III SAB/Lu 13/25

III SAB/Lu 13/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 769
art. 112a;
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz.U. 2025 poz 337
art. 100d ust. 1;
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. M. R. na bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 kwietnia 2025 r. C. M. R., obywatel Argentyny, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wojewody Lubelskiego w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Z uzasadnienia skargi i akt administracyjnych wynika, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę skarżący C. M. R. złożył w dniu 10 lipca 2023 r. w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu. Z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania skarżącego, pismem z dnia 4 października 2024 r. Wojewoda Wielkopolski przekazał sprawę do rozpatrzenia Wojewodzie Lubelskiemu.
Pismem z dnia 21 października 2024 r. Wojewoda Lubelski wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku i stawienia się w siedzibie organu w terminie 14 dni.
W dniu 25 października 2024 r. doręczono skarżącemu informację o terminie załatwienia sprawy wynikającym z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm.) oraz o treści 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 z późn. zm., dalej jako "ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy" lub "ustawa")
W dniu 18 lutego 2025 r. organ zwrócił się do Oddziału Nadbużańskiego Straży Granicznej w Chełmie, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o wydanie opinii czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Planowany termin wydania opinii przewidziany był na 20 marca 2025 r.
Pismem z dnia 22 lutego 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W uzasadnieniu ponaglenia wskazano, że art. 100c ust. 1 oraz 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ma zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy ubiegających się o zezwolenie na pobyt i pracę na terytorium RP. W przypadku obywateli z innych państw zastosowanie mają przepisy ogólne dotyczące m.in. bezczynności organów.
Pismem z dnia 14 marca 2025 r. Wojewoda Lubelski poinformował skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania ponaglenia z dnia 22 lutego 2025 r. Organ wskazał, że ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z czym podlega pozostawieniu bez rozpoznania zgodnie z art. 37 § 3a k.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), że organ dopuścił się bezczynności;
2) przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 6.246,13 zł;
3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania;
4) skierowanie przez Sąd na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o treści: "czy przepisy art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 343, str. 1) należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym generalne wstrzymanie biegu terminu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy obywatelom państw trzecich niezależnie od ich obywatelstwa".
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że art. 100c ust. 1 oraz 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy nie mogą znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie, na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 343, str. 1, dalej: "dyrektywa 2011/98/UE").
Skarżący wskazał, że brak uregulowanej sytuacji pobytowej utrudnia mu znalezienie pracy oraz podróżowanie. Zwrócił uwagę, że w praktyce niemożliwe są jego krótkotrwale podróże poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na brak możliwości powrotu w ruchu bezwizowym przed upływem 90 dni od wyjazdu ze strefy Schengen. Ponadto cudzoziemiec nie ma możliwości złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy w zamian za krajowe prawo jazdy wydane za granicą na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, gdyż zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 z późn. zm.) musi dołączyć do wniosku kopię karty pobytu, wizy lub innego dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wyjaśnił, że suma 6.246,13 zł, której przyznania się domaga na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi 1/10 kwoty, która może być przyznana w oparciu o powołany przepis w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o odrzucenie skargi, jako formalnie niedopuszczalnej, ze względu na nieuwzględnienie obowiązywania w momencie jej składania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ewentualnie o oddalenie skargi jako merytorycznie – w oczywisty sposób całkowicie bezzasadnej lub o umorzenie postępowania. Organ podniósł, że zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w okresie do 30 czerwca 2024 r. (obecnie do dnia 30 września 2025 r.) bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W okresie tym nie stosuje się również przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest bezczynność Wojewody Lubelskiego w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., w tym w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej.
W pierwszej kolejności, w związku z wnioskiem Wojewody Lubelskiego o odrzucenie skargi wymaga rozważenia kwestia dopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność organu administracji. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi jest poprzedzenie jej ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wypełnił powyższy wymóg formalny, składając wymagane ponaglenie. Wskazać też należy, że do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie. Skarga w niniejszej sprawie na bezczynność organu została wniesiona w toku toczącego się postępowania administracyjnego i po wniesieniu ponaglenia.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także stanowisko wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie wymienionej w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w której cudzoziemiec złożył wniosek po 15 kwietnia 2022 r., nie jest skargą niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. II OSK 2362/23). Jak wskazano w uzasadnieniu powołanego wyroku, nie jest dopuszczalne przyjęcie takiej wykładni art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która brzmienie wymienionych przepisów traktowałaby jako przesłankę niedopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, do których ze względu na datę złożenia wniosku w całości zastosowanie znajduje ta regulacja. Zastosowanie takiej wykładni prowadziłoby do rzeczywistego pozbawienia ochrony sądowej osób, których postępowań dotyczą przepisy o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminów na załatwienie sprawy. Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przywołane regulacje konstytucyjne trzeba przyjąć, że ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., II OSK 2869/21). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przyjęte w art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 rozwiązanie nie może być również traktowane jako przeszkoda do merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny sprawy zarzucanej organowi bezczynności lub przewlekłości. Sprawa opieszałości organu w sensie procesowym nadal bowiem istnieje. Sąd nie zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, a wymienione przepisy wpływają jedynie na ocenę zasadności skargi.
Z powyższych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi w tej sprawie.
Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że pojęcie bezczynności wyrażone jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Według art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3a k.p.a.). Jednocześnie przepis 35 § 4 k.p.a. stanowi, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Ponadto w myśl art. 37 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Przepisy szczególne, o jakich mowa w ust. 4 art. 35 k.p.a., zawarte są między innymi w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm., dalej "u.o.c."). Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 112a tej ustawy, decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (art. 112a ust. 1 u.o.c.). Termin, o którym mowa w ust. 1 biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. (art. 112a ust. 2 u.o.c.)
Jednakże w dniu 1 stycznia 2023 r. wszedł w życie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, dodany ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 185 z późn. zm.) i następnie zmieniony ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1088), ustawą z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 232) oraz ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854 z późn. zm.).
W dacie wniesienia przez skarżącego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, to jest w dniu 10 lipca 2023 r., przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przewidywał, że w okresie do dnia 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (art. 100d ust. 2 ustawy).
Zgodnie zaś z art. 100d ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 ustawy).
Powołane wyżej kolejne ustawy zmieniające wydłużały okres przewidziany w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na kolejne okresy, tj. do dnia 30 czerwca 2024 r. oraz do dnia 30 września 2025 r. – zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy.
W związku z tym, że w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie został wskazany początek okresu, od którego termin nie rozpoczyna swojego biegu, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, należy przyjąć, że jego datą początkową jest data wejścia w życie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, tj. 1 stycznia 2023 r. Datą końcową tego okresu jest obecnie 30 września 2025 r.
Dodatkowo można wskazać, że już przed wejściem w życie art. 100d ustawy obowiązywał art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, dodany do powołanej ustawy na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2022 r. poz. 830), którego brzmienie jest analogiczne do treści art. 100d i obejmuje okres do 31 grudnia 2022 r. Przepis art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wszedł w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r.
Obecnie w orzecznictwie niekwestionowany jest pogląd, w myśl którego przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko przybyłych na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Powyższe stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 czerwca 2023 r., sygn. II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., sygn. II OSK 2421/22; 25 lipca 2024 r., sygn. II OSK 206/24; 10 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2521/22; 11 października 2024 r., sygn. II OSK 1074/24; 23 października 2024 r., sygn. II OSK 1301/24; 10 stycznia 2025 r., sygn. II OSK 1341/24; 29 stycznia 2025 r., sygn. II OSK 1890/24; 20 lutego 2025 r., sygn. II OSK 2146/24 i II OSK 2212/24, 27 lutego 2025 r., sygn. II OSK 2515/24; 4 marca 2025 r., sygn. II OSK 2344/24; 12 marca 2025 r., sygn. II OSK 2299/24; 13 marca 2025 r., sygn. II OSK 1710/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. II OSK 1280/24).
W powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że w przepisie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mowa jest o "cudzoziemcu", bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. o "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie wprowadza odrębnej - na potrzeby tej ustawy - definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko, w świetle którego uznać należy, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajduje zastosowanie do skarżącego będącego obywatelem Argentyny.
Jak wskazano wyżej, w rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w dniu 10 lipca 2023 r. Ponaglenie zostało wniesione w dniu 22 lutego 2025 r., a skarga do Sądu w dniu 1 kwietnia 2025 r. W tym okresie oraz w dniu orzekania przez Sąd obowiązywał art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który wszedł w życie 1 stycznia 2023 r. Na mocy tego przepisu w okresie jego obowiązywania nie biegły terminy na załatwienie spraw wymienionych w art. 100d ust. 1, w tym sprawy o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. W konsekwencji, zgodnie z brzmieniem art. 100d ust. 1 ustawy, bieg terminu do załatwienia tej sprawy nie rozpoczął się. W konsekwencji i w świetle art. 100d ust. 2 ustawy, w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Obowiązujący art. 100d omawianej ustawy tamował bowiem rozpoczęcie biegu terminu załatwienia sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy).
Jak wyjaśniono wcześniej, Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela ten spośród wyrażanych w orzecznictwie poglądów, zgodnie z którym regulacja art. 100d ust. 4 ustawy nie wyłącza dopuszczalności skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach wskazanych w ust. 1. Regulacja te wpływa natomiast w sposób na ocenę, czy w okresie w nim wskazanym można organowi zarzucić bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, wyłączając taką możliwość.
Sąd podziela również stanowisko, iż przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy należy rozumieć w ten sposób, że na organie administracji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania, przy czym w okresach wskazanych w tych przepisach wojewoda nie jest związany ustawowym terminem załatwienia sprawy, co ma ułatwić mu opanowanie wpływu spraw. Z takim rozumieniem wskazanych przepisów koreluje zapis zawarty w art. 100d ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w świetle którego czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. Pozwala to organowi na prowadzenie postępowań administracyjnych i wydawanie orzeczeń bez uszczerbku dla innych niż zasada szybkości zasad postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. II OSK 2362/23; z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. II OSK 1166/24 i II OSK 1406/24; z dnia 21 marca 2025 r., sygn. II OSK 2324/24; z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2231/24).
Z omówionych względów, mając na uwadze datę złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (10 lipca 2023 r.), wynikający z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącego nie pozwalał kwalifikować sposobu rozpatrywania wniosku skarżącego, który nie został załatwiony przez wydanie przez Wojewodę Lubelskiego wnioskowanej decyzji do dnia wniesienia przez cudzoziemca skargi, jako formy bezczynności organu w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. II OSK 2237/24).
Dodatkowo można zauważyć, że sprawa została przekazana skarżonemu organowi – Wojewodzie Lubelskiemu dopiero pismem z dnia 4 października 2024 r. i wpłynęła do tego organu w dniu 10 października 2024 r. Organ niezwłocznie podjął czynności w celu załatwienia sprawy, gdyż pismem z dnia 21 października 2024 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie 14 dni, przez okazanie oryginału dokumentu podróży oraz dostarczenie kserokopii jego wszystkich stron, a także przez uzupełnienie załącznika nr 1 przez pracodawcę. Ponadto skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w terminie 14 dni, celem pobrania odcisków linii papilarnych. W dniu 25 października 2024 r. skarżący stawił się na wezwanie organu. Również w dniu 25 października 2024 r. doręczono skarżącemu informację o terminie załatwienia sprawy wynikającym z art. 112a ustawy o cudzoziemcach oraz o treści 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Następnie w dniu 18 lutego 2025 r., to jest niecałe 4 miesiące po stawieniu się skarżącego celem uzupełnienia braków wniosku, organ dokonał sprawdzenia cudzoziemca w Systemie Informacji Schengen (SIS) oraz zwrócił się do Oddziału Nadbużańskiego Straży Granicznej w Chełmie, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o wydanie opinii czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a to zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Planowany termin wydania opinii przewidziany był na 20 marca 2025 r., stosownie do art. 109 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy. Zgodnie zaś z powołanym już wyżej art. 37 § 5 k.p.a., do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ podejmował niezbędne czynności w celu załatwienia sprawy.
W kontekście wniosku skarżącego o skierowanie przez Sąd pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej trzeba wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 343, str. 1, dalej "dyrektywa 2011/98/UE"), właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku. Termin, o którym mowa w akapicie pierwszym, można przedłużyć w wyjątkowych okolicznościach, jeżeli rozpatrywanie danego wniosku jest skomplikowane. Wszelkie skutki niepodjęcia decyzji w terminie przewidzianym w niniejszym ustępie określa się w prawie krajowym. Z kolei przepis art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE stanowi, że jeżeli informacje lub dokumenty załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach, wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 2, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji. Jeżeli dodatkowe informacje lub dokumenty nie zostaną dostarczone w wyznaczonym terminie, właściwy organ może odrzucić wniosek.
Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, mając na względzie sytuację zaistniałą w związku z trwającym nadal konfliktem zbrojnym na terenie Ukrainy, że rozwiązania przyjęte w dyrektywie 2011/98/UE, dotyczące przy tym wniosku kompletnego, uwzględniają "zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich" (motyw 5 preambuły dyrektywy), co nakazuje uznać, iż nie sposób ich przenosić na grunt uwarunkowań zaistniałych podczas sytuacji nietypowej o charakterze nadzwyczajnym, do której niewątpliwie należy zaliczyć poważny kryzys migracyjny. Wskazuje się również, że brak jest uzasadnionych powodów, by przyjąć, że przepis art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w sposób niedopuszczalny utrudnia cudzoziemcom wykonywanie uprawnień wynikających z dyrektywy 2011/98/UE, a co za tym idzie narusza zasadę skuteczności prawa UE (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. II OSK 2237/24). Powyższy pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Z omówionych względów Sąd nie znalazł podstaw do zadania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego o treści wskazanej w skardze. Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, TSUE jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do TSUE. Zatem tylko Sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, jest zobowiązany zadać pytanie prejudycjalne, jeżeli w rozpoznanej sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jest sądem, od którego wyroków służy prawo wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).