III SAB/Kr 5/24

III SAB/Kr 5/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 kwietnia 2023 r. o udzielenie pomocy mieszkaniowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. skarżący wystąpił do Urzędu Miasta Krakowa Wydział Mieszkalnictwa o udzielenie pomocy mieszkaniowej z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych (braku tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego) oraz osiągania niskich dochodów. Jako miejsce zamieszkania skarżący wskazał lokal przy ulicy Z. [...] w K., w którym zamieszkuje z E. M. i córką K. S. Wskazał, że jest stanu wolnego (rozwiedziony). Skarżący oświadczył, że w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku nie uzyskał żadnego dochodu.
Z decyzji z dnia 27 maja 2022 r. wynika, że skarżący ma przyznany do grudnia 2023 r. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Z decyzji z dnia 1 lipca 2022 r. wynika, że skarżący ma przyznany zasiłek stały do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 560,16 zł miesięcznie. Z orzeczenia z dnia 15 grudnia 2021 r. wynika, że skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do pracy. Orzeczenie wydano do 31 grudnia 2023 r.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. skarżący wskazał, że jedyna nieruchomość, której był właścicielem została zlicytowana w postępowaniu egzekucyjnym. Z oświadczenia skarżącego wynika, że łączny dochód rodziny na jednego członka gospodarstwa domowego wynosi 638 zł. Z oświadczenia E. M. wynika, że skarżący zamieszkuje od roku 2006 r. w lokalu przy ul. Z. [...] w K. Nie był i nie jest w nim zameldowany, nie partycypuje w żadnych kosztach utrzymania lokalu z uwagi na ciężką sytuację życiową.
Z postanowienia z dnia 11 sierpnia 2021 r. wynika, że udzielono przybicia prawa własności nieruchomości położonej w M. na rzecz V. sp. z .o.o. z siedziba w K. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. przysądzono własność nieruchomości spółce V.
Pismem z dnia 18 maja 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej o:
- prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu prawa własności nieruchomości położonej w M. przy ulicy F.;
- prawomocne postanowienie sądu o podziale kwoty uzyskanej z licytacji nieruchomości;
- aneksy czynszowe za zajmowany lokal za miesiące kwiecień i maj 2023 r.;
- zaświadczenie z ZUS o wysokości świadczenia uzupełniającego uzyskanego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku tj. styczeń, luty i marzec 2023 r.;
- zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu/braku dochodu w 2022 r.;
- dokumentu potwierdzającego pod czyją opieką pozostaje małoletnia K. S.;
- oryginału orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez pracownika Wydziału.
W wezwaniu wskazano, że wskazane dokumenty należy doręczyć w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma. Nieuzupełnienie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Z notatki służbowej z dnia 28 czerwca 2023 r. wynika, że skarżący skontaktował się z organem i wskazał, że punkt drugi wezwania narusza przepisy RODO, w ocenie skarżącego organ nakłania skarżącego do popełnienia przestępstwa, planuje zgłosić sprawę odpowiednim organom. Wyjaśniono, że skarżący może dokonać anonimizacji danych osobowych, postanowienie ma służyć jedynie ustaleniu sytuacji materialnej skarżącego, tj. ustalenia, czy wskutek podziału kwoty uzyskanej z licytacji otrzymał jakieś środki pieniężne. Skarżący wskazał, że również punkt 3 wezwania narusza przepisy RODO, a aktach sprawy jest oświadczenie właścicielki dotyczące osób zgłoszonych do zamieszkiwania. Odnośnie punktu czwartego skarżący ustalił z organem, że przedłoży potwierdzenia przelewów. Punkt 5 skarżący wyśmiał. Odnośnie punktu 6 wyjaśnił, że kontakty są nieuregulowane złoży w tym zakresie stosowne oświadczenie w formie pisemnej. Skarżący został poinformowany, że brak uzupełnienia dokumentów spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Skarżący przedłożył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 15 grudnia 2021 r. poświadczenia przelewów ZUS na kwotę 500 zł (za luty do czerwiec 2023 r.). Z decyzji ZUS z dnia 7 grudnia 2022 r. wynika, że od grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r. skarżący będzie uzyskiwał świadczenie uzupełniające. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 listopada 2022 r. wynika, że skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2023 r. Z zaświadczenia Urzędu Skarbowego [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. wynika, że skarżący w roku 2022 r. nie zadeklarował dochodu do opodatkowania. Z powiadomienia z dnia 5 stycznia 2023 r. wynika, że w mieszkaniu przy ulicy Z. [...] mieszkają dwie osoby, a miesięczne koszty zaliczek za lokal wynoszą 766,26 zł. Skarżący oświadczył, że opiekę nad córką K. S. sprawują oboje rodzice – skarżący i E. M.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Krakowie I Wydział Cywilny ([...]) przysądził własność nieruchomości położonej w M. przy ulicy F. na rzecz spółki V. sp. z o.o.
W piśmie z dnia 27 czerwca 2023 r. skarżący wskazał, że przedkłada wszystkie wymagane dokumenty za wyjątkiem pkt 2 wezwania z uwagi na konieczność ochrony danych osób ujawnionych w postanowieniu. Wskazał, że nie uzyskał żadnej kwoty z podziału sumy egzekucyjnej. Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. skarżący wskazał, że organ nakłania go do przestępstwa żądając ujawnienia danych wynikających z postanowienia.
Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa zwrócił się do Urzędu Gminy M. o wskazanie, czy skarżący jest płatnikiem podatku od nieruchomości w Gminie M. Organ zwrócił się również do Inspektora Ochrony Danych z prośbą o wyjaśnienie, czy skarżący przedkładając prawomocne postanowienie o podziale sumy egzekucyjnej naruszy przepis art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych.
W odpowiedzi z dnia 8 sierpnia 2023 r. Inspektor Ochrony Danych wyjaśnił, że skarżący przedkładając postanowienie sądu o podziale sumy uzyskanej z egzekucji ma wykazać fakt uzyskania bądź nie uzyskania określonych dochodów, nie narusza tym samym art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych.
Z pisma z dnia 16 sierpnia 2023 r. wynika, że skarżący jest płatnikiem podatku od nieruchomości o powierzchni 2952 m2.
W dniu 22 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania – wskazując, że skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 6 czerwca 2023 r., termin na uzupełnienie brakujących dokumentów mijał w dniu 6 lipca 2023 r. Skarżący nie przedłożył dwóch z żądanych dokumentów: prawomocnego postanowienia o przysądzeniu prawa własności oraz postanowienia o podziale sumy uzyskanej z egzekucji.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. skarżący poinformował Prezydenta Miasta Krakowa, że został wykreślony z księgi wieczystej nr [...]. Formalnie nie posiada zatem żadnej nieruchomości.
Pismem z dnia 13 września 2023 r. skarżący został zawiadomiony o dołączeniu wyjaśnienia do akt sprawy, jednakże stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 sierpnia 2023 r. pozostaje bez zmian.
W dniu 4 września 2023 r. skarżący wniósł skargę na rozstrzygnięcie. Wskazując, że wniosek jest całkowicie kompletny i właściwy do nadania dalszego biegu sprawie.
Pismem z dnia 19 września 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wyjaśnił skarżącemu, że podstawą pozostawienia wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania był brak uzupełnienia przez skarżącego żądanych dokumentów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 9, art. 10, art. 80 k.p.a. oraz art. 5 k.c. i art. 7 k.c. poprzez rażąco dowolną a nie swobodną, a w szczególności całkowicie bezzasadną interpretację powoływanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu norm prawnych, poprzez fałszywe określenie dowodów, powołanie się na przepisy stojące w rażącej sprzeczności z treścią jej motywacji, działanie w złej wierze i świadome nadużycie procesowe.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie, że wniosek skarżącego jest kompletny i nadaje się do dalszego procedowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13) na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu stosownie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Z przepisu art. 149 p.p.s.a. wynika, że istota skargi na bezczynność polega na tym, iż sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07, CBOSA). Uwzględnienie skargi na bezczynność wymaga uprzedniego ustalenia, że istnieje określony przepis prawa, który w konkretnej sprawie zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności.
Dokonując oceny, czy Prezydent Miasta Krakowa pozostawiając wniosek skarżącego o przyznanie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania, dopuścił się bezczynności należało ocenić, czy w świetle znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa dopuszczalne było wezwanie skarżącego o przedłożenia prawomocnego postanowienia o przysądzeniu prawa własności oraz postanowienia o podziale sumy uzyskanej z egzekucji, a następnie w przypadku braku przedłożenia żądanego dokumentu - pozostawienie wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania.
W niniejszej sprawie niesporną okolicznością było, że skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Krakowa o przyznanie pomocy mieszkaniowej z tytułu braku prawa do lokalu mieszkalnego oraz osiągania niskich dochodów. Bezsporne jest również, że skarżący został wezwany przez Prezydenta Miasta Krakowa do przedłożenia określonych w wezwaniu dokumentów umożliwiających ustalenie spełnienia przez skarżącego kryteriów udzielenia wnioskowanej pomocy, w tym m. in. prawomocnego postanowienia o przysądzeniu prawa własności oraz postanowienia o podziale sumy uzyskanej z egzekucji. Niesporne jest również, że skarżący odmówił przedłożenia postanowienia o podziale sumy egzekucyjnej powołując się na ochronę danych osobowych osób trzecich, a postanowienie o przysądzeniu prawa własności nieruchomości przy ulicy F. przedłożył bez klauzuli prawomocności.
Materialnoprawną podstawę orzekania o przyznaniu pomocy mieszkaniowej mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków stanowią przepisy uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (tj. Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2019 r., poz. 9006 ze zm., dalej: "uchwała") oraz przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 725 ze zm., dalej: "u.o.p.l.").
Przyznanie pomocy mieszkaniowej w postaci najmu lokalu socjalnego wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego oraz jego centrum życiowe znajduje się w Gminie Miejskiej Kraków. Zgodnie z § 1 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały podstawą rozpatrzenia sprawy jest złożony przez osobę zainteresowaną wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów określonych niniejszą uchwałą.
Zgodnie z § 5 ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały, w celu stwierdzenia spełnienia kryteriów określonych niniejszą uchwałą, w toku postępowania, Wydział może wezwać wnioskodawcę lub każdą pełnoletnią osobę do przedłożenia wszelkich niezbędnych dowodów, a w szczególności dokumentów umożliwiających uzyskanie informacji o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę oraz wszystkie osoby pełnoletnie objęte wnioskiem. Zgodnie z § 6 załącznika nr 1 wezwanie powinno określać przedmiot i termin, liczony od dnia jego doręczenia, wraz z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych lub niestawiennictwo w zakreślonym terminie bez uzasadnionej przyczyny, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Zgodnie z § 1 ust. 6 wnioski niespełniające wymogów pozostają bez rozpoznania, po uprzednim pisemnym powiadomieniu wnioskodawcy. W przypadku ponownego ubiegania się przez wnioskodawcę o najem socjalny lokalu, konieczne jest złożenie nowego wniosku. Zgodnie z § 8 ust. 2 uchwały podstawą weryfikacji dochodu są dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę, które umożliwiają określenie dochodu wszystkich pełnoletnich osób objętych wnioskiem. Dochody powinny być wykazane ze wszystkich źródeł ich uzyskiwania i udokumentowane w szczególności przez pracodawcę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Grodzki Urząd Pracy, Urząd Skarbowy, Ośrodki Pomocy Społecznej, Urząd Miasta Krakowa.
Mając na względzie powyższe postanowienia uchwały oraz treść stanowiących jej część załączników, należy stwierdzić, że dążąc do ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności – tj. spełnienia przez skarżącego kryteriów przyznania pomocy mieszkaniowej w postaci lokalu socjalnego – określonego uchwałą kryterium dochodowego oraz kryterium braku tytułu prawnego do lokalu, organ może żądać od osoby wnioskującej przyznanie pomocy mieszkaniowej wykazania tych przesłanek, okoliczności te w sytuacji skarżącego w szczególności wymagały przedłożenia prawomocnego postanowienia o przysądzeniu prawa własności nieruchomości stanowiącej uprzednio własność skarżącego w drodze egzekucji (w świetle treści księgi wieczystej na dzień wezwania, w której jako właściciel figurował skarżący), a także ustalenia, czy w wyniku podziału sumy egzekucyjnej skarżący uzyskał jakieś środki.
W świetle powyższych przepisów, organ dążąc do weryfikacji dochodów wnioskodawcy oraz posiadania tytułu prawnego do nieruchomości miał możliwość zażądania od skarżącego wszystkich dokumentów niezbędnych do ustalenia tej okoliczności. Podkreślić należy, że skarżący miał obiektywną możliwość przedstawienia zażądanych dokumentów, ponieważ jako strona postępowań sądowych miał możliwość uzyskania odpisów wydanych w nich postanowień. Podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania przesłanek przyznania lokalu socjalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków, a w szczególności przedłożenia żądanych przez organ dokumentów, z których wynikać będzie spełnienie przez skarżącego kryterium dochodowego jej udzielenia oraz kryterium nieposiadania tytułu prawnego do lokalu. Wskazać należy, że skarżący został pouczony, że brak przedłożenia żądanych dokumentów będzie skutkował pozostawieniem wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania.
Zwrócić należy uwagę, że ani przepisy u.o.p.l., ani przepisy uchwały nie zawierają odsłania do zastosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), a zatem brak było możliwości zastosowania wprost art. 75 § 2 k.p.a., w świetle którego jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji publicznej, organ może odebrać oświadczenie od strony złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. W rezultacie, brak było podstaw do oparcia rozstrzygnięcia na samych oświadczeniach skarżącego, nawet złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Z powyższych względów Sąd uznał również, że brak było podstaw do poprzedzania skargi ponagleniem skierowanym do organu.
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził że w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności ze względu na pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania, ponieważ skarżący nie uzupełnił wniosku o żądane przez organ dokumenty, a przy wezwaniu został pouczony, że brak ich przedłożenia będzie skutkował pozostawieniem wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.