III SAB/Lu 62/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-03-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytzezwolenie na pracębezczynność organupostępowanie administracyjneWojewodaskarga administracyjnaustawa o pomocy obywatelom UkrainyKodeks postępowania administracyjnego

WSA w Lublinie oddalił skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, uznając, że organ nie był bezczynny, ponieważ nie odnalazł wniosku z dnia 17.11.2021 r. w swoich zasobach.

Skarga została wniesiona na bezczynność Wojewody Lubelskiego w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca twierdziła, że organ nie wezwał jej do uzupełnienia braków wniosku złożonego 17.11.2021 r. Wojewoda wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że nie odnalazł wniosku w swoich systemach ani w dokumentacji papierowej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ nie może być uznany za bezczynny w sprawie wniosku, którego fizycznie nie posiada, a skarżąca złożyła nowy wniosek, który jest procedowany.

Skarżąca, obywatelka Rosji, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Twierdziła, że wniosek złożony 17 listopada 2021 r. nie został rozpatrzony, a organ nie wezwał jej do uzupełnienia braków formalnych. Wojewoda Lubelski wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że nie odnalazł wniosku z 17 listopada 2021 r. w swoich zasobach, ani w systemach elektronicznych, ani w dokumentacji papierowej. Organ wskazał, że skarżąca złożyła nowy wniosek 14 września 2022 r., który jest procedowany, a jej pobyt i możliwość pracy są legalne na podstawie innych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie odnalazł wniosku z 17 listopada 2021 r. w swoich zasobach. Sąd podkreślił, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia sprawy, a nie można zobowiązać organu do załatwienia wniosku, którego fizycznie nie posiada. Sąd odniósł się również do argumentu skarżącej dotyczącego art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wyjaśniając, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Sąd stwierdził, że interes skarżącej jest zaspokojony, ponieważ złożyła nowy wniosek, który jest procedowany, a jej pobyt i praca są legalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie można zobowiązać organu do załatwienia wniosku, którego fizycznie nie posiada.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wniosku w zasobach organu wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności w jego rozpatrywaniu. Skarżąca złożyła nowy wniosek, który jest procedowany, a jej pobyt i praca są legalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1, 2 pkt 8 i 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 52 § 1, 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 149 § 1, 1a, 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konsekwencje uwzględnienia skargi na bezczynność (zobowiązanie do działania, stwierdzenie bezczynności, grzywna, suma pieniężna).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.o.u. art. 100c § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawiesza bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę dla cudzoziemców do 31 grudnia 2022 r.

u.p.o.u. art. 100c § 3

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Wyłącza stosowanie przepisów o bezczynności organu oraz wymierzaniu grzywien i zasądzaniu sum pieniężnych w okresie zawieszenia terminów.

u.p.o.u. art. 100c § 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Stanowi, że zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie zawieszenia nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości.

k.p.a. art. 36 § 1, 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu jako niezałatwienia sprawy w terminie.

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie sygnalizacyjne (wspomniane przez skarżącą).

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność.

u.o.c. art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

u.o.c. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Definicja 'cudzoziemca'.

ustawa covidowa art. 15z

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Automatyczne przedłużenie zezwoleń na pobyt i pracę.

ustawa covidowa art. 15zzq

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Automatyczne przedłużenie zezwoleń na pobyt i pracę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie odnalazł wniosku skarżącej z dnia 17.11.2021 r. w swoich zasobach, co uniemożliwia stwierdzenie bezczynności w jego rozpatrywaniu. Skarżąca złożyła nowy wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, który jest procedowany. Pobyt i praca skarżącej są legalne na podstawie przepisów ustawy covidowej oraz rozporządzeń wykonawczych.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 17.11.2021 r. Art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do obywatelki Rosji.

Godne uwagi sformułowania

nie można zobowiązać organu do załatwienia wniosku (sprawy), którego organ fizycznie nie posiada celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności określenie 'cudzoziemiec' należy rozumieć w sposób ustalony w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach

Skład orzekający

Anna Strzelec

sprawozdawca

Ewa Ibrom

przewodniczący

Iwona Tchórzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w sytuacji braku wniosku w zasobach organu oraz zakres zastosowania art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku i nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów o bezczynności. Interpretacja art. 100c jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa imigracyjnego ze względu na praktyczne aspekty stwierdzania bezczynności organu oraz interpretację przepisów dotyczących cudzoziemców w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Czy organ może być bezczynny, jeśli nie odnalazł Twojego wniosku? WSA w Lublinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Lu 62/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 103
art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 36 § 1, 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę.
Uzasadnienie
T. L. (dalej jako "skarżąca"), obywatelka [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wojewody (dalej jako "Wojewoda", "organ") w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca wniosła o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości dwuipółkrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniosła również o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, na podstawie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej jako "p.p.s.a" i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu 17 listopada 2021 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Wniosek został złożony w siedzibie organu i zawierał braki formalne oraz braki w koniecznej do udzielenia zezwolenia dokumentacji. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku i przedłożenia niezbędnych dokumentów. Tym samym termin, o którym mowa w art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), mający w sprawie zastosowanie, nie rozpoczął się.
Skarżąca wskazała również na regulację art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2022 poz. 583 ze zm., Dz.U. z 2023 r., poz. 103 ze zm.), wprowadzonego ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie przedmiotowej ustawy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), podnosząc, że nie znajduje ona zastosowania w niniejszej sprawie, skoro stroną nie jest obywatel Ukrainy.
W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków jest znaczne a rażąca bezczynność organu pozbawiona jest jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej lub o umorzenie postępowania. Wojewoda odrzucenie skargi uzasadniał zawieszeniem biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 31 grudnia 2022 r., w związku z wejściem w życie art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a, dodanego ustawą o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej jako "ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy").
Oddalenie skargi Wojewoda uzasadniał zaś tym, że w dokumentacji organu nie ma wniosku skarżącej z dnia 17 listopada 2021 r. ani żadnych ewentualnie dołączonych do niego załączników. Organ wyjaśnił, że pomimo postępowania wyjaśniającego, uruchomionego po wpływie pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 12 lipca 2022 r. (data wpływu do organu 20 lipca 2022 r.), dotyczącego udzielenia informacji na temat rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie udało się odnaleźć takiego wniosku w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców ani w Punkcie Obsługi Klienta (Biurze Podawczym) LUW, ani jakiegokolwiek śladu po nim. Organ wskazał, że skarżąca co prawda przedstawia organowi kopię pierwszej strony swego wniosku, na której widnieje stempel wpływu (datownik) oraz pieczątka imienna i podpis pracownika WSOiC, który miał przyjąć wniosek tego dnia, ale jest to jedyny dowód w tej sprawie. Organ wskazał również, że 1 sierpnia 2022 r. dbając o słuszny interes strony oraz o zagwarantowanie jej praw, umożliwiono skarżącej złożenie osobiście nowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, bez ponownego oczekiwania w kolejce i bez braków formalnych. Organ wyjaśnił, że skarżąca taki wniosek złożyła w dniu 14 września 2022 r., który jest procedowany. Tym samym, w ocenie Wojewody, organ nie może być bezczynny w sprawie (nie)rozpatrywania nieistniejącego wniosku. Na koniec organ dodał, że cudzoziemka przebywa legalnie w Polsce, gdyż czas zezwolenia na pobyt i wykonywanie pracy uległ i nadal ulega automatycznemu przedłużeniu na podstawie regulacji ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), dalej "ustawa covidowa" (art. 15z i art. 15 zzq tej ustawy). Organ wskazał również na regulacje rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie państw, do których obywateli stosuje się niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową oraz przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2349 ze zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 8 grudnia 2017 r." oraz rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 25 października 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2204) i wyjaśnił, że zgodnie z tym rozporządzeniami obywatele między innymi Rosji mogą wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń.
Organ wskazał nadto, że z rejestru Ministerstwa Pracy, wynika, że oświadczenie dotyczące zatrudnienia skarżącej zostało zarejestrowane w dniu 1 września 2021 r. na okres od 2 września do 6 grudnia 2021 r., ale skarżąca, pomimo że mogłaby na tej podstawie pracować w sposób ciągły do chwili obecnej, przepracowała jedynie 18 dni, od 18 listopada do 6 grudnia 2021 r.
W piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej potrzymał swoje stanowisko co do interpretacji art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Pełnomocnik podniósł także, że fakt, iż nie ma wniosku fizycznie nie jest winą cudzoziemki a organu. Pełnomocnik skarżącej zarzucił ponadto, że nieprawidłowym było wszczęcie postępowania z wniosku z dnia 14 września 2022 r. w sytuacji, gdy wniosek z dnia 17 listopada 2021 r. nigdy nie został wycofany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli skarga dotyczy bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie ponaglenia w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spełniła formalne warunki wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdyż przed złożeniem skargi w piśmie z 25 października 2022 r. wniosła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie. Skarżąca wyczerpała zatem tryb przewidziany w art. 37 k.p.a.
Stosowanie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1,może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność organu w zakresie załatwienia sprawy o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
W postępowaniu administracyjnym uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego definicję bezczynności zawiera przepis art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", zgodnie z którym bezczynność zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Przepis art. 35 § 1 k.p.a., do którego odwołuje się art. 37 k.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2), natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3).
Przepis art. 36 § 1 k.p.a. przewiduje z kolei, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Udzielanie cudzoziemcom zezwoleń na pobyt i pracę reguluje ustawa o cudzoziemcach. Niewątpliwie z regulacji tej ustawy (zob. przede wszystkim art. 109 i 114) wynika, że postępowanie w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wiąże się z koniecznością przeprowadzenia wielowątkowego postępowania wyjaśniającego i ustalenia wskazanych w ustawie okoliczności, od spełnienia których uzależnione jest udzielenie zezwolenia.
Zgodnie z kolei z powoływanym przez pełnomocnik art. 112a tej ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, który to biegnie między innymi od dnia, w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.
Pełnomocnik zarzuca, że do dnia złożenia skargi skarżąca nie została nawet wezwana do uzupełnienia braków formalnych swojego wniosku z dnia 17 listopada 2021 r.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury dla stwierdzenia bezczynności organu co do zasady nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie załatwia sprawy w obowiązujących terminach, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też błędnym przeświadczeniem o braku obowiązku wydania stosownego aktu lub uznania, że występują przesłanki negatywne załatwienia sprawy.
Tym samym jak wynika z powyższego skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19).
Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność Wojewody przypomnieć należy, że skarżąca zarzuca organowi bezczynność w sprawie rozpoznania jej wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę z dnia 17 listopada 2021 r.
Stwierdzenie, czy organ pozostaje bezczynny wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu, oceny czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności dla których postępowanie jest prowadzone. Jak wskazano celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do załatwienia sprawy.
Przeprowadzana pod tym kątem analiza postępowania organu prowadzi do wniosku, iż nie można zarzucić organowi bezczynności, a zarazem zobowiązać organ do załatwienia wniosku, albowiem taki wniosek nie był i nie mógł być procedowany, gdyż, jak wynika z ustaleń organu, organ fizycznie wniosku skarżącej, który miał zostać złożony do organu w dniu 17 listopada 2021 r. nie posiada.
Jak wyjaśnił organ, w dniu 20 lipca 2022 r. wpłynęło do organu pismo pełnomocnika skarżącej z 12 lipca 2022 r. o udzielenie informacji na jakim etapie jest postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej z informacją, że wniosek złożono w dniu 17 listopada 2021 r.
Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, że taki wniosek z dnia 17 listopada 2021 r. nie został zarejestrowany w systemie SI POBYT. Także w innych systemach informatycznych Wojewody nie odnotowano wpływu takiego wniosku, jak i żadnych dołączonych do niego załączników. Wojewoda ustalił również, że takiego wniosku nie ma też w dokumentacji papierowej organu, ani w zbiorze wniosków złożonych w punkcie informacyjnym i oczekujących na podjęcie postępowania (w razie, gdyby przez przeoczenie wniosek nie został zarejestrowany w systemach elektronicznych, chociaż fizycznie wpłynął). Wniosku skarżącej nie odnaleziono również w aktach innej sprawy złożonej w dniu 17 listopada 2021 r. lub jednego z sąsiednich dni (w razie gdyby przez omyłkę wniosek ten został dołączony do innego wniosku). Organ ustalił, że w dniu 17 listopada 2021 r. wpłynęło 27 wniosków, wśród których nie było wniosku skarżącej.
Skarżąca akcentuje z kolei, że po pierwsze na potwierdzenie złożenia wniosku legitymuje się kopią pierwszej strony wniosku wraz z pieczęcią wpływu oraz podpisem pracownika urzędu, a po drugie, że fakt, iż nie ma wniosku fizycznie, ani że nie został wprowadzony do żadnego rejestru, nie jest winą skarżącej, która złożyła go prawidłowo, a jedynie winą organu.
Zauważyć jednak wypada, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego skarżąca nie złożyła kopi całego wniosku ani załączników do niego, a jedynie jego pierwszą stronę, choć powoływała się na złożenie wniosku wraz z kompletem dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku, w tym między innymi oryginału aktu urodzenia (pismo z dnia 19 października 2022 r., k.[...] t. I akt. adm.). Jak przy tym wskazał organ, a skarżąca tego nie podważyła w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę akt urodzenia ani nie jest wymaganym załącznikiem do wniosku ani nie jest dokumentem potwierdzającym jakiekolwiek dane zawarte we wniosku (pismo organu z dnia 15 listopada 2022 r. k.[...] t. I akt adm.). Wbrew stanowisku skargi z przeprowadzonego postępowanie wyjaśniającego nie wynika, że wniosek, o jakim mowa został złożony prawidłowo.
Skoro celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia sprawy, a więc wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań, to w sytuacji, gdy przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, że organ nie posiada wniosku skarżącej z dnia 17 listopada 2021 r., jaki według skarżącej miał zainicjować postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, to nie można zobowiązać organ do załatwienia wniosku (sprawy), którego organ fizycznie nie posiada. Jedynym dowodem, na okoliczność złożenia przez skarżącą wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w dniu 17 listopada 2021 r., którym dysponuje skarżąca jest kserokopia pierwszej strony wniosku, na której widnieje stempel wpływu (datownik) oraz pieczątka imienia i podpis pracownika.
Organ nie wykluczył, że skarżąca mogła uzyskać potwierdzenie wpływu na pierwszej stronie kopii wniosku, co nie zmienia faktu, że organ wniosku skarżącej z dnia 16 listopada 2021 r., który miałby być złożony w organie w dniu 17 listopada 2021 r. fizycznie nie posiada. W świetle zaś istoty skargi na bezczynność i ustaleń organu, z których wynika, że takiego wniosku w zasobach organu nie ma, nie można przyjąć, że prowadzenie postępowania w tym zakresie i podejmowanie jakichkolwiek czynności z tym związanych było i jest możliwe. W konsekwencji nie można też przyjąć, że możliwe jest załatwienie sprawy wywołanej tym wnioskiem.
Tym samym nie można zarzucić organowi stanu bezczynności w sprawie z wniosku, który fizycznie nie istnieje (istnieje jedynie kopia pierwszej strony wniosku, która do dnia złożenia ponaglenia z dnia 19 października 2022 r. na brak odpowiedzi w zakresie pisma z dnia 12 lipca 2022 r. była w dyspozycji jedynie strony skarżącej – k. [...] t. I akt. adm.).
Zwrócić także uwagę należy na stanowisko organu nadzoru – Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców - zawarte w piśmie z dnia 22 listopada 2022 r., stanowiącym odpowiedź na ponaglenie skarżącej z dnia 25 października 2022 r., gdzie wskazano wyraźnie, iż jak wynika z Krajowego zbioru rejestrów ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców we wskazanym przez stronę dniu, tj. 17 listopada 2021 r. do organu I instancji nie został złożony wniosek o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytoriom Rzeczypospolitej Polskiej (k.[...] t. II akt adm.).
Nie można też w okolicznościach niniejszej sprawy pominąć, że interes skarżącej w uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę jest zaspokojony, albowiem jak wskazał organ, czego skarżąca nie podważa, w dniu 14 września 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia bez braków formalnych, a postępowania zainicjowane tym wnioskiem jest bliskie zakończeniu. Dodatkowo jak wskazywał organ, a czego skarżąca również nie kwestionuje, skarżąca w oparciu o wskazywane przez organ regulacje ustawy covidowej i rozporządzenia z dnia 8 grudnia 2017 r. wraz z rozporządzeniem zmieniającym z dnia 25 października 2022 r. nie została pobawiona legalnego pobytu i możliwości zarobkowania.
Podsumowując, podzielić należy stanowisko organu, że nie można w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć, iż organ dopuścił się bezczynności, gdyż w ustalonym terminie nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej z dnia 17 listopada 2021 r. W sytuacji bowiem, gdy postępowanie organu wykazało, że wniosek taki nie został do organu skutecznie złożony nie można uznać za trafne stanowisko skargi co do bezczynności organu w załatwieniu sprawy zainicjowanej tym wnioskiem.
Tym samym i zarzuty skarżącej w zakresie kwalifikowanej postaci bezczynności i niezasadności wszczęcia postępowania na podstawie wniosku z dnia 14 września 2022 r. uznać należy za nietrafne.
Skarżąca nadto zarzucała błędne powoływanie się przez organ na przepis art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, dotyczący zawieszenia biegu terminów do załatwienia sprawy. Skarżąca podnosi, że ustawa ta ma zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy, a skarżąca jest obywatelką Rosji. W tej kwestii, choć w niniejszej sprawie nie ma to decydującego znaczenia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (pkt 1); zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (pkt2); cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (pkt 3) - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (art. 100c ust. 2).
Według z kolei art. 100c ust. 3 powołanej ustawy, w okresie, o którym mowa w ust. 1:
1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
W świetle zaś art. 100c ust. 4 ustawy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Przepis art. 100c ustawy w wyżej wymienionym brzmieniu został dodany do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa na podstawie art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830).
Wbrew zarzutom skarżącej, przepis art. 100c ma zastosowanie nie tylko do spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, ale obejmuje także sprawy z udziałem wszystkich cudzoziemców (vide komentarz do art. 100c: M. Jaźwińska, P. Mickiewicz, K. Słubik [w:] Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Witold Antoni Klaus (red.), Rafał Cieślak, Marcin Górski, Ewa Kacprzak-Szymańska, Agnieszka Kwaśniewska-Sadkowska, Warszawa 2022). Omawiana ustawa posługuje się określeniem "obywatel Ukrainy" oraz "cudzoziemiec". Przy czym w regulacjach dotyczących wyłącznie obywateli Ukrainy ustawodawca posługuje się konsekwentnie określeniem "obywatele Ukrainy". W ustawie tej nie wprowadzono odrębnej definicji cudzoziemca. W związku z powyższym określenie to należy rozumieć w sposób ustalony w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z definicją zawartą w powołanym przepisie, cudzoziemiec to każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. W konsekwencji, skoro w ust. 1 art. 100c odnosi się do kategorii spraw dotyczących cudzoziemców ("udzielenie cudzoziemcowi", "cofnięcie cudzoziemcowi") i nie odnosi się wprost do "obywateli Ukrainy", to należy go rozumieć w ten sposób, że odnosi się do każdego, kto nie jest obywatelem polskim.
Wojewoda miał zatem prawo odwołać się do przepisu art. 100c. Okoliczność ta jednak, jak już wskazano, nie ma w okolicznościach niniejszej sprawy znaczenia.
Z tych wszystkich względów, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI