III SAB/Po 14/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2008-11-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dowód osobistybezczynność organuakta stanu cywilnegobraki formalneodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikoszty postępowania

Sąd odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie wydania dowodu osobistego z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie wydania dowodu osobistego, wskazując na rozbieżności w aktach stanu cywilnego. Organ administracji pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Sąd uznał, że skarga została złożona bez wyczerpania środków zaskarżenia, ponieważ skarżący nie wniósł zażalenia na pozostawienie wniosku bez rozpoznania, co jest wymogiem proceduralnym w przypadku czynności materialno-technicznych, gdy powstaje spór o prawo. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę.

Skarżący J.M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie wydania dowodu osobistego, twierdząc, że organ odmówił wydania dokumentu z powodu niezgodności w aktach stanu cywilnego, co uważał za nieuzasadnione. Organ administracji wezwał skarżącego do przedłożenia odpisu aktu małżeństwa w celu usunięcia braków formalnych wniosku, wskazując na rozbieżności między aktem urodzenia a aktem małżeństwa. Skarżący nie uzupełnił braków, argumentując brak podstaw prawnych do żądania takich dokumentów. Wobec tego organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Następnie skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po otrzymaniu odpowiedzi, że rozbieżności uniemożliwiają weryfikację danych, złożył skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że wydanie dowodu osobistego jest czynnością materialno-techniczną, ale w przypadku sporu o prawo, gdy organ odmawia wydania dokumentu, wymagane jest postępowanie decyzyjne. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania, konieczne jest wyczerpanie środków zaskarżenia, w tym wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Ponieważ skarżący nie dopełnił tego obowiązku, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w sprawie wydania dowodu osobistego, która została poprzedzona pozostawieniem wniosku bez rozpoznania z powodu braków formalnych, podlega odrzuceniu z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydanie dowodu osobistego jest czynnością materialno-techniczną, ale w sytuacji sporu o prawo, gdy organ odmawia wydania dokumentu lub pozostawia wniosek bez rozpoznania, wymagane jest wyczerpanie środków zaskarżenia, w tym wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Niewyczerpanie tych środków skutkuje odrzuceniem skargi na bezczynność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli strona wniosła ją pomimo braku wyczerpania środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 52 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przypadku bezczynności organu, skargę wnosi się na zasadach ogólnych, wymagających wyczerpania środków zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie przez organ, stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia.

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepisy tej ustawy nie wskazują bezpośrednio na konieczność wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy wydania dowodu osobistego, jednakże w orzecznictwie przyjmuje się stosowanie przepisów KPA.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty art. 1 § ust. 7

Przepis określający sposób sprawdzania danych wnioskodawcy z aktem małżeństwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została złożona bez wyczerpania środków zaskarżenia, co stanowi podstawę do jej odrzucenia na mocy art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że nie ma podstaw prawnych do domagania się przedłożenia odpisu aktu stanu cywilnego i że postępowanie nie powinno zakończyć się decyzją, nie znalazła uznania sądu w kontekście wymogów proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

wydanie dowodu osobistego jest czynnością materialno-techniczną decyzja administracyjna jest niezbędna wówczas, gdy w związku z żądaniem dokonania czynności materialno – technicznej powstaje spór o prawo wymagają wyczerpania środków zaskarżenia

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Koś

członek

Walentyna Długaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi proceduralne dotyczące skargi na bezczynność organu w sprawach, gdzie wnioski są pozostawiane bez rozpoznania z powodu braków formalnych, a także kwestia wyczerpania środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wydawaniem dowodów osobistych i rozbieżnościami w aktach stanu cywilnego, ale ogólne zasady proceduralne są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury administracyjnej i kwestii formalnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców, ale istotną dla prawników procesowych.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Po 14/08 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2008-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OSK 230/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-27
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 § 1 pkt. 6, art. 52 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś . WSA Walentyna Długaszewska Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w P. J. W. – B. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie dowodu osobistego bez rozpoznania postanawia I. skargę odrzucić, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100,- (sto) złotych. /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś
Uzasadnienie
Skarżący J.M. wystąpił ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta P. polegającą na niewydaniu skarżącemu dowodu osobistego i wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta P. do wydania skarżącemu dowodu osobistego w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku oraz o przysądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że wskazany w skardze organ odmówił wydania skarżącemu dowodu osobistego z uwagi na niezgodności wynikające z treści akt stanu cywilnego.
W ocenie skarżącego stanowisko to jest nieuzasadnione, bowiem ani z ustawy ani też z § 1 ust. 7 rozporządzenia z 21.11.2000 r. nie wynika jakie są skutki stwierdzenia niezgodności pomiędzy danymi wynikającymi z wniosku a tymi, które wynikają z aktu małżeństwa. Zdaniem skarżącego każdy obywatel ma nie tylko obowiązek ale również prawo otrzymać dowód osobisty natomiast brak podstaw prawnych do odmowy wydania takiego dokumentu.
Przesyłając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę J. M. wraz z aktami sprawy, Prezydent Miasta P. nie przedstawił swego stanowiska w sprawie. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że skarżący [...] złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego. Pismem z dnia [...], wydanym w trybie art. 64 § 2 kpa, został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku przez przedłożenie odpisu skróconego aktu małżeństwa, potwierdzającego zawarcie w dniu [...] małżeństwa, który będzie zawierał nazwisko i imię wnioskodawcy zgodne z aktem urodzenia oraz z nazwiskiem i imieniem wpisanym we wniosku o wydanie dowodu osobistego. Pouczono też wnioskodawcę, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu w/w wezwania wyjaśniono, że zgodnie z § 1 ust.7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. z 2000r. nr 112, poz. 1182 ze zm.) dane wnioskodawcy zostały sprawdzone z aktem małżeństwa nr [...]. Akt ten został wpisany do Ksiąg Krajowych w Urzędzie Stanu Cywilnego w P. na wniosek J.M., którego małżeństwo zostało zawarte [...] w B. W dokumencie tym wpisane jest nazwisko "M." oraz imię "J.".
W dokumencie urodzenia nr [...] USC w P. nazwisko wnioskodawcy brzmi "M." a imię "J.". Takie same dane zawiera dokument małżeństwa zawartego [...], nr [...] USC w P.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie J.M. stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do domagania się od niego przedłożenia odpisu z akt stanu cywilnego i wniósł o nadanie sprawie biegu. Przyznał też, że występuje sprzeczność pomiędzy aktem stanu cywilnego a wnioskiem ale, zdaniem skarżącego," kompetentnym do rozstrzygnięcia tej sprzeczności jest urząd, który nie ma podstaw prawnych do odmowy wydania obywatelowi dokumentu tożsamości".
Pismem z dnia [...] skarżący został poinformowany o pozostawieniu podania z [...] bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków w zakreślonym terminie. Zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym piśmie skarżący pismem z dnia [...] wezwał Urząd Miasta P. Wydział Spraw Obywatelskich Oddział Dowodów Osobistych do usunięcia naruszenia prawa poprzez nadanie sprawie biegu i wydanie wnioskowanego dowodu osobistego. Odpowiedzią na to wezwanie było pismo Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Oddziału Dowodów Osobistych Urzędu Miasta P. z dnia [...], w którym wyjaśniono skarżącemu, że rozbieżności w aktach stanu cywilnego tj.
-akcie urodzenia nr [...] sporządzonym w USC w P. na nazwisko M. J.
-akcie małżeństwa nr [...] sporządzonym w USC w P. na nazwisko M. J.
-akcie małżeństwa nr [...] zawartego w B. i wpisanego do ksiąg krajowych w USC w P. na nazwisko M. J.,
nie dają podstaw do jednoznacznej weryfikacji danych osobowych skarżącego.
Pismo powyższe zawierało również informację, że skarżący został wcześniej poinformowany o konieczności doprowadzenia do zgodności aktów stanu cywilnego. Niedopełnienie tego obowiązku, w ocenie organu administracji, uniemożliwiało nadanie sprawie biegu.
Prezydent Miasta P. stwierdził nadto, że nie znajduje uzasadnienia oczekiwanie wydania decyzji odmawiającej wydania dowodu osobistego J. M. na podstawie art. 104 § 1 kpa, gdyż zdaniem tego organu, załatwienie sprawy następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej jedynie w sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego obowiązek taki wynika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zainspirowane zostało wnioskiem J. M. o wydanie dowodu osobistego. Trafne jest stanowisko zawarte w piśmie organu z [...] stwierdzające, że wydanie dowodu osobistego jest czynnością materialno-techniczną. Natomiast nie znajduje uzasadnienia pogląd wyrażony w tym piśmie, że brak podstaw do wydania decyzji odmawiającej wydania dowodu osobistego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że decyzja administracyjna jest niezbędna wówczas, gdy w związku z żądaniem dokonania czynności materialno – technicznej powstaje spór o prawo, a więc kiedy organ odmawia wydania dowodu osobistego (por. wyrok NSA z 16.05.2008 r. sygn. akt II OSK 398/07, Wyr. WSA w Warszawie z 16.07.2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 745/08).
Zgodnie z powyższym stanowiskiem do postępowania w sprawie wydania dowodu osobistego, choć przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych bezpośrednio na to nie wskazują, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W razie zatem pozostawienia podania bez rozpoznania, osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na zaniechaniu załatwienia sprawy, przysługuje skarga na bezczynność. Skargę taką wnosi się na zasadach ogólnych, które wymagają wyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dla uznania, że nastąpiło wyczerpanie środków zaskarżenia wymagane jest, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia.
Skarżący nie dopełnił tego obowiązku uznając za zasadne wezwanie organu I instancji do usunięcia naruszenia prawa i argumentował, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy złożona skarga nie miało zakończyć się wydaniem decyzji ani postanowienia.
Wobec tego, że stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia w świetle przedstawionych przepisów i utrwalonych zasad ich wykładni, należało uznać, że skarga została złożona bez wyczerpania środków zaskarżenia i podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego postanowiono jak w sentencji.
W. Długaszewska M. Lorych – Olszanowska B. Koś
T.M.d

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI