III SAB/KR 21/23

III SAB/Kr 21/23 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 18 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 11 września 2022 r. postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
W dniu 11 września 2022 r. K. J. (dalej jako: skarżący) wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie (dalej też jako: organ) skargę "na bezczynność wierzyciela Komendanta Powiatowego Policji w K., wobec wystąpienia z dnia 28 sierpnia 2022 roku, o podjęcia działań i czynności jako wierzyciel w sprawie wyegzekwowania ze środków budżetowych Policji w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie należności pieniężnych równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego".
W następstwie powyższego, pismem z dnia 13 września 2022 r. organ zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w K. z prośbą o odniesienie się do przedstawionych w korespondencji skarżącego z dnia 11 września 2022 r. kwestii i przesłanie w tym zakresie informacji wraz ze zgromadzoną dokumentacją.
W odpowiedzi na powyższe Komendant Powiatowy Policji w K. za pismem z dnia 26 września 2022 r. przesłał komplet dokumentacji z wyjaśnieniem skargi, z którego wynikało m.in., iż kwestia utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza w służbie czynnej została już ostatecznie załatwiona decyzją z dnia 26 sierpnia 2009 r., zaś kwestia odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla emeryta została ostatecznie rozpatrzona decyzją z dnia 8 lutego 2013 r., w związku z czym Komendant Powiatowy Policji w K. postanowieniem z dnia 5 września 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia i zarządzenia do wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2005 r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 września 2022 r.
Mając na uwadze powyższe Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie poinformował skarżącego, że zawarte przez niego zarzuty w korespondencji z dnia 11 września 2022 r. zatytułowanej jako "skarga na bezczynność wierzyciela w administracji" zbadał na zasadach określonych w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.). W tym zakresie organ wskazał m.in., że dokonane przez niego ustalenia nie potwierdziły, aby Komendant Powiatowy Policji w K. dopuścił się sugerowanej przez skarżącego bezczynności w przedmiocie niezałatwienia podania z dnia 28 sierpnia 2022 r., a jednocześnie realizując obowiązek wynikający z treści art. 238 § 1 k.p.a. pouczył skarżącego o treści art. 239 k.p.a.
Pismem z dnia 31 stycznia 2023 r. skarżący wystąpił do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w oparciu o art. 37 k.p.a. z ponagleniem w sprawie rozpoznania jego skargi "na bezczynność wierzyciela administracji" z dnia 11 września 2022 r.
Wobec powyższego skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania jego skargi z dnia 11 września 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, względnie jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
W piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2023 r. skarżący rozszerzył argumentację skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.), jak również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.).
Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, przede wszystkim wymaga oceny, czy objęta zakresem skargi bezczynność organu mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie.
W tym zakresie w pierwszej kolejności wskazać należy, że z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy ww. przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Nadmienić przy tym należy, że "z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności" (T. Woś, Komenatrz do art. 3 p.p.s.a., uwaga nr 107, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, dostęp: LEX online oraz powołane tam orzecznictwo). Oznacza to, że oceniając dopuszczalność skargi na bezczynność należy uwzględnić rozwiązania przyjęte w prawie materialnym, które decydują m.in. o sposobie i formie rozstrzygnięcia danej sprawy.
W tym zakresie wskazać należy, że jak wynika z treści wniesionej w niniejszej sprawie skargi jej przedmiotem skarżący uczynił bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w sprawie rozpoznania skargi skarżącego z dnia 11 września 2022 r.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w następstwie wniesionego przez skarżącego pisma z dnia 11 września 2022 r. zatytułowanego jako "skarga na bezczynność wierzyciela w administracji" organ zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w K. o ustosunkowanie się do podniesionych w nim kwestii, jak również przesłanie zgromadzonej w tym zakresie dokumentacji w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 28 sierpnia 2022 r., w którym zawarto "żądanie działań i czynności przez ustawowo ustanowionego wierzyciela" w zakresie wypłat ze środków budżetowych na rzecz skarżącego należności pieniężnych równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Jak wynika z akt sprawy, powyższe ustalenia wykazały, iż kwestia utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza w służbie czynnej została już ostatecznie załatwiona decyzją z dnia 26 sierpnia 2009 r., zaś kwestia odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla emeryta została ostatecznie rozpatrzona decyzją z dnia 8 lutego 2013 r., w związku z czym Komendant Powiatowy Policji w K. postanowieniem z dnia 5 września 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia i zarządzenia do wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2005 r. Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak było w obrocie prawnym decyzji, na mocy której skarżącemu miałoby zostać przyznane świadczenie pieniężne w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, o którym skarżący wspominał, tak w piśmie z dnia 28 sierpnia 2022 r., jak i w skardze z dnia 11 września 2022 r., a w związku z tym brak było również obowiązku, od wykonania którego miałby uchylać się zobowiązany.
Konstatacja ta wydaje się natomiast przemawiać za zasadnością zakwalifikowania przez organ skargi z dnia 11 września 2022 r. jako skargi uregulowanej w Dziale VIII k.p.a. (o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia 5 października 2022 r. stanowiącym odpowiedź na zawarte w ww. skardze zarzuty), a nie skargi na bezczynność z art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 z późn. zm.). Taki zabieg organu, wobec uprzedniego ustalenia braku obowiązku, który mógłby być dochodzony w drodze postępowania egzekucyjnego, pozwolił bowiem na ustosunkowanie się przez organ i udzielenie odpowiedzi skarżącemu w zakresie objętego jego zainteresowaniem sposobu rozpatrzenia jego wniosku z dnia 28 sierpnia 2022 r. – co też uczynił pismem z dnia 5 października 2022 r.
W odniesieniu jednak do tak określonego przedmiotu zaskarżenia wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tym zakresie podnosi się mianowicie, że działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, LEX nr 1305299 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2568/12, LEX nr 1247150).
Dlatego też z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.