nr [...] Sądu Rejonowego).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż pierwotny wnioskodawca C. K. wniósł pismem z dnia [...] 1999 r. o zawieszenie przedmiotowego postępowania, co nastąpiło na mocy postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] – do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny kwestii ważności umowy o oddanie spornych działek w użytkowanie wieczyste Uniwersyteckiej Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Ponieważ Sąd Apelacyjny stwierdził prawomocnym wyrokiem z [...] nieważność powyższej umowy (sygn. akt [...]) C. K. złożył pismami z dnia [...] 2002r. i [...] 2003r. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Po złożeniu przez niego w dniu [...] 2004r. zażalenia na bezczynność Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "B" podjął zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...].
Po śmierci C. K. (w dniu [...] 2004 r.) jego następcami prawnymi zostali skarżący H. K., A. K. i J. K.
Ponieważ Starosta P. nie wydał – jako organ właściwy wyznaczony przez Wojewodę – decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości w ustawowym terminie, pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy. Wojewoda uwzględnił zażalenie i wyznaczył postanowieniem nr [...] z [...] Staroście P. termin załatwienia sprawy do dnia [...] 2005r.
Również w tym terminie przedmiotowa sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji, a Starosta P. zawiadomił skarżących pismem z dnia [...] 2005 r. o przedłużeniu terminu do dnia [...] 2006r. ze względu na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty dotyczące stanu prawnego nieruchomości, przeprowadzenia oględzin i rozprawy administracyjnej oraz sporządzenia opinii określającej wartość nieruchomości. Termin ten nie został zachowany i do dnia wniesienia skargi nie wydano decyzji w kwestii zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Starosta P. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że materiał dowodowy zebrany w sprawie okazał się niewystarczający do wydania decyzji w terminie wskazanym przez Wojewodę. Ze względu na rozbieżności pomiędzy treścią ksiąg wieczystych, danych z ewidencji gruntów oraz informacji nadesłanych ze Spółdzielni Mieszkaniowej "A" i Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "B" zaistniała bowiem konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości objętych postępowaniem zwrotowym. "B" nie wystąpił do tej pory z wnioskiem o wykreślenie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części nieruchomości nie podlegającej zbyciu przez Uniwersytecką Spółdzielnię Mieszkaniową "A". Zaistniała ponadto konieczność zawiadomienia kolejnych osób trzecich o toczącym się postępowaniu i przyznania im przymiotu strony. Z tego powodu Starosta P. poinformował skarżących pismem z [...] 2006r. o przedłużeniu terminu załatwienia niniejszej sprawy do dnia [...] 2006 r., podając przy tym przyczyny pozostawania w zwłoce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji.
W niniejszej sprawie Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "B" w Poznaniu postanowieniem nr [...] z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie.
Wojewoda wyznaczył postanowieniem nr [...] z dnia [...] Starostę P. jako organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu spornej nieruchomości. Ponieważ organ administracyjny nie uczynił tego w podanym powyżej ustawowym terminie pełnomocnik skarżących złożył pismem z dnia [...] 2005r. w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Z tego powodu Wojewoda wyznaczył postanowieniem nr [...] z [...] Staroście P. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] 2005r.
Mimo upływu tego terminu oraz wniesienia przedmiotowej skargi organ w odpowiedzi na nią (zawartej w piśmie z dnia [...] 2006 r.) przyznał, że danej sprawy nie załatwił, wyznaczając nowy termin – do dnia [...] 2006 r. oraz podał przyczyny opóźnienia postępowania.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie bezczynność organu administracji publicznej zachodzi w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji czy innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu ( zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok NSA z 05.11.1987r., SAB 23/87, ONSA 1988/1/13; wyrok NSA z 22.12.1998r., III SAB 77/98, LEX nr 36590; wyrok WSA w Warszawie z 08.06.2004r., III SAB/Wa 8/04, LEX nr 160109)
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uznania, iż skarga na bezczynność Starosty P. była uzasadniona. Przy badaniu skargi na bezczynność organów administracji publicznej kontrola sądu administracyjnego winna skupić się na sprawdzeniu, czy skarga jest dopuszczalna i czy istotnie zostały naruszone przepisy o terminach załatwienia spraw (zob. wyrok NSA z 13.02.1998r., I SAB 125/97, LEX nr 44544).
Nie ulega wątpliwości, iż Starosta P. nie załatwił sprawy w ustawowym terminie określonym w przepisie art. 35 § 3 kpa, wobec czego Wojewoda prawidłowo wyznaczył dodatkowy termin na jej załatwienie, uwzględniając zażalenie skarżących. Starosta P. poinformował pismem z [...] 2005 r. o niemożności załatwienia sprawy w wyznaczonym przez organ wyższego stopnia terminie (czyli do [...] 2005r. ), co skutkowało jego przedłużeniem do dnia [...] 2006r., a następnie przedłużył ten termin do dnia [...] 2006 r. Skarżący byli jednocześnie uprawnieni do wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność z powodu wyczerpania obligatoryjnego trybu złożenia zażalenia na zasadzie art. 37 § 1 kpa.
Z tego względu Sąd, podzielając zarzuty skarżących, iż przy załatwianiu sprawy zwrotu spornej nieruchomości Starosta P. pozostaje w bezczynności, orzekł - na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) – jak w sentencji.
/-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek
M.N.d.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI