III SAB/Po 16/26

III SAB/Po 16/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skarżąca M. S. pismem z 30 października 2025 r. wniosła elektronicznie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie informując, że w dniu 15 października 2025 r. została wydana decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia i przedkładając jej kopię. Nadto organ dodał, że skarżąca nie złożyła ponaglenia, ani zażalenia w zakresie terminowości rozpatrywania wniosku.
W wykonaniu zarządzenia z 03 grudnia 2025 r. Skarżąca została wezwana do
usunięcia w terminie 7 dni braku skargi poprzez podpisanie jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie w związku z jego nie odebraniem przez adresata zostało uznane za doręczone w dniu 19 grudnia 2025 r.
W związku z niepełnym przesłaniem do Sądu przez organ dokumentów Skarżącej złożonych elektronicznie, w tym potwierdzenia podpisania skargi podpisem elektronicznym Sąd zwrócił się do organu o potwierdzenie podpisania skargi z 30 października 2025 r. podpisem elektronicznym przez Skarżącą, podania daty doręczenia skarżącej decyzji z 15 października 2025 r. oraz przedłożenia ponaglania, które według jej oświadczenia zostało złożone 28 października 2025 r., wraz z plikami potwierdzającymi podpisanie ponaglenia podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym pozwalającymi na weryfikację raportu podpisu. Skarżąca została także wezwana do przedłożenia dowodu wniesienia ponaglenia z 28 października 2025 r. do organu wraz z plikami pozwalającymi na weryfikację podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisanego osobiście ponaglenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone skarżącej 31 stycznia 2026 r. (k. 122a akt sądowych). W odpowiedzi z 31 stycznia 2026 r. skarżąca podała, że w załączeniu przesyła ponaglenie, które złożyła za pośrednictwem platformy Empatia, ale ponaglenie to ostatecznie nie zostało przesłane do Sądu, a jedynie UPP z 30 maja 2025 r. (k. 127 akt sąd.). W związku z tym na zarządzenie z 3 lutego 2026 r. Skarżąca została ponownie wezwana do przedłożenia dowodu wniesienia ponaglenia z 28 października 2025 r. do organu wraz z plikami pozwalającymi na weryfikację podpisu elektronicznego lub zaufanego albo podpisanego osobiście w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Dodatkowo poinformowano Skarżącą, że w elektronicznej korespondencji z 31 stycznia 2026 r. brak jest ponaglenia z potwierdzeniem jego elektronicznego podpisu, a jedynie UPP z 30 maja 2025 r. (134 akt sąd.).
W odpowiedzi z 06 lutego 2026 r. skarżąca przedłożyła jedynie UPP z 28 października 2025 r. bez przedłożenia dokumentu, którego to UPP dotyczy.
W dniu 17 lutego 2026 r. organ, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 30 stycznia 2026 r., udzielił informacji, że decyzja z dnia 15 października 2025 r. została elektronicznie doręczona Skarżącej w dniu 3 listopada 2025 r. (k. 158 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1).
Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania meritum skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna inicjowana taką skargą nie może zostać merytorycznie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd.
Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności skargi jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec cytowanego przepisu, art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za "wyczerpanie środków zaskarżenia" sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, regulację powołanych przepisów uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi warunek dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Co do zasady więc, w przypadku zarzutu zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie "k.p.a."), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W art. 37 § 3 k.p.a. przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2).
Z cytowanych przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądowym [zob. postanowienie NSA(7) z 2.9.2020 r. II OSK 3732/18; por. też: postanowienia NSA z 8.2.2021 r. I OSK 2754/20 i z 23.2.2021 r. I OSK 950/19; wyrok NSA z 17.11.2020 r. II OSK 973/19 – wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl].
Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2203/20).
W niniejszej sprawie, mimo upływu z dniem 13 lutego 2026 r. wyznaczonego, dwukrotnym wezwaniem, 7-dniowego terminu do potwierdzenia wniesienia do organu ponaglenia prawidłowo podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym - wezwanie nie zostało wykonane prawidłowo. Skarżąca nie przedłożyła ponaglenia wraz z potwierdzeniem jego podpisania podpisem elektronicznym, zaufanym czy osobistym, a jedynie UPP z 28 października 2025 r., z którego nie wynika jakiego pisma dotyczy.
Powyższe skutkuje uznaniem, że przed wniesieniem skargi Skarżąca nie wyczerpała służących jej środków zaskarżenia, gdyż nie wniosła ponaglenia. Organ wskazał przy tym w odpowiedzi na skargę, że Skarżąca nie wniosła ponaglenia. W aktach administracyjnych sprawy przekazanych elektronicznie przez organ do WSA w Poznaniu brak także pisma stanowiącego ponaglenie wniesione przed złożeniem skargi z 30 października 2025 r. na bezczynność organu.
W tej sytuacji wniesienie skargi okazało się niedopuszczalne i skargę należało odrzucić.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.