III SAB/Kr 37/05

III SAB/Kr 37/05 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Wołek
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi H. R. na bezczynność Starosty [...] postanawia skargę odrzucić .
Uzasadnienie
III SAB/Kr 37/05
Uzasadnienie
H. R. datowanym na [...] 2005r. pismem zatytułowanym jako "pozew dotyczący odmowy wskazania przez Administrację tytułu ściąganych podatków od nieruchomości" zarzuciła Staroście [...] bezczynność w udzieleniu - bez dodatkowych kosztów - żądanej informacji za co płaci podatki.
W uzasadnieniu swego pisma, skarżąca działająca przez pełnomocnika - córkę – K. M. są opisała swoją korespondencję rozpoczętą pismem z dnia [...] 2005r. do Burmistrza [...] a kontynuowaną pismem do Starostwa [...] z [...] 2005r. oraz pismami następnymi. Skarżąca podniosła, że udzielona jej pismem z dnia [...] 2005r. odpowiedź Urzędu Starosty nie była satysfakcjonująca, więc pismem z dnia [...] 2005r. wystąpiła do Starosty bezpośrednio, uzyskując pismem z dnia [...] 2005r. część żądanej informacji, co potwierdza, że odpowiedź z [...].05r. nie była rzetelna.
Skarżąca podniosła, że jej kolejne pismo z dnia [...] 2005r. miało już charakter skargi. Zażądano wówczas wykazania się przez p. A. M. (zięcia), który od początku prowadził sprawę w imieniu skarżącej i pełnomocnictwem a odpowiedź z dnia [...] 2005r. wykazała niezrozumienie sprawy przez Starostę.
Skarżąca podniosła, że wniesienie pisma do Sądu poprzedziła ponowieniem skargi i pismem z dnia [...] 2005r., a udzielona pismem z dnia [...] 2005r. odpowiedź znak. [...] nie stanowi załatwienia sprawy i skargi.
Starosta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania dostępnych środków zaskarżenia przez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa, Starosta wskazał, że określone jako "pozew" pismo do Sądu, zostało wniesione po otrzymaniu odpowiedzi z dnia [...] 2005r. znak [...], w którym udzielono wyjaśnień co do trybu postępowania właściwego dla uzyskania żądanych informacji, przesłano wzór zamówienia, poinformowano o obowiązku poniesienia kosztów i wskazano jego podstawę w postaci rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333).
Zdaniem Starosty wniesione do Sądu pismo, zarzucające odmowę wskazania działek, za które płacone są podatki należy potraktować jako skargę na bezczynność Starosty.
Skarga taka jest niedopuszczalna z wyżej wskazanej przyczyny niewyczerpania przed jej wniesieniem dostępnych środków zaskarżenia i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z ostrożności, na wypadek nieodrzucenia skargi, Starosta wniósł o jej oddalenie zarzucając, iż nie było bezczynności. Wskazano, że udzielona pismem z dnia [...] 2005r. informacja wskazywała na tryb zgodny z art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podkreślono, że przedmiotem wniosku było uzyskanie informacji określającej działki, za które płacony jest podatek od nieruchomości, a organem właściwym w sprawie podatku od nieruchomości jest Burmistrz [...]. Do skargi załączono akta sprawy.
W piśmie z dnia [...] 2006r. nawiązującym do otrzymanej odpowiedzi na skargę, pełnomocnik skarżącej – K. M. podniosła, iż Starosta nie informował o możliwości złożenia zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia , ani nie przekazał "skargi: do tego organu. Zarzucała, że nadal nie wie za co płaci podatki, a to zaniechanie urzędów jest powodem skargi.
Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] 2006r. działająca jako pełnomocnik skarżącej K. M. są, pouczona o rodzajach skarg wnoszonych do Sądu, podtrzymała skargę, twierdząc, iż nie jest zgodne z procedurą udzielanie informacji za uprzednim opłaceniem wniosku.
Z przedstawionych przez Starostę akt wynika co następuje:
- Pismem z dnia [...] 2005r. H. R. zwróciła się do Burmistrza [...] o wskazanie jakich numerów działek dotyczą decyzję Burmistrza w sprawie wymiaru podatku, wydane za Nr A, B, C, D, E i F, gdyż ma obawę , że nie wszystkie działki zostały opodatkowane, oraz że działki niektóre mają zbyt wielu właścicieli, podczas gdy większość działek ma uregulowany stan prawny. Pismo zawierało żądanie uzupełnienia decyzji numerami działek , których dotyczą
- W odpowiedzi, z upoważnienia Burmistrza, pismem z dnia [...].2005r, wyjaśniono, że Urząd nie dysponuje numerami działek, których H. R. jest współwłaścicielką lub władającym. Wyjaśniono, że podatki naliczane są według powierzchni poszczególnych użytków gruntowych i wskazano pozycje rejestru ewidencji gruntów prowadzonego przez Starostę Powiatowego, wraz z łączną powierzchnią gruntów z danej pozycji, wysokością udziału i numerem "nakazu" tj. decyzji, która odnosiła się do gruntów z danej pozycji rejestrowej. Wyjaśniono skarżącej , że o zestawienie działek objętych powyższymi pozycjami należy się zwrócić do Starosty Powiatowego w [...].
- Pismem z dnia [...] 2005r. przedstawiając kopię swego pisma i udzielonej przez Burmistrza [...] odpowiedzi z dnia [...]05, skarżąca zwróciła się do Starosty Powiatowego o uzyskanie koniecznych danych do zorientowania się z jakich działek płaci podatek.
- Pismem z [...].05 Urząd Starosty poinformował, że wypisy z ewidencji gruntów dla działek znajdujących się w pozycjach rejestrowych pisma Urzędu Miejskiego w [...] (były to poz. rej. [...],[...],[...],[...],[...] i [...]), otrzyma skarżąca odpłatnie po złożeniu zamówienia. Wskazano orientacyjny koszt wypisów w kwocie [...] zł.
- Nawiązując do tej informacji, pismem z dnia [...] 2005r. skierowanym do Starosty [...], skarżąca zażądała nakazania podległym służbom poinformowania, za które działki rolne, leśne i budowlane płaci podatki. Zakwestionowano żądanie poniesienia kosztów za uzyskanie informacji, za co płacony jest podatek. Skarżąca zaznaczyła, że pismo "może być załatwione w trybie skargi i na uchylanie się urzędów od udzielenia podstawowej informacji."
- W odpowiedzi pismem z dnia [...].2005r. wskazano skarżącej numery działek objętych pozycją [...] rejestru gruntów [...], których jest współwłaścicielką na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] oraz numery ([...] - tu) działek objętych pozycją [...] rejestru, jako współwłaścicielki na podstawie awz. Nr [...]
Nawiązując do zawartego w piśmie do Burmistrza stwierdzenia , że działki skarżącej objęte są aktami własności ziemi, stwierdzono, że "pozostałe wymienione w piśmie Urzędu Miejskiego pozycje rejestrowe dotyczą współwładania spółkami leśnymi o nieuregulowanym stanie prawnym, w których jako współwładająca wymieniona jest L. K., "a na skarżącą nie figuruj ą żadne spółki" Zarazem wskazując na art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) poinformowano skarżącą, że informacje o gruntach ,budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym udzielane są odpłatnie.
- Pismem z [...] 2005r. skarżąca zażądała od Starosty [...] "drugiej części jasnej informacji, za które działki płaci podatki". Podkreśliła, że z decyzji podatkowych nie wynikają nawet pozycje rejestrowe i stwierdziła, że "nie jest prawdą, że nie ma aktów własności na niektóre działki leśne".
- W odpowiedzi pismem z [...] 2005r. z upoważnienia Starosty wezwano skarżącą o dostarczenie pełnomocnictwa dla A. M., który podpisał poprzednie pisma skarżącej powołując się na upoważnienie.
- Przedkładając przy piśmie z dnia [...] 2005r. udzielone pełnomocnictwo, A. M. w imieniu skarżącej domagał się "wskazania za jakie działki płaci podatki" opisując wniesioną korespondencję.
- Wicestarosta [...] pismem z dnia [...] 2005r. znak [...] odnosząc się do skargi z [...].2005 poinformował, że w dokumentacji Starostwa są dokumenty potwierdzające własność do nieruchomości objętych aktami własności ziemi wymienionymi w piśmie z [...] 2005,a odmówiono informacji w przedmiocie numeracji działek, co do których jako współwładająca wpisana jest L. K., gdyż brak podstaw do uznania skarżącej za współwładającą.
Równocześnie poinformowano skarżącą, że otrzyma informację o numerach działek figurujących na L. K., po dostarczeniu dokumentu, że "ma prawo do władania nieruchomościami".
Skargę z [...] 2005r. uznano za nieuzasadnioną.
- Kolejnym pismem z dnia [...] 2005r. A. M.. w imieniu H. R. zaznaczył, że skarga złożona do Nr [...] nie została załatwiona i zażądał udzielenia informacji dotyczącej działek objętych pozycjami [...],[...],[...],[...] rejestru gruntów, podnosząc, iż wnioskodawczyni należy do kręgu spadkobierców L. K.
- W odpowiedzi Starosta [...] pismem z [...] .2005r WO. [...] zawiadomił, ze wypisy z ewidencji gruntów dotyczące w/w pozycji zostaną udzielone niezwłocznie po złożeniu zamówienia (za przesłaniem wzoru zamówienia) oraz uiszczeniu opłaty, której koszt wynosi ok. [...] zł. plus [...] zł. za wniosek. W piśmie i przesłanym wzorze zamówienia wskazano przepisy dotyczące wysokości opłat m.in. z udzielaniem informacji.
Po uzyskaniu tego pisma skarżąca wystąpiła ze Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - Sądy administracyjne, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 ustawy zawiera katalog spraw, w których orzekają sądy administracyjne w ramach sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej. Należą do nich skargi na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wymienione w pkt 5-7 akty tego przepisu nie mają związku ze sprawą.
Według natomiast pkt. 8 - ostatniego w tym katalogu - Sądy administracyjne orzekają w przedmiocie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznaje zatem "pozwów" lecz skargi albo na podjęte przez organy administracji publicznej akty w formach określonych przepisem § 2 art. 3 ustawy, albo na bezczynność organu w podjęciu takiego aktu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 tej ustawy podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalona na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
Z kolei stosownie do przepisów art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682), podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu . wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Jak z powyższego wynika podstawę opodatkowania stanowią nie działki gruntu, lecz powierzchnie użytków rolnych i leśnych. Nie wdając się w tym miejscu w szersze omówienie należy tylko wskazać, iż działka ewidencyjna może obejmować różnego rodzaju użytki gruntowe, z których niektóre podlegać mogą podatkowi leśnemu inne rolnemu, względnie podatkowi od nieruchomości. Z tych względów kompetentny do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia zobowiązań z tytułu podatków - organ jakim jest wójt, (burmistrz, prezydent miasta), dysponuje danymi z ewidencji gruntów obrazującymi powierzchnię danego rodzaju użytków podlegających opodatkowaniu, a należnych od tego samego właściciela (współwłaściciela) i objętych tzw. jednostkę rejestrową gruntów. W skład jednostki rejestrowej gruntów wchodzą działki wchodzące w skład jednej nieruchomości, w granicach obrębu ewidencyjnego.
Jest oczywiste, że wniesione przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo zatytułowane jako "pozew" nie jest skargą na decyzję Burmistrza [...] dotyczące zobowiązań podatkowych za rok 2005. W decyzjach tych pouczono zresztą skarżącą, że organem odwoławczym jest w tych sprawach Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Wniesione pismo nie może być potraktowane jako skarga na decyzję czy postanowienie Starosty [...] gdyż aktu w takiej formie nie podejmował.
W świetle powyższego rozważenia wymagało czy pismo zatytułowane jako "pozew" ma charakter skargi na bezczynność Starosty [...] i w czym tej bezczynności skarżąca upatruje. Należy tu zwrócić uwagę, że czym innym jest skarga na bezczynność organu skierowana do Sądu Administracyjnego, jako zarzut iż organ nie podejmuje przewidzianej prawem czynności w postaci wydania decyzji, postanowienia czy innego rodzaju aktu nakazanego prawem, a czym innym tzw. skarga składana w trybie Działu VIII skargi i wnioski kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 i nast. kpa.). Przedmiotem skargi składanej w trybie kpa może być zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 kpa). Przedmiotem skargi w trybie przepisów k.p.a. może być zatem także niesatysfakcjonująca odpowiedź udzielona przez organ. Jednakże rozpatrywanie przez Sąd Administracyjny skarg wnoszonych do organów w trybie 227 kpa, nie jest objęte kognicją tych sądów.
W kontekście złożonych na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej wyjaśnień, skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego datowane na dzień 26 listopada 2005r. pismo określone jako "pozew" należało uznać za skargę na bezczynność Starosty [...] w udzieleniu informacji o gruntach z ewidencji gruntów. Starosta nie kwestionował uprawnienia skarżącej do uzyskania informacji lecz uzależniał jej udzielenie od uiszczenia opłat.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100,poz. 1086 z późn. zm.), ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą Starostowie. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1).
Przepis art. 24 ust. 2 tej ustawy stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, oraz że informacji tych udziela się odpłatnie.
W świetle powyższego przepisu skierowane do organu ewidencji i gruntów żądanie udzielenia jawnej z mocy ustawy informacji o gruntach w trybie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ma charakter żądania od organu prowadzącego ewidencję dokonania czynności wynikającej z przepisów prawa. Nie udzielenie zatem informacji o gruntach, budynkach lub lokalach żądanej na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mieści się w kategorii aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, objętych przepisem art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i może być przedmiotem skargi na bezczynność tego organu.
Tak rozumiana skarga H. R. na bezczynność Starosty [...] ,podlega jednak odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Skargę (do sądu) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Zarazem przez wyczerpanie środków zaskarżenia - zgodnie z art. 52 § 2 - należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
Przepis art. 37 § 1 kpa stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zgodnie z § 2 tego przepisu organ wymieniony w § 1 uznając zażalenie za uzasadnione, wyznaczy dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwianie spraw w przyszłości.
Skarżącym zarzucającym Staroście [...] bezczynność w udzieleniu żądanej informacji, służyło takie zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...]
Stosownie bowiem do przepisu art. 7"b" ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organem administracji geodezyjnej i kartograficznej jest zaś m.in. stosownie do przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "b" w zw. z art. 7d pkt 1 Starosta Powiatowy.
Skarga wniesiona została zatem przed wyczerpaniem dostępnych skarżącej przed jej wniesieniem środków zaskarżenia w postaci wspomnianego zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa do organu wyższego stopnia na bezczynność Starosty [...]
Wniesienie skargi przed wyczerpaniem dostępnych środków zaskarżenia jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi. Oznacza to, iż Sąd nie rozpoznaje merytorycznie trafności zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu, iż żądanie przez Starostę uiszczenia opłat za udzielenie żądanych informacji jest bezprawne.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)