III SAB/Kr 58/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2016-10-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo o zgromadzeniachbezczynność organuzgromadzenie publiczneprzejazd rowerowy WSA Krakówrażące naruszenie prawazadośćuczynienie

WSA w Krakowie stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie zgromadzenia publicznego, uznając ją za rażące naruszenie prawa i zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 1000 zł.

Skarżący zawiadomił Prezydenta Miasta o zgromadzeniu publicznym w formie przejazdu rowerowego. Organ wezwał do uzupełnienia braków formalnych, kwestionując dopuszczalność zgromadzenia w takiej formie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione. WSA w Krakowie stwierdził jednak bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy (ze względu na upływ terminu zgromadzenia) i przyznał skarżącemu 1000 zł zadośćuczynienia.

Skarżący G. M. zawiadomił Prezydenta Miasta o zamiarze zorganizowania zgromadzenia publicznego w formie przejazdu rowerowego. Prezydent Miasta wezwał do uzupełnienia braków formalnych, twierdząc, że ustawa Prawo o zgromadzeniach nie przewiduje formy przejazdu, a jedynie przejścia. Skarżący uznał wezwanie za bezpodstawne, wskazując, że zgłoszenie było kompletne. Po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia braków, organ nie przyjął zgłoszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie skarżącego na bezczynność organu za nieuzasadnione. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, domagając się stwierdzenia bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznania mu 10 000 zł. WSA w Krakowie stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta, uznając ją za rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że organ wszedł w niedopuszczalną na etapie uzupełniania braków formalnych polemikę merytoryczną, zamiast wydać decyzję o zakazie zgromadzenia, jeśli uznał je za niedopuszczalne. Ze względu na upływ terminu planowanego zgromadzenia, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy. Na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd przyznał skarżącemu kwotę 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie podjął żadnej z przewidzianych prawem form działania po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu, a zamiast tego wszedł w merytoryczną polemikę ze skarżącym dotyczącą formy zgromadzenia, co jest niedopuszczalne na etapie uzupełniania braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

P.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny oraz przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach art. 10 § 1 pkt 4

W zawiadomieniu o zamiarze zorganizowania zgromadzenia organizator podaje m.in. ewentualną trasę przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia.

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach art. 11

W przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, które nie spełnia wymagań określonych w art. 10, organ gminy informuje niezwłocznie organizatora zgromadzenia o stwierdzonych brakach formalnych.

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach art. 14

Organ wydaje decyzję o zakazie zgromadzenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb pozostawienia podania bez rozpoznania.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych przewidzianych prawem działań po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu, a zamiast tego wszedł w merytoryczną polemikę dotyczącą formy zgromadzenia. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działania organu były oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia i naruszały prawo w sposób oczywisty.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wezwał do uzupełnienia braków formalnych, a skarżący nie uzupełnił ich w zakresie wymaganym przez prawo. Organ twierdził, że ustawa Prawo o zgromadzeniach nie przewiduje formy przejazdu rowerowego, a jedynie przejścia.

Godne uwagi sformułowania

Organ wszedł w niedopuszczalną na etapie uzupełniania braków formalnych merytoryczną polemikę ze skarżącym Brak zgody na zgromadzenie na gruncie ustawy Prawo o zgromadzeniach może przybrać tylko i wyłącznie formę decyzji o zakazie zgromadzenia Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty

Skład orzekający

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Bożenna Blitek

członek

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście Prawa o zgromadzeniach, kwalifikacja naruszenia jako rażącego, możliwość przyznania sumy pieniężnej zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa o zgromadzeniach. Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy ze względu na upływ terminu zgromadzenia ogranicza praktyczne zastosowanie części rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między obywatelem a organem administracji w kontekście prawa do zgromadzeń, a także podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania procedur administracyjnych i konsekwencje bezczynności organu.

Organ milczy, obywatel płaci: WSA karze Prezydenta Miasta za bezczynność w sprawie zgromadzenia rowerowego.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Kr 58/16 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 376/17 - Wyrok NSA z 2018-09-28
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
Art. 149 par. 1 pkt 3, 149 par. 1a, 149 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 1990 nr 51 poz 297
Art. 7  ust. 3, 10, 11, 14
Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia SWSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie zawiadomienia o zgromadzeniu publicznym I. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do rozpatrzenia sprawy wszczętej z wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2016 r., IV. przyznaje od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych, V. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 20 maja 2016 r. do Prezydenta Miasta wpłynęło zawiadomienie G. M. – dalej skarżącego - o zgromadzeniu publicznym mającym się odbyć w dniu 27 maja 2016 r. pod nazwą "[...]". W zawiadomieniu podano, że przejście miało nastąpić w formie przejazdu rowerowego ulicami wokół Rynku (zawiadomienie zawierało dokładny wykaz ulic).
W odpowiedzi na zawiadomienie organ wystosował do skarżącego datowane na dzień 20 maja 2016 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zawiadomienia poprzez podanie trasy przejścia uczestników zgromadzenia (zamiast trasy przejazdu) w taki sposób, by informacja dotarła do organu nie później niż 6 dni przed terminem zgromadzenia, to jest do dnia 21 maja 2016 r. – pod rygorem pozostawienie podania bez rozpoznania.
Organ wskazał jednocześnie, że ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. z 2015 r., poz. 1485) nie przewiduje formy przeprowadzenia zgromadzeń pod postacią trasy przejazdu rowerzystów, a jedynie trasy przejścia.
Skarżący odpowiedział w piśmie z daty 20 maja 2016 r., że wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia jest bezpodstawne, gdyż w zawiadomieniu wskazał wbrew twierdzeniu organu trasę przejścia.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, ponownie wygłaszając tezę w piśmie z dnia 24 maja 2016 r., że zawiadomienie skarżącego nie zawierało niezbędnych informacji do zarejestrowania zgromadzenia. Formy przejazdu rowerowego nie przewiduje ustawa Prawo o zgromadzeniach. W związku z tym, organ nie przyjął zgłoszenia zgromadzenia.
Skarżący dzień wcześniej, w dniu 23 maja 2016 r. złożył za pośrednictwem organu zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie.
W treści zażalenia skarżący podniósł, że wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia było pozorną czynnością organu nie znajdującą oparcia w przepisach prawa. Zgłoszenie było kompletne. Organ obowiązany jest po wpłynięciu zgłoszenia o planowanym zgromadzeniu udostępnić niezwłocznie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia, względnie poinformować organizatora o stwierdzonych brakach formalnych, wezwać organizatora do zmiany miejsca lub czasu zgromadzenia albo do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., znak: [...] uznało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione.
Kolegium przyjęło, że Prezydent Miasta załatwił sprawę zgodnie z przepisami oraz z zachowaniem terminu, gdyż niezwłocznie (w dniu 20 maja 2016 r. - dzień zgłoszenia o zgromadzeniu) wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Kolegium skarżący nie uzupełnił braków formalnych, stąd nie było podstaw do wydawania decyzji o zakazie zgromadzenia.
Skarżący pismem z dnia 23 maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta wobec niedochowania terminów załatwienia sprawy dotyczącej zawiadomienia z dnia 20 maja 2016 r. o zgromadzeniu publicznym.
Wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta do udostępnienia na stronie Biuletynu Informacji Publicznej informacji o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia, względnie do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia w terminie do 24 godzin od daty wydania orzeczenia w niniejszej sprawie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o przyznanie mu sumy pieniężnej w kwocie 10 000 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący przyjął, że pozorne wezwanie go przez organ do uzupełnienia braków formalnych miało w jego ocenie na celu wymuszenie zmiany formy zgromadzenia. Pozorność wynikała z okoliczności, iż w zgłoszeniu o zgromadzeniu wskazał faktycznie trasę przejścia zgromadzenia, która miała się odbywać w formie przejazdu rowerów. Według ustawy Prawo o zgromadzeniach organ był zobowiązany po wpłynięciu zgłoszenia o planowanym zgromadzeniu udostępnić niezwłocznie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia, względnie poinformować organizatora o stwierdzonych brakach formalnych, wezwać organizatora do zmiany miejsca lub czasu zgromadzenia albo do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia.
Nie podjął opisanych wyżej działań – stąd w ocenie skarżącego pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy zawiadomienia o zgromadzeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że nie pozostawał w bezczynności.
Organ odwołał się do treści przepisu art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o zgromadzeniach, który stanowi, że organizator zgromadzenia podaje "ewentualną trasę przejścia" uczestników zgromadzenia, nie przewidując innych form przemieszczania się uczestników zgromadzeń. Skoro skarżący, nie podając trasy przejścia, złożył niekompletne zawiadomienie i nie uzupełnił na wezwanie organu braków formalnych zawiadomienia w tym zakresie – nie było podstaw do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia (gdyż tego rodzaju decyzja wydawana jest w przypadku skutecznie złożonego zawiadomienia) i tym bardziej udostępnienia informacji o miejscu i terminie zgromadzenia na stronach Biuletynu Informacji Publicznej.
Skarżący, w dodatkowym piśmie z daty 20 lipca 2016 r. przedłożonym przez pełnomocnika, wniósł o umorzenie postępowania sądowego w sprawie zobowiązania Prezydenta Miasta o załatwienie sprawy skarżącego, to jest udostępnienie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej informacji o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia, względnie wydania decyzji o zakazie zgromadzenia.
Zdaniem pełnomocnika działania organu pozostawały w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami, gdyż pod pozorem wezwania do uzupełnienia braków formalnych kwestionował tak naprawdę merytoryczną dopuszczalność zorganizowania zgłoszonego zgromadzenia i nie wydał decyzji o zakazie zgromadzenia.
Pełnomocnik odwołał się do postępowania przed sądami powszechnymi, które wyniknęło z zainicjowanego również przez skarżącego postępowania przed Prezydentem Miasta. Mianowicie, w dniu 17 czerwca 2016 r. skarżący złożył zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia planowanego na dzień 24 czerwca 2016 r. o godz. 18.00 a zgromadzenie miało się odbyć w formie przejazdu rowerowego. W dniu 20 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta wydał i udostępnił na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej decyzję o zakazie wspominanego zgromadzenia. Skarżący wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego, który postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że z wykładni celowościowej przepisów art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o zgromadzeniach słowo "przejście" obejmuje swoim znaczeniem również "przejazd" przykładowo rowerami. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] oddalił zażalenie Prezydenta Miasta na ww. postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w P.p.s.a. określa art. 3 tej ustawy.
Zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola obejmuje oprócz orzekania w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wskazane w tym przepisie postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjny i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem tych postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie z zawiadomienia G. M. z dnia 20 maja 2016 r. o zgromadzeniu publicznym.
Z przepisu art. 149 P.p.s.a. wynika, że istota skargi na bezczynność polega na tym, iż sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest natomiast tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1-4a P.p.s.a.). Przepisy te bowiem określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot.
Sąd, rozpatrując skargę na bezczynność ogranicza się więc do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.).
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a P.p.s.a). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 oraz przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przekonaniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r. I SAB/Wa 40/07, Lex nr 365827).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż miała miejsce bezczynność Prezydenta Miasta.
Zauważyć należy, że skarga została wniesiona w sprawie objętej kognicją sądu administracyjnego i po wyczerpaniu wymaganego przepisem art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. trybu zaskarżenia. Skarżący poprzedził bowiem skargę zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie.
Bezczynność Prezydenta Miasta wynika z niezakończenia postępowania zainicjowanego zawiadomieniem skarżącego o zgromadzeniu publicznym w sposób przewidziany prawem.
Śledząc tok postępowania organu, zwrócić należy uwagę, że po wpływie zawiadomienia o zgromadzeniu organ wybrał przewidziane w przepisie art. 11 ustawy Prawo o zgromadzeniach rozwiązanie polegające na prawie wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Przepis ten stanowi, że w przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia, które nie spełnia wymagań określonych w art. 10, organ gminy informuje niezwłocznie organizatora zgromadzenia o stwierdzonych brakach formalnych. Zawiadomienie spełniające wymagania określone w art. 10 wnosi się z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ww. ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 10 cytowanej ustawy:
1. W zawiadomieniu o zamiarze zorganizowania zgromadzenia organizator zgromadzenia podaje:
1) imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim, a w przypadku gdy organizatorem zgromadzenia jest osoba prawna lub inna organizacja - jej nazwę i adres siedziby oraz imię i nazwisko osoby wnoszącej zawiadomienie w imieniu organizatora zgromadzenia, jej numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z tą osobą;
2) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z nim;
3) cel zgromadzenia, w tym wskazanie spraw publicznych, których ma dotyczyć zgromadzenie;
4) datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
5) informację o środkach służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia, o ile organizator zgromadzenia je zaplanował.
2. Do zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia dołącza się:
1) pisemną zgodę na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia;
2) zdjęcie organizatora zgromadzenia albo przewodniczącego zgromadzenia w przypadku jego wyznaczenia.
3. W przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zamiast pisemnej zgody na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia można dołączyć elektroniczną kopię tego dokumentu.
Przepis art. 11 ww. ustawy nie ustanawia rygoru, pod którym następuje wezwanie do usunięcia braków zawiadomienia. Mowa jest jedynie o tym, że uzupełnione zawiadomienie wnosi się w terminie wynikającym z przepisu art. 7 ust. 1, tak, by wiadomość dotarła do organu nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 6 dni przed planowaną datą zgromadzenia.
Niemniej formy działania organu załatwiające zawiadomienie o zgromadzeniu zostały w sposób ścisły sformalizowane w ustawie Prawo o zgromadzeniach. Organ po wpłynięciu zgłoszenia o planowanym zgromadzeniu udostępnia niezwłocznie na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia (art. 7 ust. 3), wzywa organizatora do zmiany miejsca lub czasu zgromadzenia (art. 11 ust. 2) lub wydaje decyzję o zakazie zgromadzenia (art. 14).
W niniejszej sprawie nie podjęte zostały żadne z ww. form działania. Podobnie, pomimo, że organ wystosował do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania – ostatecznie uznając, że braki nie zostały uzupełnione – nie pozostawił jednak podania bez rozpoznania. Tryb ten jest jednakże właściwy na gruncie przepisu art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23).
Zamiast tego w przedmiotowej sprawie organ wszedł w niedopuszczalną na etapie uzupełniania braków formalnych merytoryczną polemikę ze skarżącym, czy w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o zgromadzeniach "ewentualna trasa przejścia ze wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia", jako niezbędny składnik zawiadomienia o zgromadzeniu publicznym, oznacza również "trasę przejazdu" rowerów.
Konsekwencją działań organu jest faktyczne nierozstrzygnięcie sprawy z zawiadomienia skarżącego z dnia 20 maja 2016 r. o zgromadzeniu publicznym, co uzasadnia stwierdzenie, że orzekający w sprawie organ dopuścił się bezczynności.
W przekonaniu Sądu organ dążył do doprowadzenia do sytuacji, w której planowane przez skarżącego zgromadzenie nie mogło się odbyć. Tymczasem brak zgody na zgromadzenie na gruncie ustawy Prawo o zgromadzeniach może przybrać tylko i wyłącznie formę decyzji o zakazie zgromadzenia (por. wyrok WSA w Olsztynie z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 87/14).
Pomimo zatem istniejącego obowiązku, organ nie załatwił niniejszej sprawy w określonym prawem czasie i formie. Dopuścił się bezczynności, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).
W punkcie II sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, działając na podstawie rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718).
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894).
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. (por. wyrok z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16 Lex nr 2050857).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia nie tylko z pospolitym przekroczeniem terminów załatwienia sprawy, gdyż organ podejmował, jak sam stwierdził, niezwłocznie czynności, niemniej nie doprowadziły one do załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa a jedynie do dokonanej z naruszeniem interesu skarżącego jako strony postępowania polemiki w kwestii dopuszczalności zorganizowania zgromadzenia pod postacią przejazdu rowerów. Z tego względu Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie zaistniał stan bezczynności, która dotknięta była cechą rażącego naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie, mimo stwierdzonej bezczynności organu polegającej na niezałatwieniu sprawy wszczętej zawiadomieniem o zamiarze zorganizowania zgromadzenia w formie prawem przewidzianej, w dniu orzekania przez Sąd odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. nakazania organowi wydania przez organ we właściwym terminie aktu, albowiem upłynął już termin, w jakim miało się odbyć zgromadzenie. W tym zatem zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt III sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), tj. o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia sprawy wszczętej z wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2016 r.
Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd może przyznać sumę pieniężną od organu na rzecz skarżącego do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jest to kwota do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tej racji Sąd skorzystał z możliwości przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w § 2 art. 149 P.p.s.a. Kwota ta pełni funkcje represyjną i prewencyjną polegające na tym, że groźba konieczności wydatkowania tych kwot ze środków publicznych na rzecz stron postępowania, nie zaś przekazywania ich w ramach systemu finansów publicznych, będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwiana spraw, a także ma znaczenie kompensacyjne. Przyznawana kwota ma zatem na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej.
Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego kwotę 1000 zł, ustalając jej wysokość proporcjonalnie do wielkości zwłoki organu, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2016r., sygn. akt II SAB 223/15; także wyroki SN o sygn.: III SPP 163/05, III SPP 154/05 oraz III SPP 10/15).
W ocenie Sądu wysokość przyznanej w niniejszej sprawie kwoty jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy i funkcji, jaką zasądzona suma pieniężna ma spełniać. Z tego powodu, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzeczono jak pkt IV sentencji wyroku.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718– jak w pkt V sentencji wyroku. Na koszty te składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI