III SAB/Kr 86/25

III SAB/Kr 86/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź
Urszula Zięba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6262 Radni
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę, zwrócono wpis
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Rady Miejskiej w Andrychowie w przedmiocie nierozpoznania wniosku dotyczącego radnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej E. W. 200 (dwieście) złotych uiszczone tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
E. W. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rady Miejskiej w Andrychowie w przedmiocie braku rozpatrzenia jej wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
1. Pismem z 15.04.2025 r. (k. 3) skierowanym do Wicestarosty Wadowickiego skarżąca poinformowała o nadużyciach radnej E. W., która – w ocenie skarżącej – narusza zakazy i ograniczenia wynikające m.in. z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, tj. wykorzystuje mienie gminy poprzez ustawienie banneru reklamowego na chodniku (działce gminnej). Nadto, radna ta wykorzystywać ma wpływy w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego i "załatwia termin poza kolejnością". W ocenie skarżącej, są to rażące nadużycia skutkujące wygaśnięciem mandatu radnej.
2. Wicestarosta Wadowicki pismem z 17.04.2025 r. przekazał - na podstawie art. 231 k.p.a. - ww. skargę do Burmistrza Andrychowa, zgodnie z właściwością.
3. Burmistrz Andrychowa pismem z 14.05.2025 r. skierowanym do Przewodniczącej Rady Miejskiej wniósł o sprawdzenie, czy zachodzą podstawy do wszczęcia procedury z kodeksu wyborczego (wygaśnięcie mandatu radnej).
4. Przewodnicząca Rady Miejskiej w Andrychowie pismem z 4.06.2025 r. poinformowała skarżącą o prowadzeniu sprawy objętej pismem z 15.04.2025 r. w przedmiocie skargi na działanie radnej.
5. Skarżąca pismem z 18.06.2025 r. skierowanym do Przewodniczącej Rady Miejskiej - wezwała do rozpatrzenia jej skargi z 15.04.2025 r. W piśmie tym wskazała m.in., że to Rada Miejska jest organem właściwym do rozpatrzenia jej skargi na radną, a skarga ta powinna być przekazana do komisji skarg, wniosków i petycji i rozpatrzona w terminie miesiąca od dnia jej wpływu. W tym względzie w.w. pismo powołuje art. 237 par. 1 i 3 k.p.a. oraz 229 pkt 3 k.p.a.
6. Przewodnicząca Rady Miejskiej pismem z 01.07.2025 r. (k. 15) poinformowała skarżącą, że rada posiada kompetencje do rozpatrzenia skargi na organ wykonawczy gminy (art. 229 pkt 3 k.p.a.), a nie ma uprawnień do rozpatrywania skargi na radnego.
7. Kolejnym pismem (11.07.2025 r., k. 19) Przewodnicząca Rady Miejskiej poinformowała skarżącą, że Rada nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w związku z zarzutami skarżącej, nie wpłynęły żadne prawomocne decyzje, ani wniosek o wygaśnięcie mandatu radnej.
8. Pismem z 12.07.2025 r. skarżąca ponowne wezwała do rozpatrzenia jej skargi, wskazując m.in., że nie wszczęto procedury wygaśnięcia mandatu.
9.1. Skierowaną do WSA w Krakowie skargą z 10.07.2025 skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności Rady Miejskiej w Andrychowie w zakresie rozpatrzenia jej pisma (skargi) z 15.04.2025 r. informującego o podejrzeniach naruszenia przez radną zakazów określonych w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca wskazywała na naruszenie art. 237 i 229 k.p.a.
9.2. W piśmie z 14.01.2026 r. skarżąca powołała m.in. art. 383 par. 1 pkt 5 kodeksu wyborczego w zw. z art. 24f ustawy o samorządzie gminny wskazując, że rada gminy jest zobowiązana do samodzielnej oceny przesłanek wygaśnięcia mandatu radnego i podjęcia uchwały w tym zakresie. Wskazała, iż mimo, że posiedzenie komisji gminnej w tej sprawie odbyło się 3.09.2025 r., to komisja skarg, wniosków i petycji do dziś nie podjęła żadnej uchwały.
10. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia akcentując, że rada nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi na radnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
11. Z ocenianej skargi wynika, że zarzuca ona bezczynność (zaniechanie działania) organu stanowiącego gminy w rozpoznaniu wniosku (pisma) skarżącej z 15.04.2025 r. Ten zaś wniosek informował organ o podejrzeniach formułowanych względem radnej miejskiej, których kwalifikacja prowadzić by miała do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu tej radnej.
W ocenie Sądu, skarga o wskazanym przedmiocie nie była dopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
Po pierwsze należy dostrzec, że sama skarżąca, jako podstawę prawną wniesionej do Sądu skargi wskazała art. 237 oraz art. 229 k.p.a., tj. przepisy zawarte w dziale VIII k.p.a. – "Skargi i wnioski". Tożsame przepisy wskazywała skarżąca m.in. w piśmie z 18.06.2025 r. (k. 14), w którym akcentowała, iż rada miejska jest zobowiązana do rozpatrzenia jej skargi na działalność radnego. Sąd dokonując kwalifikacji żądań i oczekiwań skarżącej zawartych w skardze, a odczytywanych także z uwzględnieniem poprzedzających skargę pism kierowanych do organów administracji (por. wyżej) przyjął tożsamą, do wyżej wskazanej, kwalifikację prawną tych oczekiwań. W istocie bowiem zarzut skarżącej sprowadzają się do podnoszenia zaniedbania, tudzież nienależytego wykonywania zadań przez wskazany organ administracji, a to pozwala kwalifikować formułowane żądanie właśnie z perspektywy przepisów "skargowo-wnioskowych" uregulowanych działem VIII k.p.a.
Uwzględniając powyższe wskazać jednak należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (uregulowanych w dziale VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W razie nierozpatrzenia przez organ takiej skargi, stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność (por. np. postanowienia NSA z 18.07.2012 r., I OSK 1589/12, z 25.02.2009 r., II OSK 241/09, z 14.10.2010 r., II OSK 2019/10, czy z 12.003.2008 r., II OSK 314/08).
Po drugie, nawet odkodowując z pisma skarżącej z 15.04.2025 r. wolę wdrożenia przez Radę Miejską w Andrychowie postępowania zmierzającego do wygaśnięcia mandatu radnej E. W. z uwagi na naruszenie przez tę osobę zakazu wykorzystania mienia komunalnego i kwestionowanie skargą do Sądu braku uruchomienia procedury zmierzającej do tego celu - zwrócić należy uwagę na art. 98a ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2025 r., poz. 1153; dalej u.s.g.). Wedle tego przepisu, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy kodeks wyborczy, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały - nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Stosownie do ustępu 2 cytowanego przepisu, razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze. Z kolei ustęp 3 stanowi, iż przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze.
Analiza art. 98a u.s.g. prowadzi do wniosku, iż ustanawia on wyczerpującą regulację dotyczącą reagowania na bezczynność organów gminy w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta, bądź radnego i co za tym idzie jako lex specialis wyłącza stosowanie w stosunku do tego rodzaju bezczynności organów samorządu terytorialnego art. 101a u.s.g. (tak trafnie postanowienie WSA w Poznaniu z 7.03.2017 r., II SAB/Po 10/17 oraz postanowienie WSA w Białymstoku z 2.02.2021 r., II SAB/Bk 2/21). Jak podkreślał WSA w Poznaniu w przywołanym wyżej postanowieniu, art. 98a ust. 1 u.s.g. skonstruowany jest w sposób, który wprost odnosi się do niepodjęcia przez właściwy organ gminy uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu wójta bądź radnego, co oznacza, iż hipotezą zawartej w nim normy objęta jest zarówno sytuacja, gdy organ gminy podejmie uchwałę o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, jak i sytuacja gdy organ gminy nie podejmie jakiejkolwiek uchwały i to niezależnie od tego, czy było to skutkiem odmowy przyjęcia zgłoszonej pod obrady uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu, czy też skutkiem braku procedowania przez radę gminy nad tego rodzaju uchwałą. Jedynym więc skutecznym środkiem zmierzającym do usunięcia stanu niezgodnego z prawem jakim jest sprawowanie mandatu wójta, bądź radnego przez osobę, w stosunku do której winno być podjęta uchwała o wygaśnięciu tegoż mandatu - jest wydanie we właściwym trybie odpowiedniego zarządzenia zastępczego przez wojewodę. Innemu podmiotowi nie przysługuje legitymacja do zwalczania bezczynności we wskazywanym zakresie. Z tego zatem również względu należało przyjąć, że zarzucana skargą bezczynność rady gminy, rozumiana jako brak wdrożenia postępowania zmierzającego do wygaśnięcia mandatu radnego, nie podlegała zaskarżeniu do sądu administracyjnego przez skarżącą.
12. Reasumując, oceniana skarga na bezczynność Rady Miejskiej w Andrychowie podlegała odrzuceniu. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
13. O zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu orzeczono na zasadzie art. 232 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.